o Borneo słów kilka

Pokryte gęstym lasem deszczowym Borneo szczyci się zróżnicowaną florą i fauną. Tutejsze lasy zajmują powierzchnię 428 438 km², co stanowi około 57% powierzchni lądowej Borneo. Wyspę porastają lasy równikowe, zamieszkane przez wiele różnych gatunków zwierząt. Do charakterystycznych dla wyspy przedstawicieli świata zwierząt należą orangutan i słoń karłowaty, podgatunek słonia indyjskiego, oba zagrożone wyginięciem.

Położoną w w Azji Południowo-Wschodniej wyspę dzielą trzy kraje: Indonezja, Malezja i Brunei. 

Pierwszy z nich kontroluje 73% terytorium, Malezja kontroluje 24% na północy wyspy, a pozostały 1% Borneo jest kontrolowany przez mały sułtanat Brunei. 

Trzecia największa wyspa świata ma łączną powierzchnię 743 330 km² (dla porównania powierzchnia Polski to 312 685 km²). Wyspa ma około 15,7 mln mieszkańców. Największą grupą etniczną w Sabah jest grupa Kadazan (25%) Inni rdzenni mieszkańcy wyspy, Dajakowie, są podzieleni na 50 grup etnicznych i posługują się 140 różnymi językami i dialektami!

Od I wieku n.e. istniało tu państwo Indusów. W XIII wieku teren wyspy zajmowały liczne małe państwa muzułmańskie. W 1521 roku na Borneo osiedlili się Portugalczycy, wyparci następnie przez Holendrów. W 1847 roku wyspę częściowo zajęli Brytyjczycy, tworząc na pobliskiej wysepce Labuan swoją bazę. W czasie II wojny światowej, w marcu 1942 roku, wyspa została zajęta przez Japończyków. 

Obecnie była holenderska część wyspy to tereny indonezyjskie, a była brytyjska – malezyjskie. W grudniu 1962 roku powstała Narodowa Armia Północnego Borneo (która miała prawdopodobnie wsparcie materialne Indonezji) i przeprowadził pucz w celu obalenia sułtana – zwolennika przystąpienia do Federacji Malezyjskiej. Sułtan wezwał na pomoc Brytyjczyków stacjonujących w Singapurze i powstanie zostało szybko stłumione, a lewicowa Partia Ludowa powiązana z rebeliantami rozwiązana. Mimo likwidacji Narodowej Armii Północnego Borneo, w latach 60. na wyspie działała lewicowa partyzantka walcząca z siłami malezyjskimi i promalezyjskimi. Partyzantka wspierana była przez rząd Indonezji. W latach 1963–1966 na wyspie toczyły się działania zbrojne spowodowane konfrontacją indonezyjsko-malezyjską.

Kiedy jechać na Borneo?

Na początek przydatna może okazać się informacja, że średnia roczna temperatura powietrza na Borneo oscyluje w granicach 27-32 stopni Celsjusza. Mniej więcej na stałym poziomie, około 80%, utrzymuje się też wilgotność powietrza.

Zdecydowana większość turystów pragnie uniknąć deszczu, warto więc mieć na uwadze, że za najbardziej deszczowe miesiące na Borneo uchodzą: listopad, grudzień, styczeń i luty. Przyjemnie ciepło i sucho jest mniej więcej od maja do września, ale, jak łatwo się domyślić – jest to także szczyt sezonu turystycznego na wyspie. Nie zapominajmy jednak, że mamy do czynienia z Azją, z klimatem tropikalnym, a co za tym idzie (i co się całkiem ładnie rymuje) – nieprzewidywalnym. Pogoda na Borneo może nas więc (mimo znajomości wszelkich średnich i wykresów na pamięć) zaskoczyć – zarówno negatywnie, jak i bardzo pozytywnie.

Plusy wyjazdu poza ścisłym sezonem są więc oczywiste – pogoda może działać na naszą korzyść, a do tego będziemy mieli szansę na bardziej kameralne wakacje. Grudzień i styczeń lepiej sobie jednak – w miarę możliwości – odpuścić.

Kampung Numbak

Kampung Numbak to uboga wioska ustawiona na palach, licząca kilka tysięcy mieszkańców, zlokalizowana w stanie Sabah w Malezji, w bliskim sąsiedztwie stolicy regionu – Kota Kinabalu. Osada usytuowana jest w rejonie Sepanggar/Menggatal, tuż obok kampusu Uniwersytetu Malezji Sabah (UMS) oraz centrum handlowego 1Borneo Hypermall.

Osada składa się w dużej mierze z domów wzniesionych na palach bezpośrednio nad wodą oraz na zboczach wzgórz. Miejscowość boryka się z poważnymi problemami socjalno-bytowymi, w tym z ubóstwem oraz nagromadzeniem odpadów na wybrzeżach. 

Pod koniec sierpnia 2026 roku w Kampung Numbak wybuchł potężny pożar, który doszczętnie zniszczył 202 domy na palach. W katastrofie zginęła trójka dzieci, a ponad 130 rodzin straciło dach nad głową.

We wrześniu 2026 roku poszkodowanych w pożarze mieszkańców odwiedził Premier Malezji, Datuk Seri Panglima Anwar Ibrahim, wspólnie z Szefem Rządu stanu Sabah (Hajiji Noor), przekazując rodzinom specjalne zasiłki celowe oraz wsparcie w tymczasowym ośrodku pomocy.

Kościół Wszystkich Świętych w Krasnym Siole

Zbudowany w 1891 roku, natomiast kamień węgielny pod cerkiew Wszystkich Świętych Monasteru Aleksiejewskiego położono 23 sierpnia 1887 roku. Cztery lata później cerkiew została wzniesiona według projektu architekta A. A. Nikiforowa w stylu romantyczno-narodowym, wykorzystując motywy architektury rosyjskiej XVI–XVII wieku.

Budynek zbudowano z czerwonej cegły z akcentami z białego kamienia. Jednokopułowa, dwukondygnacyjna cerkiew z trzema apsydami, do której przylega jednopoziomowa, trójkopułowa dzwonnica, ma kształt statku. Górna kondygnacja przejścia prowadzącego do dzwonnicy mieściła stalle i celę kościelną. Centralny ołtarz cerkwi poświęcony jest wszystkim świętym (wspomnienie odbywa się w niedzielę Wszystkich Świętych), a prawa nawa poświęcona jest cudownej Kazańskiej Ikonie Matki Bożej (wspomnienie 22 października/4 listopada). Cerkiew Wszystkich Świętych szczyciła się unikalnym ikonostasem, zaprojektowanym przez architekta D. N. Cziczagowa i wykonanym z białego rzeźbionego marmuru w stylu rusko-bizantyjskim. Sklepienia i przestrzeń pod kopułą zostały pomalowane w stylu bizantyjskiego romantyzmu przez malarzy ikon z Ławry Troickiej św. Sergiusza. Oni, wraz z monasterskimi malarzami ikon, stworzyli również ikony i freski, które niegdyś zdobiły cerkiew Wszystkich Świętych.

W czasach istnienia monasteru, na dolnym poziomie cerkwi mieścił się grobowiec dla duchownych i mnichów, a także patronów klasztoru (kaplica poświęcona Kazańskiej Ikonie Matki Bożej została przeniesiona do dolnego kościoła, gdzie kiedyś znajdował się grobowiec). Kompleks architektoniczny, zaprojektowany przez architekta A. A. Nikiforowa, obejmował nie tylko cerkiew, ale także dwa sparowane, dwupiętrowe budynki klasztorne, połączone z cerkwią ogrodzeniem.

W połowie lat dwudziestych XX wieku, po zamknięciu monasteru, cerkiew Wszystkich Świętych przestała funkcjonować. Budynki zostały przekształcone w cele administracyjne i gospodarcze, co spowodowało kolosalne szkody w całym zespole artystyczno-architektonicznym. Zniszczenie cmentarza klasztornego było aktem rażącego wandalizmu. Od lat sześćdziesiątych XX wieku do 1989 roku w zamkniętym budynku cerkwi mieściły się archiwa Rady Ziemskiej; część terytorium była zajęta przez oddział moskiewskiej fabryki parasoli. Krzyże na kopule i dzwonnicy zostały złamane, a z ich pokrycia pozostała jedynie deska. W 1990 roku cerkiew Wszystkich Świętych została zwrócona wiernym. Konsekracja cerkwi była kilkakrotnie przekładana, aż w końcu odbyła się w sobotę Łazarza w 1991 roku. Co ciekawe, dzień ten zbiegł się z obchodami wspomnienia św. Aleksego, męża Bożego, patrona klasztoru.

12 lipca 1991 roku, w dniu głównych apostołów Piotra i Pawła, cerkiew uroczyście obchodziła setną rocznicę swojego istnienia. Relikwie: Cudowna ikona Najświętszej Bogurodzicy, zwana Wszechcaricą; Ikona Świętego Apostoła Pawła; Matka Boska Kazańska, dawniej należąca do przeoryszy Antonii (Troiliny); Ikona Zstąpienia Chrystusa do Otchłani; Ikona Spotkania Pańskiego; Tichwińska Ikona Matki Bożej; Ikony z relikwiami: świętej męczennicy Tatiany (ofiarowanej cerkwi przez braci z Monasteru Pskowsko-Peczerskiego), świętej męczennicy Elżbiety, świętego sprawiedliwego Jana Kronsztadzkiego, świętego sprawiedliwego Aleksego Moskiewskiego (Meczewskiego), ikona świętego Serafina z Sarowa z fragmentem jego szat liturgicznych.

Relikwie i inne przedmioty kultu czczone przez prawosławnych znajdują się w relikwiarzu, znajdującym się w prawej nawie cerkwi, w pobliżu wigilii. Nabożeństwa: Modlitwy z Akatystem do ikony Matki Bożej „Królowej Wszechświata” odbywają się w każdą niedzielę o godzinie 16:30. Jeśli w poniedziałek przypada ważne święto, nabożeństwo rozpoczyna się o godzinie 15:00. Dojazd: stacja metra Krasnosielskaja, skręcić w lewo do wiaduktu (iść ulicą Krasnoprudnaja do wiaduktu Rusakowskaja), przejść przez ulicę pod wiaduktem, skręcić w lewo i dojść do ogrodzenia z czerwonej cegły. Po prawej stronie zobaczysz wejście na teren cerkwi.

Oruha (Clover, Tsubasa Reservior Chronicle)

 

Reki (Haibane Renmei)