30 sty 2026

Koseki

Koseki ( 戸籍) lub rejestr rodzinny to japoński rejestr rodzinny. Japońskie prawo wymaga  aby wszystkie japońskie gospodarstwa domowe zgłaszały swoje dokumenty stanu cywilnego (takie jak urodzenia, adopcje, zgony, małżeństwa i rozwody) lokalnym władzom miejskim. Aspekty domowe, takie jak małżeństwa, rozwody, uznanie ojcostwa dzieci niebędących w związku małżeńskim i adopcje, są legalizowane tylko wtedy, gdy zostaną zarejestrowane w koseki. Narodziny i zgony stają się prawnie skuteczne w momencie ich wystąpienia, ale takie wydarzenia muszą zostać zgłoszone przez członków rodziny lub inne osoby zgodnie z prawem.

Rejestracja koseki jest wymagana dla wszystkich obywateli Japonii, a jej posiadanie stanowi ostateczny dowód obywatelstwa japońskiego, chyba że złożono wniosek o zrzeczenie się obywatelstwa i odnotowano to na koseki. Oprócz rejestracji koseki, obywatele Japonii są również zobowiązani do złożenia zgłoszenia pobytu, które jest następnie rejestrowane w jūminhyō (住民票). Obcokrajowcy, którzy nie mogą posiadać koseki, muszą jedynie złożyć zgłoszenie pobytu i posiadać jūminhyō.

Historia
Wprowadzony w VI wieku pierwotny spis ludności w Japonii nazywał się kōgo no nenjaku (庚午年籍) lub kōin no nenjaku (庚寅年籍) . Spis ten został wprowadzony w ramach systemu zarządzania ritsuryō. W okresie szogunatu istniały cztery główne formy rejestracji ludności: 
  • ninbetsuchō (人別帳) (Rejestr Kategorii Ludzkich), 
  • shūmon jinbetsu aratamechō (宗門人別改帳) (Rejestr Inkwizycji Religijnej) zwany także shūmon aratamechō, 
  • gonin gumichō (五人組帳) (Rejestr Pięciu Gospodarstw Domowych) 
  • oraz kakochō (過去帳) (Rejestr Zgonów). 
Shūmon jinbetsu aratamechō powstał około 1670 roku i istniał przez prawie 200 lat. Łączył on rejestrację społeczną i religijną, a dane były odnawiane corocznie. Kilka kategorii wyrzutków w ogóle nie było rejestrowanych w tym systemie lub były rejestrowane w specjalnych rejestrach, na przykład burakumin. Współczesne koseki, obejmujące wszystkich obywateli Japonii, pojawiło się w 1872 roku, tuż po restauracji Meiji. Był to pierwszy raz w historii, kiedy wszyscy Japończycy musieli mieć nazwiska rodowe, a także imiona. Chociaż wszystkie poprzednie kategorie społeczne zostały zniesione, a prawie wszyscy Japończycy zostali zarejestrowani jako heimin (zwykli ludzie), niektóre mniejszości zostały określone jako „nowi zwykli ludzie” lub „oryginalni eta” (shinheimin lub motoeta), a dyskryminacja trwała. Problemy występowały również na obrzeżach terytorium państwa, na przykład na Wyspach Ogasawara.

W okresie istnienia Cesarstwa Japońskiego po 1910 roku przeprowadzono szereg reform mających na celu wyeliminowanie podwójnych standardów w systemie koseki. Generalnie jednak mieszkańcy kolonii Cesarstwa posiadali rejestry zewnętrzne (gaichi koseki) (oparte na istniejącym już systemie Hoju), a Japończycy – rejestry wewnętrzne (naichi koseki). 

Po gruntownej rewizji Ustawy o rejestrach rodzinnych w 1947 r. (która weszła w życie w następnym roku), gospodarstwo domowe, znane jako „ie”, zostało zdefiniowane na nowo w węższym zakresie (pary małżeńskie i ich niezamężne dzieci), ograniczając w ten sposób maksymalną liczbę pokoleń w ramach tego samego koseki do dwóch pokoleń.

W 2003 roku uchwalono „ustawę GID”, która umożliwia osobom z „zaburzeniem tożsamości płciowej” (GID) lub dysforią płciową zmianę płci w koseki , pod warunkiem spełnienia określonych warunków. Osoby zdiagnozowane z GID muszą uzyskać oficjalną diagnozę wraz z listami poparcia od dwóch niezależnych psychiatrów, aby móc zmienić płeć w koseki. Osoba z funkcjonalnymi gruczołami rozrodczymi lub osoba pozostająca w związku małżeńskim nie może zmienić płci w koseki.

Format
Istnieją dwa główne typy uwierzytelnionych kopii koseki: 
- kompleksowa kopia Koseki (戸籍謄本, koseki tōhon) 
- i wybrana kopia Koseki (戸籍抄本, koseki shōhon).
Kompleksowe koseki to zapis wszystkich członków rodziny, natomiast wybrane koseki to informacja tylko o jednym pojedynczym członku rodziny.

Typowy koseki ma jedną stronę przeznaczoną dla rodziców i dwójki pierwszych dzieci: dane o kolejnych dzieciach wpisuje się na dodatkowych stronach. Wszelkie zmiany w tych danych muszą zostać potwierdzone przez urzędnika stanu cywilnego.

  • W koseki zapisywane są następujące elementy. (Prawo o rejestrze rodzinnym (戸籍法, kosekihō), artykuły 9 i 13.)(nagłówek) zarejestrowany adres zamieszkania ( honeseki )
  • (nagłówek) Nazwisko i imię „głowy koseki”, tj. pierwszej osoby widniejącej na koseki. To nazwisko będzie wspólne dla wszystkich członków tego koseki .
  • imię
  • data urodzenia
  • data sporządzenia aktu i przyczyna (małżeństwo, zgon, adopcja itp.)
  • imiona rodziców naturalnych lub, w przypadku adopcji pełnej, imiona rodziców adopcyjnych
  • jeśli adoptowany (niepełny), imiona ojca i/lub matki adopcyjnej
  • jeśli jest żonaty, czy jest mężem czy żoną
  • jeśli przeniesione z innego koseki , informacje nagłówkowe poprzedniego koseki
  • inne sprawy określone w rozporządzeniu.
Kiedy osoba jest przenoszona z jednego koseki do drugiego, niektóre zarejestrowane informacje są duplikowane w nowym koseki , podczas gdy inne nie. Na przykład informacje dotyczące urodzenia, aktualnego stanu cywilnego i utraty obywatelstwa obcego są przepisywane bez zmian. Z kolei dane dotyczące rozwodów lub uzyskania obywatelstwa japońskiego poprzez naturalizację nie są uwzględniane w nowym koseki . Jednakże, poprzednie koseki , zwane joseki , gdy wszyscy jego członkowie zmarli lub zostali przeniesieni, nie są usuwane. Kopie joseki można uzyskać w razie potrzeby.

Dodatkowo, wymowa (odczyt) nazwiska rodowego i imienia każdego członka rodziny w katakanie będzie również zapisywana na koseki. Klauzula ta wejdzie w życie 26 maja 2025 r. Jednakże wpisy w katakanie mogą być dodawane stopniowo od tej daty do jesieni 2026 r., w zależności od przypadku – przynajmniej w przypadku obywateli Japonii mieszkających w Japonii.

Rodzina cesarska

Okładka Rejestru Rodu Cesarskiego (Kōzokufu) 
opisującego obecne panowanie cesarskie (126. cesarz)

Członkowie Domu Cesarskiego w Japonii są rejestrowani nie w koseki, lecz w Rejestrze Rodu Cesarskiego (皇統譜, kōtōfu), zgodnie z artykułem 26 Prawa Domu Cesarskiego. Rejestr Rodu Cesarskiego składa się z Taitōfu, który zajmuje się sprawami związanymi z cesarzem i cesarzową, oraz Kōzokufu, który zajmuje się sprawami związanymi z innymi członkami Domu Cesarskiego.

Obywatelstwo
Koseki jest dokumentem potwierdzającym obywatelstwo, ponieważ posiadają go tylko obywatele Japonii. Przedstawienie uwierzytelnionej kopii koseki jest obowiązkowe przy ubieganiu się o japoński paszport.

Po uzyskaniu naturalizacji w Japonii (za zgodą Ministra Sprawiedliwości i odpowiednim powiadomieniem w Dzienniku Urzędowym), osoba ta musi zgłosić utworzenie nowego koseki lub dołączyć do koseki swojego/swojego japońskiego małżonka/małżonki w ciągu miesiąca od otrzymania powiadomienia. Ponadto, każda utrata obywatelstwa obcego, która nie została utracona przed datą naturalizacji, powinna zostać zarejestrowana w koseki w ciągu miesiąca od daty dowiedzenia się o utracie obywatelstwa obcego (Ustawa o Rejestrze Rodzin, artykuł 103).

Obywatele zagraniczni mogą być wymienieni w koseki , na przykład jako małżonek lub rodzic obywatela Japonii, ale nie są zarejestrowani jako pełnoprawni członkowie koseki, które jest przeznaczone wyłącznie dla obywateli Japonii.

Historia adresów i zmiany miejsca zamieszkania
System koseki różni się od rejestracji pobytu. Obywatele Japonii i obcokrajowcy są prawnie zobowiązani do złożenia w swojej gminie zgłoszenia pobytu, podczas gdy założenie koseki jest zarezerwowane wyłącznie dla obywateli Japonii. W przypadku obywateli Japonii rejestracja pobytu jest powiązana z koseki. Każda zmiana miejsca zamieszkania jest zgłaszana przez gminę, w której dana osoba faktycznie mieszka, do honseki-chi (gminy zarejestrowanego miejsca zamieszkania), która rejestruje historię pobytu na dodatkowej stronie zwanej koseki no fuhyō (戸籍の附票). Koseki służy do rejestrowania całej historii adresów. Adresy za granicą są również uwzględniane w ramach rejestracji zamieszkania za granicą (Overseas Residential Registration).

Możliwe jest przeniesienie koseki z jednego zarejestrowanego miejsca zamieszkania do innego. Dowolne zamieszkanie jest możliwe w granicach terytorium Japonii. Po przeniesieniu, niektóre informacje zawarte w poprzednim koseki , w tym historia adresów, nie są przepisywane do nowego. Nadal jednak możliwy jest powrót do informacji z poprzedniego koseki, ponieważ poprzednie miejsce zamieszkania i nazwisko są zawsze odnotowane, co umożliwia odnalezienie. Koseki powinno być przechowywane przez gminę przez co najmniej 150 lat, nawet po śmierci wszystkich jej członków, przeniesieniu do innego koseki lub utracie obywatelstwa japońskiego.

Obawy dotyczące prywatności i inne krytyczne uwagi

Informacje zawarte w koseki są szczegółowe i wrażliwe, co umożliwia dyskryminację takich grup jak burakumin, czyli nieślubne dzieci i niezamężne matki. Wraz ze wzrostem siły ruchu wyzwolenia burakumin w powojennej Japonii wprowadzono pewne zmiany w rejestrach rodzinnych. W 1974 r. Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej wydało zawiadomienie zabraniające pracodawcom żądania od potencjalnych pracowników okazania rejestru rodzinnego. W 1975 r. nazwisko rodowe zostało usunięte, a w 1976 r. dostęp do rejestrów rodzinnych został ograniczony. Od kwietnia 2007 r. każda zainteresowana osoba mogła otrzymać kopię czyjegoś koseki . Jednak 1 maja 2008 r. wprowadzono nowe prawo ograniczające osoby uprawnione do otrzymania kopii do osób, których nazwiska są zapisane w danym koseki, oraz tych, które potrzebują takiej kopii do wykonywania swoich praw (windykatorzy, wykonawcy testamentów). Każda osoba wymieniona w koseki, nawet jeśli jej nazwisko zostało skreślone z powodu rozwodu i nawet jeśli nie jest obywatelem Japonii, ma prawo otrzymać kopię tego koseki. Można uzyskać kopię osobiście lub pocztą. Prawnicy mogą również uzyskać kopie dowolnego koseki, jeśli dana osoba jest zaangażowana w postępowanie prawne. 

Koseki jednocześnie pełni funkcję aktów urodzenia, aktów zgonu, licencji małżeńskich i spisów ludności w innych krajach. Jest ono oparte na rodzinie, a nie na każdej osobie. W przypadku par małżeńskich na koseki może pojawić się tylko jedno nazwisko rodowe, co oznacza, że ​​jedna osoba musi porzucić swoje nazwisko rodowe po ślubie. Zazwyczaj jest to kobieta. 15 grudnia 2015 r. Nikkei Asian Review poinformował, że Sąd Najwyższy Japonii podtrzymał przepis prawny zmuszający pary małżeńskie do używania tego samego nazwiska. Powodowie argumentowali, że przepis prawny stanowi „faktyczną dyskryminację kobiet”.

Innym problemem jest brak rejestracji dzieci w systemie koseki. Obowiązek rejestracji dziecka spoczywa na rodzicach, ale zdarzały się przypadki, gdy tego nie robiono. 

We wrześniu 2010 roku japoński rząd zakończył badania dotyczące 230 000 osób „zaginionych” w wieku 100 lat i starszych. Niektórzy dziennikarze twierdzili, że koseki to przestarzały system, który umożliwiał młodszym członkom rodziny otrzymywanie emerytur po zmarłych starszych krewnych. 

System Koseki jest często krytykowany przez komentatorów i aktywistów o lewicowych poglądach na japońskie spektrum polityczne, ponieważ jego sztywne ramy stanowią barierę dla innowacji społecznych, a historia każdego obywatela jest łatwa do przeszukania. Z kolei inne poglądy chwalą najnowocześniejszą niezawodność i możliwość śledzenia historii, oferowaną przez ten system od ponad 150 lat. 

Kungnyŏ

Kungnyŏ (궁녀) to koreański termin odnoszący się do kobiet usługujących królowi i innym członkom rodziny królewskiej w tradycyjnym koreańskim społeczeństwie. Jest to skrót od "gungjung yeogwan", co tłumaczy się jako "kobieta oficer dworu królewskiego". Kungnyŏ obejmuje sanggung (pałacową matronę) i nain (asystentki dworskie), które mają rangę oficerską. Termin ten jest również używany szerzej, aby objąć kobiety z niższej klasy bez rangi, takie jak musuri (najniższe służące odpowiedzialne za drobne prace), gaksimi, sonnim, uinyeo (lekarze płci żeńskiej), a także nain i sanggung. Termin ten obejmuje osoby od dworzan do pracowników domowych.

Ustanowienie.
Chociaż pierwszy zapis kungnyŏ pojawia się w Goryeosa, kompilacji historii Goryeo, przepis ten został po raz pierwszy wprowadzony w 1392 roku przez króla Taejo per Jo Jun (趙浚) i sugestie innych oficerów po ustanowieniu dynastii Joseon . W 1428 roku Sejong Wielki ustanowił szczegółowy system regulujący kungnyŏ, w którym kobiety urzędniczki zostały podzielone na naegwan (urzędy wewnętrzne, związane z dworem królewskim) i gunggwan (urzędniczki pałacowe) oraz określił ich rangi, tytuły i status społeczny. Następnie zinstytucjonalizował system, wprowadzając poprawki, w Gyeongguk daejeon (Kompletnym Kodeksie Praw) 

Kungnyŏ nie zostały jasno zdefiniowane w okresie Goryeo i nie wiadomo, w jaki sposób zaczęły służyć na dworze ani jakie procedury im obowiązywały. Przyjmuje się zatem, że termin ten w tym okresie odnosił się do wszystkich kobiet w służbie królewskiej na dworze. W dokumentach związanych z Goryeo status społeczny kungnyŏ był zazwyczaj niższy lub niższy, jak na przykład córki niewolników, konkubiny lub cheonmin (pogardzane). W 22. roku panowania króla Uijonga role kungnyŏ podzielono na sanggung (尙宮, zarządzanie pałacem), sangchim (尙寢, zarządzanie pościelą), sangsik (尙食, zarządzanie żywnością) i inny rodzaj sangchim (尙針, zarządzanie szyciem). Muzykantki zwane yeoak również były częścią kungnyŏ. 

W czasach dynastii Joseon życie dworskie koncentrowało się wokół króla, dlatego też niezbędne było zatrudnienie wielu kobiet dworskich. Przydzielano je do Daejeon (大殿; Wielkiej Sali), Naejeon (內殿; prywatnej wewnętrznej sali królewskiej), Daebijeon (dzielnicy królowej wdowy) lub Sejajeon (dzielnicy następcy tronu) pałacu.

Wybory i edukacja
Mianowanie kungnyŏ zwykle następowało co dziesięć lat, ale istniały wyjątki; sposób mianowania kungnyŏ i ich status społeczny różniły się od czasu do czasu, więc proces ten nie był usystematyzowany. Ogólnie rzecz biorąc, kungnyŏ wybierano spośród niewolnic należących do klasy rządzącej, a nie spośród córek sangmin (zwykłych ludzi w randze). Jednakże, jeśli okoliczności na to pozwalały, ludzie wokół króla chcieli wybierać kungnyŏ spośród dzieci zwykłych ludzi, stosując zwyczaj wczesnego wydawania za mąż w domach, w których była córka powyżej dziesięciu lat. W rezultacie, od czasów panowania króla Gyeongjonga, córki z niższych klas miały zakaz mianowania na kungnyŏ. Według Sokdaejeon (Dodatek do Kodeksu Narodowego), niektóre niewolnice z każdego urzędu rządowego były wybierane na kungnyŏ od czasów panowania króla Yeongjo.

Chociaż to ograniczenie klasowe dotyczyło „zwykłych kungnyŏ”, mianowanie osób na ważnych stanowiskach, służących królowi i królowej, takich jak jimil nain, wyglądało inaczej. Standardy wyboru jimil nain były tak wysokie, że sanggung zazwyczaj rekrutował kandydatów poprzez osobiste powiązania i rodzinne zwyczaje. Wielu kungnyŏ w służbie rekomendowało swoich krewnych na to stanowisko. Status społeczny kungnyŏ przydzielonych do jimil, chimbang (działu szycia) i subang (działu haftu) wywodził się z klasy jungin (dosłownie „klasy średniej”); pozostali pochodzili głównie z „klasy plebsu”. Zwykli kungnyŏ wstępowali do pałacu w wieku od dwunastu do trzynastu lat, podczas gdy jimil nain wstępowali tam w wieku od czterech do ośmiu lat, a nain do działów szycia i haftu zaczynali służbę na dworze w wieku od sześciu do trzynastu lat.

Taki „praktykant kungnyŏ ” otrzymał niezbędne wykształcenie, aby stać się kungnyŏ , takie jak nauka języka dworskiego, wymagane codzienne zachowania i zachowania oraz pisanie gungche (czcionką w stylu pałacowym). Niektórzy kungnyŏ pozostawili po sobie wyrafinowane dzieła kaligraficzne pisane w hangul (koreańskim alfabecie) w postaci gungche lub Gyechuk ilgi (Dziennik roku Gyechuk, 1613) i Inhyeon wanghujeon (Opowieści królowej Inhyeon), które są uważane za doskonałe przykłady „literatury pałacowej” 

Typy
Kungnyŏ zawsze odróżniały się od sanggung i nain, ponieważ rola i status społeczny tych grup były bardzo różne. Te ostatnie grupy można podzielić na trzy typy: stażystki nain, nain i sanggung. Były traktowane odmiennie w zależności od doświadczenia i długości służby na dworze i w powiązanych departamentach. Nawet grupa sanggung była podzielona według rangi według doświadczenia, a sanggung o tej samej randze nie zawsze miały tę samą pozycję społeczną. Stażystki nain odnosiły się do dziewcząt, które jeszcze nie przeszły gwallye (冠禮, ceremonii osiągnięcia pełnoletności) i były dzielone na saenggaksi i gaksi. Termin saenggaksi pochodzi od faktu, że dziewczęta miały fryzurę zwaną saengmeori. Tylko trzy departamenty, jimil, chimbang i subang miały saenggaksi. Po 15 latach służby w pałacu stażystka nain stawała się oficjalną nain. Nain nosiła dangui (odmianę jeogori, krótkiej kurtki) w kolorze jadeitu i chima (obszerną spódnicę) w kolorze granatowym, a głowę ozdabiała cheopji (spinka do włosów) w kształcie żaby. 

Gaksimi to ogólne określenie odnoszące się do pokojówki, kucharki, krawcowej i innych osób pracujących w prywatnej rezydencji sanggunga w dni wolne od pracy. Ich miesięczna pensja była wypłacana przez państwo, dlatego nazywano je również „bangja”. Termin „bangja” oznacza urzędnika pracującego w urzędzie państwowym i jest tym samym, co postać męska o imieniu bangja, występująca w „Chunhyangjeon” (Opowieść o Chunhyang). Musuri odnosi się do kobiet odpowiedzialnych za różnorodne prace (takie jak czerpanie wody, rozpalanie ognia itp.) w każdej rezydencji dworskiej.

Sonnim to rodzaj pokojówki, która zajmowała się prowadzeniem domu w rezydencji konkubiny królewskiej. Zazwyczaj były spokrewnione z rodziną konkubiny, a ich pensja pochodziła z jej kosztów utrzymania. Termin ten oznacza osobę spoza pałacu i jest tytułem kurtuazyjnym, w przeciwieństwie do musuri i gaksimi. 

Uinyeo dosłownie oznacza „kobiety-uzdrowicielki” i zwykle leczyły kungnyŏ akupunkturą i pełniły rolę akuszerek, gdy małżonka króla lub konkubina rodziła. Zawsze, gdy na dworze odbywała się uczta, przemieniały się w gisaeng (kobiety-artystki). Na takie okazje nosiły wonsam (kobiecy strój ceremonialny), hwagwan (bogaty diadem) na głowie i kolorowe, pasiaste hansam (materiałowe dodatki na rękawach stroju) na rękach, tak jak tancerki, więc nazywano je również yakbang gisaeng. 
W związku z tym yakbang to inna nazwa naeuiwon (królewskiej kliniki zdrowia). Chociaż uinyeo były powiązane z naeuiwon, ich poprzedniczkami były gisaeng. System uinyeo został pierwotnie ustanowiony za panowania króla Taejonga, ponieważ chore małżonki, konkubiny i kungnyŏ wolały umrzeć niż zostać zbadane przez lekarza płci męskiej, ze względu naobowiązującą wówczas ścisłą zasadę naeoebeop (podziału płci) opartą na konfucjanizmie.

Niewolnice, które pracowały w magazynach lub urzędach państwowych, wybierano do szkolenia w praktykach medycznych, takich jak badanie pulsu, akupunktura i inne. Ponieważ pierwotnie były niewykształconymi cheonmin (pogardzanymi), system uinyeo nie przyniósł zbyt wielu rezultatów. Za panowania króla Yeonsanguna, ilekroć w każdym urzędzie państwowym odbywała się uczta, uinyeo miały brać w niej udział jako gisaeng z makijażem. System ten przetrwał do końca dynastii, a liczba uinyeo za panowania króla Gojonga wynosiła około 80. System uinyeo zanikł, gdy na dwór wkroczyli zachodni lekarze. 

Role
Kungnyŏ można opisać jako rodzaj luksusowych niewolników do prywatnego życia królewskiego, potrzebnych w działach odpowiedzialnych m.in. za odzież, kuchnię i zakwaterowanie. Do takich miejsc należały:
  • jimil 지밀(至密), najgłębszy kwartał, pilnie czekający na rodzinę królewską,
  • chimbang 침방(針房), dział szycia,
  • subang 수방(繡房), the embroidery department,
  • naesojubang 내소주방 (內燒廚房) do przygotowywania codziennych posiłków,
  • oesojubang 외소주방(外燒廚房), do przygotowywania potraw na bankiety,
  • saenggwabang 생과방(生果房), dział deserów
  • i sedapbang 세답방(洗踏房), dział pralni. 
Oprócz tych siedmiu działów istniały cztery inne: 
  • sesugan (洗手間, dział zajmujący się myciem i kąpielą króla i królowej), 
  • toeseongan (退膳間; pomieszczenie do przygotowywania posiłków), 
  • bogicheo (僕伊處, dział zajmujący się rozpalaniem ognia), 
  • deungchokbang (燈燭房, dział zajmujący się latarniami i świecami).
Jeśli chodzi o bardziej powszechne gospodarstwo domowe, Jimil Nain , która miała najwyższą pozycję w społeczeństwie kungnyŏ, pełniła funkcję osobistej pokojówki pani. Nain (pomocnicze damy dworu) w Chimbang i Subang były jak szwaczki, podczas gdy Nain w Sojubang i Saenggwabang były jak pokojówki kuchenne. Sedapbang zajmowała się praniem; w zwykłych rodzinach, niewolnice na ogół zajmowały się sprzątaniem, podczas gdy doświadczone gospodynie domowe prasowały i wygładzały pranie tłukąc. Jimil Nain miała najwyższy status społeczny, podczas gdy Nain w Chimbang i Subang były następne w kolejności. Mogły nosić Chimę (obszerną spódnicę) w sposób, w jaki nosiły ją kobiety Yangban, i miały przywilej, aby ją rozpuścić na długo bez zakładania fartucha. Ponieważ pracowały na podłodze lub w pokoju, te nain nie musiały podwijać spódnicy, w przeciwieństwie do Nain w Sojubang i Sedapbang. Nain z innych wydziałów podwijały spódnice fartuchem. Podobnie, tylko trzy pierwsze wydziały mogły nosić saenggaksi (생각시, młode nain z fryzurą zwaną „saeng” lub „sayang”), podczas gdy młode nain z pozostałych wydziałów nie mogły wiązać włosów saeng , lecz musiały je rozpuścić w długich warkoczach. 

Stopień
Społeczność Kungnyŏ miała nadzorców, którzy działali jako głowy grupy kungnyŏ, oraz sanggung, którzy otrzymywali specjalne traktowanie zgodnie ze znaczeniem ich pracy. Jejo sanggung (提調尙宮), zwani również Keunbang sanggung , byli starsi wśród kungnyŏ i otrzymywali rozkazy króla oraz zarządzali majątkiem w dzielnicy królowej. W tym czasie sprawowali władzę polityczną. Bujejo sanggung , zwany również Arigo sanggung (阿里庫), sprawował nadzór nad towarami w sklepach przyległych do dzielnicy królowej. Jimil sanggung, zwany również Daeryeong sanggung, usługiwał królowi. Bomo sanggung sprawował nadzór nad pielęgnacją książąt lub księżniczek, a wśród nich ci, którzy służyli księciu koronnemu, mieli najwyższą pozycję w grupie. Sinyeo sanggung byli odpowiedzialni za asystowanie królowi, królowej i królowej wdowie za każdym razem, gdy odbywała się ceremonia lub święto narodowe. Zajmowali się również księgami i dokumentami Jimil sanggung oraz praktykowali gokeup (opłakiwanie i głośny płacz). Gamchal sanggung nagradzał lub karał odpowiednich kungnyŏ, pełniąc funkcję nadzorców, i byli szanowani przez innych kungnyŏ. Niektórzy kungnyŏ, którzy cieszyli się łaską króla, mogli przejąć władzę polityczną i awansować.

Damy pałacowe podlegały królowej i zajmowały niższą pozycję w hierarchii niż królewskie małżonki (ne-gwan 내관). Rangi kungnyŏ mogły sięgać najwyżej piątej rangi, ale zazwyczaj zaczynały się znacznie niżej, od dziewiątej.

Damy pałacowe miały 5 rang, po dwa poziomy każda.
Ranga specjalna – Ulubiony Sanggung (승은상궁) – był to sanggung, który dzielił łoże z królem i mógł zostać królewską konkubiną.
Piąta ranga wyższa – dama dworu (jejo sang-gung 제조상궁) była damą pałacową, która służyła bezpośrednio królowi. Dekret o mianowaniu był wydawany przez króla.
Piąta ranga niżej – Pierwsza Dama Pałacu (kierująca Sekretariatem Króla/Królowej): Sang-bok (상복) i Sang-shik (상식)
Szósta ranga wyższa – Główna Dama Pałacu (np. kierująca kuchnią królewską): Sang-chim (상침) i Sang-gong (상공)
Szósty stopień niższy – Sang-jeong (상정) i Sang-gi (상기)
Siódma ranga wyższa – Wiodąca Dama Pałacu (odpowiedzialna za konkretną działalność): Chon-bin (전빈), Chon-ui (전의) i Chon-son (전선)
Siódmy stopień niższy – Jeon-seol (전설), Jeon-je (전제) i Jeon-eon (전언)
Ósmy stopień wyższy - Jeon-chan (전찬), Jeon-shik (전식) i Jeon-yak (전약)
Ósmy stopień niżej – Jeon-deung (전등), Jeon-che (전채) i Jeon-jeong (전정)
Dziewiąty stopień wyższy - Ju-gung (주궁), Ju-sang (주상) i Ju-gak (주각)
Dziewiąty stopień niższy - Ju-byeon-chi (주변치), ju-chi (주치), ju-oo (주우) i Ju-byeon-gung (주변궁)

Za damami pałacowymi podążały niższe rangą damy dworu (np. kandydatki na damy pałacowe), służący i niewolnice.

Numer
Całkowita liczba kungnyŏ obejmowała nie tylko kungnyŏ w głównym pałacu, gdzie rezydował król, ale także w Jesagung, pałacach jesa (cześci przodków) i Byeolgung (pałace aneksyjne). Kungnyŏ , którzy pracowali w głównym pałacu, gardzili tymi, którzy pracowali w pałacach aneksyjnych, nazywając ich gunggeot (tym w pałacu). W głównym pałacu kwatera królewska była zarządzana jako niezależne gospodarstwo domowe, a wszystkie kwatery króla, królowej i królowej wdowy miały taką samą liczbę kungnyŏ. Zasugerowano, że kungnyŏ liczyło łącznie 90. Każda z tych rezydencji miałaby od dwudziestu do dwudziestu siedmiu jimil nain, a pozostałe miejsca miałyby od piętnastu do dwudziestu. 

Całkowita liczba zmieniała się z czasem i zwiększała się lub zmniejszała w zależności od okoliczności na dworze. Podczas gdy liczba kungnyŏ we wczesnym okresie dynastii Joseon nie była duża, miała tendencję do wzrostu z upływem czasu. Za panowania króla Seongjonga (1469–1494) w sumie 105 kungnyŏ służyło w pałacu, z czego 29 dla matki poprzedniego króla, 27 dla kwatery wdowy królowej i 49 dla kwatery króla. Za panowania króla Gojonga (1863–1907) całkowita liczba kungnyŏ osiągnęła 480; 100 dla kwatery króla, 100 dla kwatery wdowy królowej, 100 dla królowej, 60 dla następcy tronu, 40 dla księżniczki koronnej, 50 dla sesona (najstarszego prawowitego syna następcy tronu) i 30 dla żony sesona. 

Dożywotnie zatrudnienie i płatność
Wszyscy kungnyŏ w pałacu byli zasadniczo związani dożywotnio, od momentu przyjęcia do pałacu aż do momentu, w którym musieli go opuścić. Po objęciu służby musieli mieszkać w pałacu do końca życia, z wyjątkiem szczególnych okazji. Poza królem i jego najbliższymi domownikami nikt, nawet konkubiny, nie mógł umrzeć na dworze królewskim, więc gdy kungnyŏ się zestarzał lub zachorował, musieli opuścić pałac. Istniały również inne powody zwalniania kungnyŏ z pałacu, na przykład gdy ich przełożony lub mistrz zachorował, lub gdy nadeszła susza – pewna liczba kungnyŏ była zwalniana w celu złagodzenia skutków klęski żywiołowej. W tym ostatnim przypadku tacy zwolnieni kungnyŏ mieli ograniczenia w swoich działaniach, zakaz zawierania małżeństw i byli surowo karani za naruszenie tych zasad. W ten sposób kungnyŏ żyli w całkowitej izolacji od świata zewnętrznego i nie wolno im było kontaktować się z mężczyznami, a nawet innymi kobietami, chyba że zwolniono ich ze służby. Życie kungnyŏ opisane jest w starożytnej powieści zatytułowanej Unyeongjeon (雲英傳) napisanej przez anonimowego pisarza w czasach dynastii Joseon. 

Kungnyŏ otrzymywał wynagrodzenie w wysokości miesięcznej pensji zależnej od rangi i potrzeb życiowych, ale cena nie była stała. Zmieniała się w zależności od ówczesnej sytuacji ekonomicznej. Zakładano, że służba odbywała się w systemie zmianowym

Doi Phahompok


Doi Phahompok (อุทยานแห่งชาติดอยผ้าห่มปก) to druga najwyższa góra Tajlandii (2285 m n.p.m.), znajdująca się w prowincji Chiang Mai, w okolicy miasta Fang. Nie jest zbyt popularna wśród turystów – raczej tylko miejscowi się tam udają. Aby dostać się na szczyt, trzeba koniecznie użyć pojazdu 4×4 lub motocykla. Droga nie jest utwardzona i bardzo trudna. Poza sezonem (sezon przypada od grudnia do lutego) prawie nikt tu nie zagląda. 


W drodze na górę, warto zboczyć w lewo, kawałek za punktem sprzedaży biletów (bilet dla obcokrajowców – 400 bahtów, ok. 9 euro, dla Tajów – 40 bahtów, ok. 1 euro), aby zobaczyć jaskinię Huai Bon. Wejście do jaskini jest niewielkie, ale ciągnie się ona przez 324 m, a korytarz ma od 2 do 25 m szerokości. Wewnątrz znajdują się oczywiście ciekawe formacje skalne, ze stalaktytami i stalagnatami na czele. Wewnątrz jaskini nie ma żadnego oświetlenia, więc koniecznie należy zabrać ze sobą latarkę. W okolicy jest też kilka innych, mniejszych jaskiń, brakuje jednak wskazówek, gdzie są dokładnie. Rzadko kto udaje się odwiedzić jaskinię Huai Bon. 

Na górze znajduje się pole biwakowe – najwyżej położone w całej Tajlandii (1924 m n.p.m.). Można bez problemu wynająć namiot. W sezonie działa również restauracja. Od pola namiotowego na szczyt prowadzi szlak długości ok. 3,5 km. Szlak idzie niemal cały czas pod górę i może być dla niektórych dość ciężki. Strażnicy z parku narodowego mówią, aby przeznaczyć 2 godziny na wejście. 


„Doi Phahompok” oznacza „górę z płaskim szczytem” i taki też on jest – oferuje wspaniały widok we wszystkich kierunkach. Szczyt jest na wysokości 2285 m n.p.m.. Patrząc na zachód widzimy granicę z Birmą (oraz dalej w głąb kraju) i posterunki wojskowe na szczytach górskich. Nieco na południowy zachód możemy przy dobrej widoczności bez problemu dojrzeć Doi Ang Khang, o której to górze pisałem w poprzednich wpisach.

Park Narodowy Doi Phahompok oferuje także inne atrakcje w pobliżu – słynne gorące źródła i kilka wodospadów. 

Po drodze znajduję się świątynia, na terenie której znajduje się 300-letni drewniany wizerunek Buddhy – dość nietypowy, wręcz unikalny, więc warto go zobaczyć.

Okres Hakuhō

Okres Hakuhō (白鳳時代, okres białego feniksa) był nieoficjalną japońską nazwą epoki (年号, nengō; „nazwa roku”) cesarza Tenmu po Hakuchi, a przed Suchō. Czas trwania tego dyskretnego okresu nie-nengō wynosił od 673 do 686 roku.

Okres Hakuhō jest częściej używany jako termin ogólny, opisujący szerszy zakres lat.

Historia sztuki
Hakuhō jest konwencjonalnie używane do określenia szerokiego okresu historycznego i artystycznego końca VII i początku VIII wieku. Termin ten jest używany głównie w historii sztuki i uważa się, że został wprowadzony na Wystawie Japońsko-Brytyjskiej w 1910 roku.

W ogólnym kontekście historycznym okres Asuka jest rozumiany jako nakładający się na okres Hakuhō; Po Hakuhō można interpretować jako okres Tempyō w historii sztuki. Okres Hakuhō charakteryzował się szybką ekspansją buddyzmu i jego rozpowszechnieniem w całej Japonii. Pod względem artystycznym okres ten pozostawał pod bezpośrednim wpływem dynastii Sui i Tang, a pośrednim – sztuki Guptów z Indii.

Począwszy od reform Taika, okres ten przyniósł przejście w kierunku bardziej ustrukturyzowanych, bardziej biurokratycznych form rządów, opartych w dużej mierze na wzorcach chińskich. Pierwsza „stała” stolica cesarska została ustanowiona w Fujiwara-kyō w 694 roku. Chociaż stolicę przeniesiono ponownie zaledwie szesnaście lat później, stanowiło to ważny krok w rozwoju państwa Yamato, siedziby władzy, która do tego momentu była dość przejściowa i koczownicza. Dekady okresu Hakuhō przyniosły również wiele innych ważnych zmian w strukturze politycznej i kulturze, w tym wprowadzenie pisma i rozwój kaligrafii w Japonii. Chińskie znaki były znane i używane w Japonii już od wielu stuleci, ale to w VII wieku, jak opisuje to jeden z uczonych, „pismo i sztuka jego tworzenia — czyli kaligrafia — przeżyły nagły i spektakularny rozkwit”.

Sztuka i architektura
Termin „okres Hakuhō” jest stosowany głównie w dyskusjach na temat architektury, rzeźby i malarstwa.

W okresie Hakuhō zbudowano setki świątyń buddyjskich, w tym Kawara-dera, Daikandai-ji i Yakushi-ji w Fujiwara-kyō, w stylach wykazujących znaczne wpływy chińskiej dynastii Tang. Wakakusa-dera, która spłonęła w 670 roku, została odbudowana w tym samym czasie jako Hōryū-ji, prezentując te same wpływy stylistyczne. Po upadku Baekje w 660 roku wielu uchodźców zostało naturalizowanych w Japonii. Odegrali oni ważną rolę w projektowaniu i budowie tych świątyń, nauczając i szkoląc swoich japońskich odpowiedników.

W tamtym czasie kamień i brąz były głównymi materiałami używanymi do produkcji posągów buddyjskich w Japonii i miały pozostać nimi na kontynencie przez długi czas. Jednak w Japonii drewniane rzeźby, które miały zdominować późniejsze wieki, zaczęły pojawiać się już w okresie Hakuhō.

Hōryū-ji
Posągi w Hōryū-ji stanowią dobry przykład rzeźby z okresu Hakuhō; prawie wszystkie pochodzą z tego okresu.[10] Większość z nich wykonana jest z drewna, z jednym blokiem na ciała i oddzielnymi blokami na elementy drugorzędne, takie jak demony, po których stąpa bóstwo, aureole i fragmenty spódnic bóstw. Wszystkie były pierwotnie malowane i złocone, a ich kształty są bardziej okrągłe i charakteryzują się silniejszym efektem trójwymiarowości niż rzeźby z okresu Asuka z wcześniejszych dekad. Pod tymi i innymi względami odzwierciedlają one silne wpływy stylistyczne z czasów Trzech Królestw Korei, chińskiej dynastii Tang oraz z dziedzictwa stylistycznego dynastii Północnej Qi i Sui, które pojawiły się wcześniej. Inna grupa posągów z tej samej świątyni stanowi przykład innego ważnego zjawiska, a mianowicie pierwszego zastosowania lakieru nie tylko jako powłoki ochronnej lub dekoracyjnej posągów, ale także jako materiału, z którego można było wykonać akcesoria, takie jak biżuteria bodhisattwy, ozdoby do włosów i włosy, które następnie mocowano do drewnianej rzeźby.

Seria malowideł ściennych na ścianach kondō („Złotej Sali”; Sali Głównej) w Hōryū-ji, przedstawiających różne postacie buddyjskie, stanowi jedne z najlepszych zachowanych przykładów malarstwa okresu Hakuhō. Chociaż pożar w 1949 roku spowodował, że większość malowideł poczerniała do tego stopnia, że ​​stały się nieczytelne, proces ten nadal można zidentyfikować. Tynk nakładano na ściany warstwa po warstwie, a każda warstwa stawała się coraz drobniejsza. Po wyschnięciu tynku, w szkicach wstępnych do obrazu (tzw. kartonie) wybijano otwory, a następnie nakładano kolorowy piasek lub proszek, który przechodził przez otwory i przyklejał się do powierzchni ściany, tworząc zarys lub zarys, którym następnie podążał malarz. Te malowidła ścienne z Hōryū-ji reprezentują dwa charakterystyczne dla tego okresu elementy malarskie: użycie czerwieni zamiast czerni do konturowania postaci oraz, w innych miejscach, spójną linię pozbawioną kaligraficznych zdobień, znaną jako linia „żelaznego drutu”.

Yakushi-ji
Yakushi-ji zostało założone w okresie Hakuhō w 680 roku. Wiele buddyjskich posągów w świątyni Yakushi-ji zalicza się do najwspanialszych zachowanych przykładów rzeźby z okresu Hakuhō, odzwierciedlając silniejszy wpływ chińskich stylów Tang niż ich odpowiedniki w Hōryū-ji.

Godna uwagi Triada Yakushi (薬師三尊, Yakushi sanzon) składa się z trzech rzeźb przedstawiających Buddę Yakushi i dwóch bodhisattwów: Nikkō i Gakkō, które są opisywane jako „pełne, mięsiste postacie, pomyślane w formie okrągłej i traktowane jako formy całkowicie naturalne”. Te trzy figury zostały odlane z brązu i zastąpione w okresie Edo po zniszczeniu w wyniku trzęsienia ziemi lub pożaru. Bodhisattwowie pozują w pozycji „z przewieszonymi biodrami” (sanskryt: tribhanga), a dominują w nich inne chińskie motywy, takie jak liście winogron i symbole czterech stron świata.

Incydent Isshi

Incydent Isshi (乙巳の変, Isshi no Hen) był udanym spiskiem Nakatomi no Kamatari (Fujiwara no Kamatari), księcia Naka no Ōe i innych, którzy sprzysięgli się w celu wyeliminowania głównej gałęzi klanu Soga, zaczynając od zabójstwa Soga no Iruki. Nazwa pochodzi od zodiakalnej nazwy roku 645, w którym miała miejsce reforma Taika, wydarzenie transformacyjne w historii cesarstwa japońskiego.

Zabójstwo Iruki miało miejsce 10 lipca 645 roku (tradycyjna japońska data: 12. dzień 6. miesiąca 645 roku), podczas ceremonii dworskiej, podczas której Ishikawa no Maro odczytywał cesarzowej Kōgyoku memoriały z Trzech Królestw Korei. Książę Naka no Ōe poczynił szczegółowe przygotowania, w tym zamknął bramy pałacu, przekupił kilku strażników pałacowych, ukrył włócznię w sali, w której miała się odbyć ceremonia, i wydał rozkaz czterem uzbrojonym mężczyznom, aby zaatakowali Irukę. Jednak gdy stało się jasne, że czterej mężczyźni byli zbyt przestraszeni, by wykonać rozkazy, Naka no Ōe osobiście rzucił się na Irukę i rozciął mu głowę i ramię. Iruka nie został zabity od razu, lecz zapewnił o swojej niewinności i poprosił o wszczęcie śledztwa.

Książę Naka no Ōe przedstawił swoją sprawę cesarzowej Kōgyoku, a gdy ta udała się na naradę, czterech strażników w końcu rzuciło się na Irukę i dokończyło zabójstwo. Wkrótce potem ojciec Iruki, Soga no Emishi, popełnił samobójstwo, podpalając swoją rezydencję. Pożar zniszczył kopię rękopisu Tennōki i wiele innych cesarskich skarbów, które Soga zabrali na przechowanie, ale Fune no Fubitoesaka szybko wyrwał płonący Kokki z płomieni. Później miał go wręczyć Naka no Ōe; jednak nie zachowały się żadne znane kopie tego dzieła. 

Przemoc rzeczywiście rozegrała się w obecności Kōgyoku. Cesarzowa zareagowała na ten szok, postanawiając zrzec się tronu. Japońskie społeczeństwo okresu Asuka było wrażliwe na kwestie „zanieczyszczenia”, zarówno duchowego, jak i osobistego. Zgony – zwłaszcza brutalne zabójstwo w bliskim fizycznym sąsiedztwie cesarzowej – uważano za jedne z najgorszych możliwych aktów zanieczyszczenia – wydarzenie tak szokujące, że uzasadniałoby ono wielodniowe odosobnienie w niepewnym procesie, mającym na celu naprawienie tego, co zostałoby uznane za rodzaj bluźnierstwa.

Chociaż Kōgyoku chciał natychmiast abdykować na rzecz Naka no Ōe, za radą Nakatomi no Kamatari nalegał, aby tron ​​przypadł jego starszemu bratu, Furuhito no Ōe, lub jego wujowi ze strony matki (bratu Kōgyoku), księciu Karu. Furuhito no Ōe rozwiązał impas, deklarując zamiar zrzeczenia się wszelkich roszczeń do tronu poprzez przyjęcie tonsury buddyjskiego mnicha. 
Tego samego dnia — tradycyjnie uważa się, że był to 12 lipca 645 r. — Furuhito no Ōe ogolił włosy w Hōkō-ji, na świeżym powietrzu między Salą Buddy a pagodą. W tym momencie Kōgyoku abdykowała na rzecz brata, który wkrótce potem wstąpił na tron ​​jako cesarz Kōtoku (645–654). Po śmierci Kōtoku Kōgyoku ponownie objąła tron ​​jako Saimei (pan. 655–661), zanim sam Naka no Ōe ostatecznie objął tron ​​jako cesarz Tenji (661–672).