19 lis 2026

Scytyjski kurhan sprzed ok. 3000 lat


Zespół archeologów odkrył w południowej Syberii do tej pory nieznany, nienaruszony, scytyjski kurhan sprzed ok. 3000 at. Zdaniem badaczy jest najprawdopodobniej największy tego typu obiekt w tym rejonie oraz może się w nim znajdować wiele cennych skarbów.

Odkrycia dokonał szwajcarski archeolog Gino Caspari z Uniwersytetu w Bernie we współpracy z badaczami z Rosyjskiej Akademii Nauk oraz Muzeum Ermitaż. Na początku Cas[ari przestudiował wysokiej rozdzielczości zdjęcia satelitarne doliny syberyjskiej rzeki Uyuk. Następnie wraz z rosyjskimi naukowcami przeprowadził w 2017 roku wstępne wykopy, które potwierdził wcześniejsze przypuszczenia. Kurhan, który odnaleziono nazwano Grobowiec Tunung 1. Położony jest głęboko w południowej części syberyjskiego bagna będącego częścią Republiki Tuwy. Na podstawie próbki węgla datuje się, że pochodzi sprzed ok. 3000-2800 lat, w tym czasie zaszły zmiany społeczne, dające początek tzw. kultury koczowników. Niewiele wiadomo o tym okresie, głównie z powodu zaledwie kilku archeologicznych pozostałości jakie do tej pory zostały odnalezione. Średnica kopca wynosi ok. 140 m.


Według badaczy jest to najprawdopodobniej największy i najwcześniejszy książęcy grobowiec scytyjski na południu Syberii. Fakt, że grobowiec znajduje się głęboko w bagnie, świadczy o tym, że pozostał on do tej pory w nienaruszonym stanie. Uniknął grabież z powodu trudnej lokalizacji. Rabusie musieliby podróżować, co najmniej piec godzin bezdrożami, aby do niego dotrzeć. Odkrycie jest również ważne, gdyż w dolinie rzeki Uyuk znajduje się podziemna warstwa wiecznej zmarzliny. Związku z czym, w kurhanie mogą się znajdować wiele cennych przedmiotów. Scytowie zwykle chowali swoich przodków ze złotą biżuterią, futrzanymi ubraniami, uprzężami dla koni i bronią. – Jeśli okaże się, że to naprawdę grób w wiecznej zmarzlinie, mamy nadzieję na wyjątkowe zachowanie obiektów, które zwykle nie stają się łupem archeologów. Jeśli nam się poszczęści, możemy znaleźć dobrze zachowane rzeźby w drewnie lub dywany pod kamieniami, a może nawet mumię – powiedział Caspari.


Scytowie byli przedstawicielami koczowniczych ludów pochodzenia irańskiego, którzy zamieszkiwali w okresie ok. VII w. p.n.e. – IV w. n.e. północne okolice Morza Czarnego, Zakaukazie i tereny Azji południowo-zachodniej. Byli ludem wyjątkowo wojowniczym, prawie nie zsiadali z koni. Według Herodota podczas uczt używali do wznoszenia toastów czaszek zabitych przez siebie wrogów, czasami oprawionych w złoto. Do wspólnej uczty byli dopuszczani tylko ci spośród mężczyzn, którzy posiadali taki puchar sporządzony z czaszki własnoręcznie zabitego wroga. Ponadto wspominał,, że Scytowie korzystali z substancji odurzających. Opisując zwyczaje pogrzebowe tego koczowniczego ludu wspomniał on, że na zakończenie pochówku budowali z namiotów łaźnię i na rozgrzane kamienie rzucali ziarna konopi.

Caspari wraz z pozostałymi badaczami planują przeprowadzić pełne wykopaliska wiosną tego roku. Odkrycie zostało opublikowany w naukowym czasopiśmie „Archaeological Research in Asia”.

Królewskie nieślubne dzieci



[Post ten nie mówi konkretnie o azjatyckim kraju, tylko przedstawia "problem" wielu krajów panujących na świecie - dop. aut.]
---------------

Na przestrzeni dziejów władcy rozmaitych krajów tak często zdradzali swoje żony, że posiadanie nieślubnych dzieci stało się swoistą normą. Wyjątkiem był raczej... ich brak. Jaki los czekał królewskie bękarty?

Pojawienie się dzieci ze związku pozamałżeńskiego u tego czy inne monarchy lub pośledniejszego członka królewskiego rodu nie wzbudzało oburzenia. Królowa wdowa Maria Krystyna, matka władcy Hiszpanii Alfonsa XIII (1886–1941) przyznała, że nie zna dokładnej liczby swoich wnuków. Z kolei książę Ernest II, panujący w księstwie Saksonii-Coburga-Gothy szwagier królowej Wiktorii, miał tyle kochanek – tak arystokratek, jak i kobiet z ludu – że praktycznie każde dziecko napotkane w stolicy jego państwa, mogło być spłodzone przez niego…

Rodzice mężczyzn, którzy zostawali ojcami maluchów z nieprawego łoża, nie byli zbulwersowani zachowaniem swoich synów. Potwierdza to przypadek księcia Ludwika Battenberga (1854–1921), syna księcia Aleksandra Heskiego i polskiej hrabianki Julii Hauke.

Książę-marynarz i aktoreczka
Ludwik spędził dzieciństwo w niemieckiej Hesji, w posiadłości Jugenheim w okolicach Darmstadtu. Gdy osiągnął wiek nastoletni, zamarzył o karierze marynarza. Jego ojczyzna nie miała jednak dostępu do morza i nie posiadała floty. Jedynym wyjściem była więc służba za granicą. 14-letni Ludwik wstąpił do brytyjskiej marynarki wojennej dzięki protekcji księżniczki Alicji, córki królowej Wiktorii, która poślubiła jego kuzyna i zamieszkała w Darmstadcie.

W Londynie przyjęto go z otwartymi ramionami: był on częstym gościem monarchini i jej syna Edwarda, księcia Walii.

Battenberg z oddaniem poświęcił się służbie, a – jako że był przystojny oraz szarmancki i zwracał na siebie uwagę kobiet – miał dziewczynę dosłownie w każdym porcie. W 1879 roku podczas dłuższego pobytu w Londynie nawiązał relację z piękną aktorką i celebrytką Lillie Langtry, zwaną „Jersey Lillie” z powodu miejsca jej urodzenia – wyspy Jersey. Kobieta była mężatką, ale ten fakt nie przeszkadzał jej w romansowaniu z innymi mężczyznami. W 1877 roku wśród nich znalazł się…wuj Ludwika – Edward, książę Walii.


Battenberg i aktorka spędzili razem kilka miesięcy, po czym kobieta oznajmiła mu, że spodziewa się jego dziecka. Ludwik poinformował rodziców o ciąży kochanki. Aleksander i Julia niezwłocznie wysłali emisariusza do Londynu. Sprawę udało się wyciszyć: w zamian za sporą sumę w gotówce pani Langtry miała milczeć na temat romansu i jego owocu oraz nigdy nie kontaktować się z Ludwikiem.

W 1878 roku Lillie urodziła córkę Jeanne Marie, którą jej mąż uznał za własne dziecko. Reputacja Ludwika pozostała nieskazitelna. Sześć lat później poślubił on księżniczkę Wiktorię Heską, wnuczkę królowej Wiktorii. Jeanne Marie dopiero w wieku 20 lat dowiedziała się, kto jest jej prawdziwym ojcem. Gdy pewnego razu wyraziła niezadowolenie z bycia nieślubnym dzieckiem, jej matka odparła: „Chyba dobrze, że cię spłodził jeden z najprzystojniejszych oficerów marynarki, a nie pijany Irlandczyk bez grosza przy duszy?”.

Kochliwi Romanowowie
Paweł I, mąż i ojciec 9 dzieci, romansował z księżniczką Anną Łopuchin i został ojcem jej córki (dziecko wkrótce zmarło). Również jego syn Aleksander I miał wieloletnią kochankę – Marię Naryszkin, z domu Światopełk-Czetwertyńska. Kobieta urodziła mu kilkoro dzieci, które jej oficjalny mąż uznał za własne. Co ciekawe, córka Aleksandra I i Marii – Zofia – często bywała w domu swojego prawdziwego ojca, gdzie była zawsze mile widziana przez Elżbietę, cesarską małżonkę. Z kolei Aleksander II nie tylko nawiązał romans z Ekatieriną Dołgoruką i miał z nią czwórkę dzieci, ale też sprowadził ją do swojej rezydencji i zakwaterował w pomieszczeniu znajdującym się nad pokojem chorej żony…

Wymienieni powyżej nieślubni potomkowie Romanowów nie mieli szczególnych dokonań, dzięki którym zapisaliby się w historii. Wyjątkiem na ich tle okazał się Paweł Aleksandrow, syn wielkiego księcia Konstantego i aktorki Józefiny Friedrichs.


Rodzina Pawła I.
Gdy urodził się w 1808 roku, jego ojciec był żonaty (choć od 7 lat przebywał w separacji ze swoją żoną Anną Fiodorowną). Konstanty nie mógł przekazać chłopcu swojego nazwiska, ale dał mu imię odojcowskie – Konstantynowicz. Formalnie Paweł nie należał do dynastii. Romanowowie traktowali go jednak jak członka rodziny. Aleksander I, brat Konstantego, został nawet jego ojcem chrzestnym. Kiedy zaś Paweł się żenił, wesele zorganizowano w Pałacu Zimowym, a na ceremonii byli obecni wszyscy krewni ze strony ojca.

Młody człowiek został oficerem artylerzystą. Ale bardziej od wojaczki pociągała go praca naukowa. Wyniki jego badań Sowieci wykorzystywali przez długie lata, np. podczas produkcji słynnych „katiusz”, które przyczyniły się do zwycięstwa Związku Radzieckiego w wielkiej wojnie ojczyźnianej. Oczywiście oficjalnie nie mówiono, kto opracował koncepcję tej broni.

Obecnie w Moskwie istnieje ul. Konstantynowa. Jego imieniem nazwano także jeden z kraterów po ciemnej stronie Księżyca.

Zaprzepaszczona szansa duńskiej księżniczki
Podczas gdy występki mężczyzn powszechnie tolerowano, młode damy musiały szczycić się nieskazitelną reputacją, aby znaleźć odpowiednią partię. Boleśnie przekonała się o tym księżniczka Thyra (1853–1933), córka króla Danii Krystiana IX. W wieku 17 lat dziewczyna z wzajemnością zakochała się w młodym mężczyźnie, w którego żyłach nie płynęła ani kropla błękitnej krwi. Był to oficer kawalerii, Wilhelm Frimann Marcher.

Ich uczucie było na tyle namiętne, że Thyra odważyła się na skonsumowanie związku i wkrótce zaszła w ciążę. Krystian IX i jego żona Luiza byli zdruzgotani. Aby ukryć „niemoralne” postępowanie córki, rodzice postanowili wysłać ją do Grecji, gdzie panował ich syn, Jerzy. Oficjalnym powodem wyjazdu księżniczki była… żółtaczka, na którą rzekomo cierpiała. Ciepły i słoneczny klimat Grecji miał jej pomóc w rekonwalescencji. W rzeczywistości Thyra miała urodzić w zaciszu pałacu swojego brata i oddać dziecko do adopcji.


W 1871 roku powiła córkę, którą odebrano jej tuż po porodzie. Dziewczynkę przygarnęła duńska rodzina Jorgensenów i nadała jej imię Kate. Tymczasem w trakcie pobytu Thyry w Grecji jej ukochany Wilhelm popełnił samobójstwo po rozmowie z Krystianem IX, który rozkazał mu zapomnieć o ukochanej.

Choć duńska rodzina królewska dołożyła starań, by tajemnica nie wyszła na jaw, już wkrótce na europejskich dworach zaczęły krążyć pogłoski o nieślubnym dziecku Thyry. To zniweczyło jej matrymonialne perspektywy. Jako córka i siostra królów mogła liczyć na ślub z monarchą lub następcą tronu, ale mijały lata i jedynym mężczyzną, który zaproponował jej małżeństwo, był książę Hanoweru Ernest August. Nie posiadał on ani tronu, ani własnego państwa i musiał żyć na wygnaniu w Austrii. Dziewczyna przyjęła jednak jego oświadczyny, a ich związek okazał się szczęśliwy. Oficjalnie istnienie jej córki z nieprawego łoża potwierdzono dopiero kilkanaście (!) lat temu.

Incydent w Busha


27 października 1930 roku – w miejscowości Busha w środkowym Tajwanie miał miejsce atak uzbrojonego oddziału Aborygenów tajwańskich z plemienia Seediq. Został przeprowadzony podczas zawodów szkolnych. Spowodował śmierć 132 Japończyków oraz przypadkowo 2 Tajwańczyków, ponadto rannych zostało 215 osób. Było to największe zbrojne wystąpienie rdzennej ludności Tajwanu przeciwko polityce asymilacji prowadzonej przez japońskie władze okupacyjne. W odwecie Japończycy dokonali krwawej pacyfikacji.

W 1895 roku po wojnie japońsko-chińskiej, na mocy traktatu z Shimonoseki Tajwan został przekazany Japonii. W ramach antyjapońskiego oporu utworzono 24 maja 1895 r .Republikę Tajwanu (Republikę Formozy). Pierwszym jej prezydentem został Tang Jingsong, który jednak 6 czerwca uciekł z wyspy, po tym jak 29 maja w Keelungu wylądowały wojska japońskie. Opór w południowej części stawiły im wojska lokalne i „Czarne Chorągwie” pod wodzą ministra obrony Republiki, a następnie jej drugiego prezydenta Liu Yongfu. 21 października kapitulacja Tainanu zakończyła zorganizowaną obronę.

Japończycy postanowili uczynić z wyspy modelową prowincję. przeznaczając na jej rozwój znaczną część kontrybucji otrzymanych od Chin. Ustanowili silną administrację z gubernatorem generalnym na czele. Połączyli północ z południem linią kolejową, rozbudowali sieć drogową i porty. Wprowadzili nowe odmiany ryżu, rozbudowali przemysł kamforowy, cukierniczy, drzewny i wydobywczy. Stworzyli sieć elektrowni (Tajpej było drugim po Tokio zelektryfikowanym miastem Azji Wschodniej).Aborygeni tajwańscy z plemenie Siddiq

Tajwańczycy, choć korzystali z osiągnięć cywilizacyjnych, jakie przyniosła kolonia, podlegali surowym i niesprawiedliwym prawom, mającym utrzymać porządek na niespokojnej wyspie. Jednakże, wykorzystując rozluźnienie polityczne ery Taishō rozwinęli działalność społeczną i polityczną, dążąc do poprawy swej sytuacji. Powołano w 1914 roku Tajwańskie Stowarzyszenia na rzecz Asymilacji. Jej celem było, wbrew nazwie, wywalczenie dla Tajwańczyków takich samych praw, jakie posiadali rządzący wyspą Japończycy.

Choć władze kolonialne pieczołowicie dbały o rozwój lokalnego przemysłu i rolnictwa, rdzenna ludność wyspy nie była dopuszczana do udziału w życiu politycznym i w ówczesnym czasie nie miała dostępu do wyższej niż podstawowa edukac Po niespełna dwóch miesiącach istnienia zostało rozwiązane rozkazem gubernatora generalnego Sakumy.

Kilkakrotnie dochodziło do zrywów Chińczyków przeciwko japońskiemu panowaniu, z których najbardziej znany jest incydent Tapani z 1915 roku, który zapoczątkował serię wystąpień. Z okupantem walczyli również rdzenni aborygeni tajwańscy, którzy byli najbardziej poddawani represjom i próbą asymilacji przez Japończyków. Wkrótce doszło do jednego z największych wystąpień Aborygenów tajwańskich przeciwko japońskiej okupacji.

Kilka dni przed zbrojnym wystąpieniem doszło , wódz plemienia Seediqu Mouna Rudao zorganizował wesele swojego syna Daho Mona, podczas niego dokonano uboju rytualnego zwierząt oraz częstowano winem. W tym czasie oficer japońskiej policji Katsuhiko Yoshimura w okolicy odbywał swój patrol. Syna wodza zaproponował oficerowi napicie się symbolicznego kielicha wina. Oficer zdecydował odmówił, bo ręce Daho Mouna był zabrudzone krwią ubitych zwierząt. Daho Moun próbował zatrzymać i namawiał go by został. Oficer uderzył go pałką i wybuchła walka, a policjant został pobity. Wkrótce postanowił przeprosić, ale oficer odrzucił je. To wydarzenie przelało czary goryczy.Szkoła Podstawowa w Wushe

27 października 1930 roku, setki Japończyków w miejscowości Wushe uczestniczyło w szkolnych zawodach lekkoatletycznych w szkole podstawowej Mushashi.

Tuż przed świtem, Mouna Rudao 300 wojowników Seediqu z posterunku policji skradło broń i amunicję. Następnie przenieśli w pobliżu szkoły podstawowej, gdzie rozpoczęli atak. Zginęło łącznie 132 Japończyków, w tym kobiet i dzieci. Zabito omyłkowo też dwóch Chińczyków, którzy byli ubrani w japońską odzież, a jedna z dziewczyny miała na sobie kimono. Rannych było 215 osób. Celem Aborygenów był wyłącznie atak na Japończyków.


Władze Japonii zareagował i postanowiły stłumić początek rebelii. Japoński gubernator Tajwany Eizo Ishizuka skierował do walki około 3 tys. żołnierzy. Mimo siły ognia i przewagi liczebnej nie udało się stłumić powstańców. Związku z tym postanowiono użyć lotnictwa. Doszło do bombardowań terenów, gdzie ukrywali się uczestnicy zrywu oraz użyto broni chemicznej gazu musztardowego. Niestety bombardowano też cywilów

Wódz Mouna Rudao 28 listopada, ale powstanie było kontynuowane przez innych przywódców. Ostatni opór jeszcze stawiano w grudniu. Spośród 1200 Seediqu bezpośrednio zaangażowanych w powstania, 644 zginęło, a 290 z nich popełniło samobójstwo, aby nie dostać do niewoli co według ich oznaczało hańbę. Rozpoczęto masowe przesiedlenia ludności.

Wkrótce po stłumieniu rebelii, w styczniu 1931 roku gubernator generalny Kamiyama oraz szef administracji Goto Fumio, zostali zmuszeni by poddać się dymisji. Nowym gubernatorem Tajwanu Ota Masahiro, który zwiększył represje wobec Aborygenów tajwańskich. Plemiona zostały rozbrojone i pozostawione bez jakiejkolwiek ochrony. Około 500 ludzi z plemienia Seediq, którzy uczestniczyli w rebelii objęto amnestią i zamieszkało niedaleko Wushe.


25 kwietnia 1931 roku doszło do drugiego incydentu w Busha, gdzie ścięto głowy wszystkich mężczyznom powyżej 15 lat., kolejny powstanie znów stłumiono, a gubernator Ota został w marcu 1932 roku odwołany ze stanowiska.

Po kolejnym stłumienia powstania postanowiono zmienić politykę wobec Tajwanu. Postanowiono stworzyć powszechny systemu szkolnictwa, który pod koniec japońskiego panowania (1944 r.) obejmował ponad 90% dzieci. Zostało też wówczas wprowadzone obowiązkowe nauczanie dziewięcioklasowe. Dodatkowo z antagonizowano różne grupy etniczne, aby uniemożliwić jakiekolwiek wystąpienia narodowe.

Pod koniec II wojny światowej Japończycy poddali się wojskom alianckich, a Tajwan został przekazany Chińczykom. Rząd Tajwański stopniowo liberalizowali prawo do współistnienia różnych ludów tubylczych min. ochrony ich kultury.

Grobowiec szlachcica dynastii Ming


W znajdującym się w prowincji Shanxi mieście Xinzhou archeolodzy prowadzili wykopaliska, które poprzedzały przebudowę autostrady krajowej. Zespół badaczy z lokalnego Instytutu Zabytków i Archeologii otrzymali rutynowe zlecenie, aby zbadać teren przed rozpoczęciem prac. Niespodziewanie w okolicy dzielnicy Xinfu natknęli się na drzwi prowadzące do grobowca. Tak rozpoczęły się wielomiesięczne badania, które doprowadziły do serii niezwykłych odkryć.

Grobowiec z dynastii Ming
Badacze ustalili, że krypta pochodzi z czasów dynastii Ming. Był to chiński ród cesarski, który panował w latach 1368–1644. Założycielem był Zhu Yuanzhang, jeden z przywódców powstania przeciwko poprzedniej dynastii Yuan. Po wygranej rewolcie ogłosił się cesarzem. Wyznaczył wówczas nazwę swojej nowej ery panowania jako Hongwu, a nową dynastię nazwał Ming, co oznacza „Wspaniałą”.

Za czasów dynastii Ming w 1420 roku w Pekinie wybudowano Zakazane Miasto. Była to pałacowa rezydencja cesarza i jego rodziny. Przy budowie pracowało nawet milion robotników, a prace zakończyły się po 15 latach. Za panowania cesarza Yongle odbudowano Wielki Kanał, a Chiny rozwijały handel z Europą i Japonią. Eksportowano jedwab i porcelanę, a importowano srebro. Panowanie dynastii Ming to okres rozkwitu malarstwa, poezji, muzyki i chińskiej literatury.

Niezwykle dobrze zachowane przedmioty grobowe
Naukowcy twierdzą, że chiński grobowiec ma co najmniej 430 lat. To, co jednak najbardziej zaskoczyło badaczy, to stan zachowania jego wnętrza. – Mimo jego wieku znaleźliśmy tutaj wyszukane meble grobowe i dwie drewniane trumny, które są nadal nienaruszone i w doskonałym stanie. W Shanxi rzadko można znaleźć grobowiec w tak dobrym stanie z dobrze zachowanym drewnianym wyposażeniem – przekazali archeolodzy.

Grobowiec składał się z niskiego korytarza o długości 17 metrów, centralnej komory grobowej i mniejszej komory tylnej. W sumie miał długość około 25,3 metra. – Drzwi do grobowca były dobrze zapieczętowane, a także ozdobione kamienną bramą, która miała imitować drewno. Na samej górze znajdowały się dwie głowy smoków. Dookoła drzwi widać wyrzeźbione kwiaty – opisali autorzy odkrycia.

Archeolodzy przekazali, że również na dobrze zachowanej drewnianej trumnie znajdowały się kwiaty, a także pawie, które zostały pomalowane kolorowymi farbami. Z kolei druga trumna zdobiona była złotymi wzorami w kształcie diamentów. W mniejszej komorze badacze odnaleźli drewniane ołtarze, stoły, krzesła, figurki, a także blaszane naczynia i przedmioty osobiste, takie jak kałamarze, pędzle, pióra i inne przybory do pisania.


Pochówek godny króla
Na obydwu trumnach znajdowało się epitafium. Jedno wskazuje, że został tu pochowany pewien możnowładca. Naukowcy podali, że na małej tabliczce odczytali napis: „Epitafium księcia Ming Ru Hou’an”. – Oznacza to, że w grobowcu pochowano kogoś ze szlacheckim rodowodem – twierdzą archeolodzy.

Na drugiej trumnie z kolei widnieje napis: „Ming Gu Rong Kao Hou Ru Wang Gong”, co według badaczy oznacza „Powierzony przez dynastię Ming do służenia dworowi królewskiemu jako urzędnik pałacowy”.

Biorąc pod uwagę wyposażenie grobowe, można dojść do wniosku, że pochowany w grobowcu szlachcic mógł zajmować się malarstwem lub być pisarzem. A być może i jednym i drugim. W tamtych czasach zamożni członkowie rodzin królewskich bardzo często zajmowali się różnymi dziedzinami sztuki i całe życie rozwijali swoje umiejętności artystyczne.

Wykopaliska podczas przebudowy drogi odsłoniły również pozostałości budowli z okresu Longshan (2900–2100 p.n.e.) i Okresu Walczących Królestw (475–221 p.n.e.). Badacze odnaleźli także ponad 60 grobowców (choć nie tak spektakularnych) z dynastii Han, Tang, Jin, Yuan oraz Qing.

Gomagi


Gomagi to drewno do palenia w świętym ogniu. Często używa się miękkiego drewna, takiego jak sumak japoński i Euscaphis japonica.

Kategorie
Istnieją dwa rodzaje Gomagi: 
- jeden do modlitw, na których można zapisać życzenie, 
- a drugi do spoczynku duszy przodka. 

Podczas rytuałów takich jak Festiwal Gwiazdy Agon w Sekcie Agon, dwa rodzaje Gomagi: „modlitwy” i „spoczynek duszy przodka” są spalane oddzielnie na każdym gomagianie (ołtarzu do ceremonii ognia).