1 gru 2011

Historia gejsz + pojęcia ogólne Mizu shōbai



By zbytnio nie przynudzać i odejść od standardów - co, gdzie i kiedy postanowiłam przedstawić historię gejsz w formie kalendarium. Mam nadzieje, że się Wam to spodoba ;)

Więc zaczynamy ... Najważniejsze wydarzenia - powiązanie kurtyzan ( które był przed nimi ) z gejszami i na odwrót:

- Koniec VII wieku: Działają wędrowne śpiewaczki i tancerki - saburuko
- 710: Nara - stolicą
- Rok 794: Kyōto zostaje stolicą
- Wiek IX: Działa poetka Ono-no Komachi
- Wiek X: Pojawiają się tancerki shirabyoshi/kurtyzany
- Lata 1100-1500: Dominacja shirabyoshi jako tancerek i artystek
- 1467: Zniszczenie Kyōto
- Lata 80 XV w.: Murata Shoko wyznacza w Srebrnym Pawilonie pomieszczenie na ceremonie herbaciane
- Początek XVI w.: Dramat no zyskuje wielu zwolenników
- Połowa XVI w.: W Gion powstają mizujaya - prekursorki dzisiejszych ochaya
- 1587: Hideyoshi urządza słynną wielką ceremonię herbacianą w Kyōto
- 1589: W Kyōto powstaje zamknięta dzielnica rozkoszy Yanagimachi
- 1603: Przeniesienie stolicy do Edo,
              Izumo-no Okuni tworzy kabuki
- 1612: Otwarcie pierwszej licencjonowanej dzielnicy rozkoszy w Edo
- 1641: W Kyōto zostaje otwarta licencjonowana dzielnica uciech Shimabara
               Pojawiają się kurtyzany oiran/tayu
- 1657: W Edo powstaje licencjonowana dzielnica Yoshiwara
- 1665: Herbaciarnie mizujaya w Gion zyskują oficjalne licencje
- Lata 80. XVII w.: Popularność zdobywają tancerki/prostytutki odoriko
                                    Zmierzch kurtyzan
- 1712: Herbaciarnie w Pontochō otrzymują licencje
- 1750: Kiku z dzielnicy Fukagawa ustanawia profesję gejszy
               Narodziny gejsz !!!
               Kikuya z Kyōto - pierwsza czynna zawodowo onna-gejszą ( dawna nazwa)
- 1753: Ponad 100 odoriko umieszczono w Yoshiwarze
- 1761: Gejsze w Yoshiwarze zyskują licencje
- 1799: W Yoshiwara powstaje pierwszy kenban
- 1843: Dzielnica Fukagawa zostaje rozwiązana
- 1854: Pożar niszczy Shimabara w Kyōto
- 1871: Wielka wystawa w Kyōto
- 1872: Akt Emancypacji Kurtyzan i Gejsz, początek Miyako Odori
- 1873: Gejsze zapisują się do wyznaczonych dla nich szkół
- 1874; Pierwsze oficjalne ustalenie honorariów gejsz
- 1894-1895: Dzielnice gejsz w Tokyō przyjmują swoje dzisiejsze formy
- 1900: W Japonii dział ok.25000 gejsz
- 1923: Wielkie trzęsienie ziemi niszczy Tokyō
- 1924: Ok. 80000 gejsz działa w Japonii
- 1926: Pierwsze występy tańców Azuma Odori w Shinbashi
- 1930: Gejsze z powodu kryzysu występują ze związku z powodu coraz niższy opłat
- 1943: Kaburenjō w Gion Kōbu zajęte i zamienione w fabrykę amunicji
- 5 marca 1945: Zamknięcie Karyuukai
- 1945: Bombardowanie Edo
              Dzielnice w Kyōto uległy poważnemu zniszczeniu
- 1946-1947: Reforma Karyuukai
- 1948: Shinbashi wznawia Azuma Odori
              Powrót Miyako Odori
- 1957: Ok. 40000 gejsz działa w Japonii
              Zaczyna obowiązywać ustawa przeciw prostytucji
              Oficjalny koniec patronatu danna
              Ostateczne zamknięcie dzielnic rozkoszy
- 1964: Założenie wew. systemu telefonicznego w Gion Kobu
- 1974: Topnienie okiya
              W Japonii działa ok. 17000 gejsz
- 1982: Hanamachi w Kyōto po raz pierwszy zamieszcza w mediach ogłoszenia o naborze maiko
- 1991: Po raz drugi i ostatni kompania ogłoszeniowa w celu rekrutacji maiko
- 1996: Założenie Ookini Zaidan
- 1999: Dzielnica Yanagibashi zostaje zamknięta
              Część Gion, Miyagawachō i Kamishichiken na liście zabytków
- 2000: e-hhh.... W Japonii działa już tylko ok. 5000 różnego typu gejsz, w tym ok 190 geiko i 50 maiko w Kyōto.

POJĘCIA (niektóre) :
- Mizu shōbai - świat rozrywki w Japonii, dosłownie oznacza wodny interes - chodzi tu przede wszystkim o rzeczny handel i wywodzi się od dzielnicy gejsz z Pontocho
- chatate onna - kelnerki obsługujące herbaciarnie w XVIII w.
- hakujin - prostytutki amatorki, działające w XVIII w. w Pontocho
- saburuko - wędrowne artystki działające pod koniec VII w. - aby przeżyć większość z nich sprzedawała własne ciało a reszta, której się poszczęściło, występowała dla arystokracji
- shirabyōshi - daleka przodkini gejsz, działały w okresie Heian jako tancerki i prostytutki, ale szczyt popularności zyskały w XII-XVI w. Nosiły białe szaty a ich następczynie do dziś strzegą ołtarzy w jinja
- mizujaya - wczesne poprzedniczki herbaciarni Gion za czasów Hideyoshiego
- atotori - spadkobierczyni spuścizny okiya
- taikomochi - mężczyźni artyści zaczęli działać od XVII w. a obecnie jest ich już niewielu
- sancha-jorō - prostytutki nielegalnie działające w łaźniach
- odoriko - dosłownie znaczy tańcząca dziewczyna - tancerki prostytutki
- kenban - biuro rejestrowe gejsz, powstało w 1779 r.
- ryōtei - restauracje
- machiai - herbaciarnie działające w Edo
- okiya - domy gejsz
- (o)chaya - dzisiejsze herbaciarnie
- hanamachi - dystrykt gejsz
- danna - patron gejszy (narodziny XVIII w.)
- mizuage danna - miejscowi zamożni obywatele, blisko powiązani z hanamachi i mieli przywilej defloracji, kiedy dziewczyna miał 15 lub mniej lat, po uroczystości dziewczyna zmieniała fryzurę na ofuku, by publicznie oznajmić, że jest już dorosła
- kaburenjō - centralny punkt każdej dzielnicy, w jednym budynku może się mieścić teatr, szkoła i kenban
-pan-pan - uliczne prostytutki w latach 1945-1959 - czyli okres powojenny, gdzie by przeżyć niektóre kobiety sprzedawały własne ciała
- gohiiki - ulubiony klient
- goshugi - napiwek gejszy, z których nie musi się rozliczać;
- hanadai - "koszt kwiatu"- jednostka czasu, na podst. której obliczano honorarium gejszy;
- hangyoku - gejsza-uczennica w Tokyō ( maiko występują tylko w Kyōto)
- iemōto - "wielka mistrzyni" np. szkoły Kyōmai Inoue - coś jak kierowniczka u nas;)
- Karyuukai - "świat kwiatów i wierzb" - społeczność gejsz;
- Natori - nominacja na mistrzynię tańca - mogą uczyć się i występować w rolach zarezerwowanych wyłącznie dla mistrzów, jednakże bez prawa nauczania;
- osakazuki - część ceremonii misedashi oznaczający związek pieczętujący więź między starszą a młodszą siostrą;
- otokoshi - garderobiany - Gion Kobu ok. 5-6.


Mam nadzieję, że się Wam przyda kochani.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz