Wyspy należące do Indonezji położone są na Oceanie Spokojnym w rejonie mórz: Południowochińskiego, Celebes, Moluckiego, Seram, Banda, Jawajskiego i Andamańskiego.
W skład Indonezji wchodzi pięć większych archipelagów:
- Wielkie Wyspy Sundajskie,
- Małe Wyspy Sundajskie,
- Moluki,
- Wyspy Południowo-Wschodnie
- i Wyspy Południowo-Zachodnie.
Na Wielkie Wyspy Sundajskie składają się: Borneo (Kalimantan), Sumatra (Sumatera), Celebes (Sulawesi), Jawa (Djawa), Banka, Madura, Belitung, grupy wysp Mentawai i Nias.
Do Małych Wysp Sundajskich zalicza się: Flores, Sumbawę, Sumbę, Timor, Bali, Lombok, Alor i Lomblen.
We wschodniej części Indonezji znajduje się archipelag Moluki (Maluku), oddzielony wodami mórz Halmahera i Seram od Nowej Gwinei. Największe wyspy tej grupy: Halmahera, Seram oraz zdecydowanie mniejsze Buru, Morotai i Obi.W skład Wysp Południowo-Wschodnich wchodzą mniejsze archipelagi: Aru, Kai i Tanimbar.
Na zachód od Tanimbar położone są Wyspy Południowo-Zachodnie, z których największą powierzchnię ma wyspa Wetar.
Większość z ok. 3000 niewielkich wysepek, w które obfitują wewnętrzne morza Indonezji, jest niezamieszkana. Indonezja jest obszarem aktywnym sejsmicznie i wulkanicznie, znajduje się tutaj ok. 70 aktywnych wulkanów, z których najgroźniejsze to Krakatau w Cieśninie Sundajskiej i Merapi w środkowej części Jawy.
Indonezja to pomost między dwoma kontynentami: Australią i Azją, rozciągający się wzdłuż równika pomiędzy Oceanem Spokojnym a Indyjskim. Strategiczne położenie wywarło znaczący wpływ na życie kulturalne, gospodarcze i polityczne tego kraju. Indonezja to kraj zdumiewającej różnorodności i kontrastów. Tropikalne lasy deszczowe pełne gigantycznych drzew, rajskich ptaków i niezwykłych orchidei kwitnących w cieniu wyniosłych szczytów przykrytych wiecznym śniegiem.
Ogrody koralowe, którym podobne można spotkać jedynie w kilku innych miejscach na świecie, leżą tuż u stóp żyznych gleb wulkanicznych.
Indonezję zamieszkuje około 190 milionów ludzi. Przy uważniejszym przyjrzeniu okazuje się, że naród indonezyjski składa się z wielu grup etnicznych. Jest to także piąty najludniejszy kraj świata. Ponad 2000 lat temu pierwsze fale imigrantów przekroczyły wody oddzielające ląd Azji Południowo-Wschodniej od wysp, które dzisiaj tworzą Republikę Indonezji. W pierwszych wiekach n.e. kupcy z Arabii i Indii penetrowali te tereny w poszukiwaniu przypraw i aromatycznych gatunków drewna. Następnie wyspy zostały opanowane przez Europejczyków. W rezultacie tych wzajemnych wpływów narodził się obecny naród indonezyjski. Ta złożona tkanka ludzi, kultur, wiar i tradycji - to dzisiejsza Indonezja.
Geografia
Archipelag indonezyjski składający się z 17.508 wysp tworzy największy kraj wyspiarski na świecie. Rozciąga sią wzdłuż równika na przestrzeni ponad 5.000 km (1/8 obwodu Ziemi) Indonezja jest najbardziej wulkanicznym krajem świata, z ponad 4.400, częściowo czynnymi wulkanami. Największymi górami są Puncak Jaya w Irian Jaya (5.200 m) i wulkan Kerinci w Zachodniej Sumatrze (3.950 m). Najlepiej znanym wulkanem jest Krakatau, którego wybuch w 1883 r, rozrzucił popioły, wywołał trzęsienia ziemi i fale pływowe na całym globie. Indonezja jest krajem przesyconych słońcem równin i wysokich wulkanów, zielonych pól ryżowych i ciemnych lasów. Typ roślinności sawanny istnieje na wschodnich wyspach, gdzie klimat jest bardziej suchy.
Klimat
Indonezja ma w przeważającej części klimat równikowy tropikalny złagodzony przez przelotne wiatry. Są tylko dwie pory roku - pora sucha od kwietnia do października i deszczowa od listopada do marca. Opady deszczu wahają się w zależności od wyspy i często od terenu w obrębie wyspy. Na wyspie Kalimantan średnia roczna wysokość opadów wynosi 3300 mm, we wschodniej Nusa Tenggara - 1000 mm. Średnia temperatura dzienna na nizinach to ok. 30 st.C. ; w górach temperatura jest niższa.
Fauna i flora
Z powodu usytuowania części kraju na płytkim szelfie kontynentalnym Sunda, który w epoce lodowcowej łączył zachodnie wyspy indonezyjskie z kontynentem azjatyckim, wyspy w zachodniej części kraju mają głównie azjatycki typ fauny. Spotyka się tutaj duże ssaki: tygrysy, lamparty i nosorożce. We wschodnich częściach archipelagu dominuje australijski typ fauny. Na Sulawesi i na wyspach Maluku pojawiają się pierwsze torbacze. Papugi i kakadu zaczynają zastępować brodacze, drozdy oraz inne ptaki powszechnie występujące na wyspach zachodniej Indonezji. Mniej wyrazista jest zmiana flory, chociaż przejście od azjatyckiego kontynentalnego typu roślinności do australijskiego zaznacza sią coraz wyraźniej w miarę posuwania się na wschód. Bogactwo indonezyjskiej flory i fauny od dawna przyciągało zainteresowanie przyrodników i działaczy na rzecz ochrony przyrody. Dzisiaj wiele z tego bogactwa jest chronione w licznych rezerwatach przyrody i parkach narodowych na terenie kraju. Koralowce rosnące na rozległych rafach podwodnych, dostarczają pożywienia dla całych społeczności morskiego życia. Indonezyjskie rafy koralowe są siedliskiem wielu gatunków ozdobnych ryb. W połączeniu z niezwykłą różnorodnością korali, oferują jedne z najbardziej niezapomnianych wrażeń dla płetwonurków.
Transport
Lotnicze, morskie, rzeczne i lądowe usługi transportowe stwarzają dostęp do praktycznie wszystkich (z wyjątkiem najbardziej izolowanych) miejsc w Indonezji.
- Samolot
Samolot, to w Indonezji najwygodniejszy środek transportu. Dotrzeć nim możemy do wszystkich stolic dystryktów i prowincji, jak również do wielu odległych miejsc kraju. Narodowym przewoźnikiem lotniczym jest 'Garuda Indonesia'. Obsługuje szlaki międzynarodowe i główne szlaki w sektorze krajowym. 'Merpati', pomocnicze linie lotnicze, przejęły wiele szlaków od Garudy i obecnie ich sieć obejmuje ponad 125 połączeń na całym archipelagu. Inni prywatni przewoźnicy to 'Sempati', która operuje także poprzez granicę do Singapuru i Malezji, 'Bouraq Air Services' i 'Mandala Airlines'.
- Kolej
Kolej jest dostępna na całej Jawie, na północnej Sumatrze w okolicach Medanu i na niektórych terenach w Zachodniej Sumatrze, Południowej Sumatrze i Lampung.
- Pociągi
Kilka pociągów kursuje pomiędzy Dżakartą i Surabaya. Najbardziej komfortowe są pociągi Bima i ekspresowe pociągi Mutiara, które również kursują w nocy. Pociągi Bima przejeżdżają przez Yogyakartę i Surakartę, podczas gdy Mutiara kursuje północnym szlakiem przez Semarang. Parahyangan oferuje sześć połączeń dziennie pomiędzy Dżakartą i Bandungiem. Tanie, ale mniej komfortowe pociągi łączą mniejsze miejscowości na Jawie. Kilka pociągów nadal kursuje na kolei zębatej w północnej Jawie Środkowej i w Zachodniej Sumatrze i może być zarezerwowana dla grup turystycznych. Autobus
- Autobusy
Linie autobusowe są raczej powszechnie dostępne. Wiele autokarów jest klimatyzowanych i wyposażonych w rozkładane fotele, TV, video. Transport morski
- Transport morski polepszył się znacznie w ostatnich latach wraz z pozyskaniem przez państwową firmę żeglugową 'Pelni' kilku nowoczesnych pasażerskich statków transportowych do obsługi wszystkich ważniejszych portów w Indonezji.
- Promy
Usługi promowe są dostępne pomiędzy Jawą i Sumatrą, Jawą i Bali, Bali i Lombok, jak również pomiędzy Penang w Malezji i Belawan w Północnej Sumatrze oraz pomiędzy wieloma innymi wyspami archipelagu. Jest też kilka małych statków wycieczkowych oferujących komfortowy sposób na zwiedzenie kilku najbardziej izolowanych wysp we wschodniej Indonezji i na zachód od Dżakarty.
Warto wspomnieć, że Indonezja posiada także jedną z ostatnich flot żaglowych na świecie. "Bugis phinisi" nadal regularnie obsługują handel pomiędzy wyspami; około 3.000 tych szkunerów z wysokimi masztami nadal kursuje na terenie całego archipelagu.
Kuchnia
Istnieje wielka różnorodność lokalnych tradycji kulinarnych, z różnymi sposobami przyprawiania, przygotowywania i prezentacji potraw w zależności od wyspy i regionu. Podstawowym surowcem jest ryż, z wyjątkiem niektórych jałowych regionów, gdzie jada się kukurydzę lub sorgo z rozmaitymi innymi daniami. Dwie najbardziej znane kuchnie regionalne to kuchnia z Jawy i Zachodniej Sumatry, z których pierwsza jest słodkawa i pikantna a druga pieprzna. Standardowe potrawy faworyzowane na terenie całego kraju to nasi goreng, (smażony ryż) oraz sate (kawałki mięsa nadziane na patyczki, pieczone na ruszcie i podawane z sosem sojowym albo sosem z orzeszków ziemnych). Chińskie restauracje można spotkać w dużej ilości w prawie każdym mieście czy miasteczku. Restauracje oferujące doskonałe europejskie, japońskie, koreańskie i inne jedzenie można łatwo spotkać w dużych miastach.
Sztuka i rzemiosło
Bogactwo kulturalne Indonezji stworzyło płodny grunt pod wzrost równie bogatej tradycji sztuk i rzemiosł. Obecne formy sztuki indonezyjskiej wywodzą się głównie z folkloru i rytuałów religijnych, ale wiele z ich rozwinęło się na dworach królewskich i książęcych i osiągnęło niezwykle wysoki stopień wyrafinowania. Słynne dramaty taneczne i sztuki teatru cieni z Jawy i Bali opierają się na indyjskich epopejach mitologicznych - Ramayanie i Mahabharacie, ale nasyconych dużą ilością lokalnych tradycji.
Informacje praktyczne
Formalności wizowe, paszport
W Indonezji obowiązek wizowy dla Polaków dotyczy wyjazdów pobytowych i tranzytowych. Nie ma możliwości uzyskania wizy na granicy. Przy wjeździe paszport musi być ważny minimum 6 miesięcy od daty wystawienia wizy. Ubiegający się o wizy wielokrotne muszą legitymować się paszportami ważnymi minimum 18 miesięcy. Istnieje obowiązek okazania, na żądanie urzędnika imigracyjnego, biletu powrotnego lub na dalszą podróż (bilet trzeba mieć już w momencie składania wniosku o wizę). Nie ma obowiązku okazywania na granicy określonej kwoty pieniędzy na dzień pobytu. Składając wniosek o wizę należy okazać dowód posiadania funduszy na pokrycie kosztów pobytu lub przedstawić gwarancję od osoby zapewniającej utrzymanie. Wizy nie są wymagane od obywateli Arabii Saudyjskiej, Argentyny, Australii, Austrii, Belgii, Brazylii, Brunei, Chile, Danii, Egiptu, Filipin, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Islandii, Irlandii, Japonii, Jugosławii, Kanady, Kuwejtu, Liechtensteinu, Luksemburga, Malezji, Malty, Maroka, Meksyku, Niemiec, Nowej Zelandii, Norwegii, Południowej Korei, Singapuru, Szwajcarii, Szwecji, Stanów Zjednoczonych Ameryki, Tajlandii, Tajwanu, Turcji, Wenezueli, Włoch, Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Wielkiej Brytanii. Wjazd i wyjazd muszą się odbywać poprzez pewne szczególne przejścia graniczne: powietrzne i morskie porty w Dżakarcie, na Bali, w Medanie, Manado, Biak, Ambon, Batam, porty morskie w Surabaya i Semarang i lotnicze w Pakanbaru, Pontianak i Kupang. Dla innych portów wjazdu i wyjazdu wymagane są wizy. Przepisy celne
Przepisy celne zezwalają na wwiezienie maksimum dwóch litrów napojów alkoholowych, 200 szt. papierosów albo 50 cygar albo 100 gramów tytoniu i rozsądnej ilości perfum na osobę (dorośli). Samochody, sprzęt fotograficzny, maszyny do pisania są dopuszczone do wwozu pod warunkiem, że zostaną zabrane z powrotem przy wyjeździe ; muszą zostać zgłoszone w urzędzie celnym. Zabroniony jest wwóz odbiorników radiowych, radiomagnetofonów kasetowych, odbiorników telewizyjnych, materiałów pornograficznych i narkotyków. Nie ma ograniczeń dla wwozu i wywozu walut zagranicznych i czeków podróżnych, chociaż wwóz i wywóz indonezyjskiej waluty przekraczającej kwotę 50.000 rupii jest zabroniony.
Ubiór
Zaleca się lekki ubiór z powodu gorącego i wilgotnego klimatu. Garnitur i krawat są wymagane na oficjalne okazje. Zawsze oczekuje się czystego i porządnego wyglądu: niedostateczny ubiór uważany jest tu za nieodpowiedni. W meczetach nie zezwala się na noszenie krótkich spodenek; kobiety muszą mieć nakrycie głowy. Swobodny strój, jak np. luźne szorty i wydekoltowana góra, noszone poza terenami sportowymi czy plażowymi nie są uważane za właściwe.
Religia
Większość Indonezyjczyków wyznaje wiarę muzułmańską i stosuje się do jej zasad. Życie codzienne i tradycje są w większości oparte na nauce Islamu i właściwie wszystkie wsie mają swoje meczety. Należy stale pamiętać, że meczet jest świętym domem modlitwy, gdzie wygłasza się kazania i dokonuje innych czynności związanych z praktykowaniem wiary. Nie ma przeszkód, aby niemuzułmanie wchodzili do meczetu, pod warunkiem, że mają dobre intencje i przestrzegają zasad, tj. zdejmowanie butów czy sandałów podczas wchodzenia i zachowywanie czystości oraz noszenie czystych i przyzwoitych ubrań.
Stolicą jest Dżakarta, walutą: rupia indonezyjska.
Inne
*Obowiązek wizowy dotyczy wyjazdów pobytowych i tranzytowych obywateli polskich. Nie ma możliwości uzyskania wizy na granicy. W razie konieczności wydłużenia pobytu można ubiegać się o przedłużenie wizy o miesiąc w lokalnym biurze imigracyjnym. Za każdy dzień przekroczenia wizy bez przedłużenia obowiązuje kara 20 USD.
* Przy wjeździe paszport musi być ważny minimum 6 miesięcy od daty wystawienia wizy. Ubiegający się o wizy wielokrotne muszą w momencie złożenia aplikacji legitymować się paszportami ważnymi minimum 18 miesięcy. Istnieje obowiązek okazania na żądanie urzędnika imigracyjnego biletu powrotnego lub na dalszą podróż (bilet trzeba mieć już w momencie składania wniosku o wizę).
* Nie ma obowiązku okazywania na granicy określonej kwoty pieniędzy na dzień pobytu. Składając wniosek o wizę indonezyjską należy okazać dowód na posiadanie funduszy na pokrycie kosztów pobytu w Indonezji lub przedstawić gwarancję od osoby (sponsora), która zaprasza i zapewnia środki utrzymania.
* Jednorazowa rejestracja w lokalnym urzędzie imigracyjnym dotyczy posiadaczy wizy pobytowej stałej, wizy pobytowej czasowej oraz posiadaczy wizy turystycznej, którzy pozostają w Indonezji dłużej niż 90 dni.
* Międzynarodowe prawo jazdy jest uznawane w Indonezji, jednak przy dłuższych pobytach miejscowe władze zalecają posiadanie indonezyjskiego prawa jazdy, ze względu na indonezyjskie firmy ubezpieczeniowe, które mogą nie honorować międzynarodowego prawa jazdy przy sprawach o odszkodowanie.
* Istnieje obowiązek posiadania ubezpieczeń komunikacyjnych. Ubezpieczenia osobowe nie są obligatoryjne, lecz wskazane ze względu na wysokie koszty usług medycznych w placówkach z dobrym poziomem usług. Należy zakładać, że polisy wystawione przez polskie towarzystwa ubezpieczeniowe, których zdaniem są one ważne na terenie Indonezji, będą uznawane na miejscu.
* Nie są wymagane żadne szczepienia obowiązkowe; do największych zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych należą: żółtaczka (A i B), dur brzuszny, biegunka, pasożyty układu trawiennego, gruźlica i gorączka krwiotoczna - dengue. Poza dużymi skupiskami ludzkimi istnieje duże zagrożenie malarią. Przy podróżach poza Jawę i Bali miejscowe władze zalecają szczepienia lub branie lekarstw przeciw chorobom, wspomnianym powyżej.
* Opieka medyczna zarówno państwowa, jak i prywatna jest płatna. Poziom usług, zwłaszcza w szpitalach państwowych - średni; koszt wizyty lekarskiej wynosi przeciętnie od 15 do 30 USD, przy nagłych wypadkach - do 200 USD); koszt jednej doby pobytu w szpitalu - od 15 USD w szpitalu państwowym (Szpital Wydziału Medycyny Uniwersytetu Indonezja "Cipto Mangkusumo’’ w Dżakarcie) do 250 USD w prywatnej klinice; przeciętny koszt pobytu w szpitalu 150 USD; koszty nie obejmują opłat za usługi lekarzy, badania laboratoryjne i lekarstwa.
* Według informacji miejscowych władz po maju 1998 r. o 30 proc. wzrosło zagrożenie przestępczością pospolitą (kradzieże i rozboje) na wszystkich wyspach archipelagu. Należy pamiętać o ostrożności w poruszaniu się autobusami (kradzieże kieszonkowe) i taksówkami. Nasiliły się rozruchy na tle politycznym, religijnym i etnicznym, podczas których istnieje duże zagrożenie dla życia oraz zdrowia. Dotyczy to prowincji Aceh, Zachodni Kalimantan, Północne Moluki, Moluki, Irian Jaya, Zachodnie Wyspy Sundajskie (Timor Zachodni), Riau.
* Ograniczenia w podróżowaniu po Indonezji dla turystów dotyczą prowincji Irian Jaya - należy uzyskać specjalne zezwolenie (surat jalan) w Kwaterze Głównej Policji w Dżakarcie lub regionalnych oddziałach policji w Biak lub Jayapurze (Irian Jaya). Uzyskanie zezwolenia trwa około dwóch dni. Po przybyciu do prowincji należy zgłosić się na najbliższym posterunku policji. Powyższym przepisom nie podlegają dziennikarze, którzy uzyskali zezwolenie wydane przez Ministerstwo Informacji Indonezji. Muszą oni natomiast posiadać takie zezwolenia również w przypadku podróży do Aceh (północna Sumatra). Należy pamiętać, że Timor Wschodni od 1 listopada 1999 r. nie jest już częścią Indonezji - terytorium to jest obecnie administrowane przez ONZ. Nie obowiązuje ruch wizowy, ale najlepiej przed wyjazdem skontaktować się z najbliższym przedstawicielstwem ONZ.
* Nie ma ograniczeń wwozu lub wywozu obcych środków płatniczych. Limit dla wwozu i wywozu miejscowej waluty wynosi 5 milionów rupii indonezyjskich.
* Od powszechnie przyjętych standardów odbiega zakaz wwożenia do Indonezji dużych odbiorników telewizyjnych, wież hi-fi, dużych radioodbiorników i magnetofonów (nie są podane gabaryty). Nie wolno wwozić, wywozić ani posiadać narkotyków - grozi za to nawet kara śmierci. Obowiązują ograniczenia wywozu miejscowych dzieł sztuki, wytworzonych przed 1945 r. oraz ograniczenia i zakazy wywozu rzadkich gatunków lokalnej fauny i flory. Wątpliwości służb celnych może wzbudzić wwóz większej ilości lekarstw, jeśli nie mają one nazw międzynarodowych. Należy ponadto unikać wwozu czasopism lub kaset wideo ze scenami erotycznymi ze względu na obowiązującą w Indonezji cenzurę obyczajową.
* Z uwagi na dominujący w Indonezji islam, oprócz wysp Bali, Celebesu (Sulawesi), Irian Jaya i Małych Wysp Sundajskich, wskazane jest, aby unikać nakładania strojów plażowych w dużych skupiskach ludzkich oraz przy zwiedzaniu świątyń i miejsc kultu. Wchodząc do meczetów należy pamiętać o zdejmowaniu butów, ponadto kobiety powinny okryć głowy chustą. Na Bali, przy zwiedzaniu świątyń buddyjskich i hinduistycznych, zazwyczaj niezbędne jest nakładanie sarongu (płachta materiału, którą trzeba owinąć biodra i zasłonić nogi - w niektórych świątyniach jest ona udostępniana bezpłatnie).