Rosyjskie miasto duchów zwane Wierchniaja Gubacha (Górna Gubacha) było niegdyś kwitnącą osadą robotniczą, ale obecnie można zobaczyć tylko ruiny dawnych budynków przemysłowych i mieszkalnych. Inna nieoficjalna nazwa miasta to Staraya Gubakha (Stara Gubakha).
Miasto położone jest około 220 kilometrów od dużego miasta Perm w Rosji i położone jest na prawym brzegu rzeki Koswy, na zboczu zbocza góry.
W okresie jego świetności w mieście Górna Gubacha mieszkało kilka tysięcy mieszkańców. Aby pomieścić tak dużą liczbę osób, w mieście wybudowano osiem dwupiętrowych budynków mieszkalnych, szkołę, szpitale, Pałac Kultury Kalinin, kino i podobne instytucje.
Początkowo miejsce to zasiedlono w 1755 roku, kiedy odkryto złoża rudy żelaza. Następnie na przestrzeni lat zbudowano i rozwinięto osadę. W tym czasie ziemia należała do Stroganowów Nie było zbyt wiele rudy żelaza, a to, co wydobywano, było ubogie, ale wystarczyło, aby osada działała.
Następnie na początku XIX wieku znaleziono tu węgiel. W tym czasie ziemia była własnością dwóch przemysłowców: Łazariewa i Wsiewołoda Wsiewołożskiego. Wydobywany tu węgiel trafiał do zakładów Czermoz Łazariewa. Początkowo wydobywany węgiel trafiał do zakładu przez rzekę, jednak w 1879 roku wybudowano linię kolejową, co doprowadziło do wzrostu wydobycia węgla.
Jeden z inżynierów górnictwa, Dmitrij Zacharowski, zawarł 15-letnią umowę dzierżawy z Wsiewołożskimi na wydobycie węgla na tym obszarze. Zdecydował się jednak także na spalanie koksu. Aby pomieścić tę część przemysłu, zbudował specjalne piece, koszary dla swoich pracowników, domy dla menedżerów i pomieszczenia administracyjne. Stało się to znane jako zakład chemiczny koksu Gubachinskiego.
W tym czasie na tym obszarze istniały różne osady, które w 1941 roku połączyły się, tworząc miasto Gubakha. Populacja wynosiła około 20 000 osób, a głównymi pracodawcami były zakłady Metafrax i koks Gubachinsky.
Na początku XX wieku ziemie Wierchniaja Gubacha kupił Siemion Łazariew. Zrobił wiele dla poprawy miasta, jak na przykład budowa szkoły w 1904 roku.
Postanowił także wznieść drewnianą świątynię, którą ozdobiono pięknymi złotymi rzeźbami. W tym celu zaprosił do realizacji projektu znanego artystę Aleksandra Ryakina. Jesienią 1905 roku świątynia została poświęcona ku czci świętego Symeona Boga-Odbiorcy.
Oprócz kopalń, przemysł w mieście obejmował przedsiębiorstwa motoryzacyjne, cegielnię, kamieniołom wapna, wytwórnię żelbetu, fabrykę mebli i warsztat do produkcji bloków żużlowych. Znajdował się tu także podwórko koni’, gdyż konie służyły do transportu materiałów budowlanych i orki.
Górna Gubakha rosła z roku na rok. Choć nie uniknął zniszczeń i ofiar śmiertelnych podczas wojny domowej, lokalni mieszkańcy ciężko pracowali, aby odbudować miasto i stworzyć nowe firmy po zakończeniu konfliktu.
Wierchniaja Gubacha mogła także zaoferować lokalnym mieszkańcom kino na 330 miejsc, dom towarowy, cukiernię i różne pawilony. Na terenie miasta znajdował się także stadion Szachtara, na którym latem znajdowało się boisko do gry w piłkę nożną i organizowania różnych zawodów sportowych, a zimą było ono zasypywane jako lodowisko. Na stadionie Szachtara znajdowała się także główna choinka miasta.
W 1949 roku wybudowano szpital miejski na 114 łóżek szpitalnych. Budynek ozdobiono sztukaterią, a szpital szczycił się oddziałami rentgenowskimi i fizjoterapeutycznymi z zaskakująco nowoczesnym wyposażeniem. Pozostałe oddziały obejmowały dwie sale operacyjne, oddział położniczy i oddział dziecięcy.
Od lat 60. przemysł wydobywczy węgla zaczął podupadać. Doprowadziło to do zmniejszenia liczby miejsc pracy, a co za tym idzie, do spadku liczby ludności. Na szczęście koksownia i Metafrax pozwoliły Verkhnyaya Gubakha przetrwać, choć w mniejszej formie.
Jednak emisje z elektrowni były wyjątkowo niezdrowe i biorąc pod uwagę położenie miasta w dolinie, opary krążyły w tych dniach, gdy nie było zbyt wiele wiatru. W rezultacie podjęto decyzję o relokacji mieszkańców, a wielu z Górnej Gubachy zostało przeniesionych do Nowej Gubachy.
Dziś Wierchniaja Gubacha zasłynęła z ruin pozbawionych dachu budynków położonych wśród gęstych lasów. Wzdłuż obrzeży dawnej wsi można zobaczyć obok siebie ruiny dwukondygnacyjnych budynków administracyjno-mieszkalnych. Płyty uliczne z bruku żużlowego są nadal widoczne, a odkrywcy i fotografowie próbują określić, które konstrukcje nadal stoją.
Być może najbardziej godnym uwagi (i rozpoznawalnym) budynkiem jest dwupiętrowy Pałac Kultury Kalinin. Pałac został zbudowany jeszcze w latach 30. w stylu Imperium Stalinowskiego z wielką klatką schodową wewnątrz i monumentalnymi kolumnami na zewnątrz. Widownia mieściła niegdyś 500 widzów, na drugim piętrze znajdowała się także biblioteka.
Większość budynków uległa tak szybkiemu zniszczeniu, ponieważ zostały wykonane z betonu żużlowego. Wystarczy kilka lat, aby te bloki zawaliły się pod wpływem wody i pogody. Zachowały się natomiast domy murowane i betonowe obiekty przemysłowe.
Wiadomo, że w tym mieście duchów – mieszka jeden mieszkaniec, mężczyzna o imieniu Yura. Utrzymuje swój dwupiętrowy dom, nie zniechęca go otaczające środowisko i bardzo się cieszy, że ma gości. Powiedział jednemu z odkrywców: “Jest ogród warzywny, droga jest czyszczona przez cały rok, dlaczego by tu nie zamieszkać?”
Choć samo miasto nie zostało przesiedlone, na obrzeżach zbudowano domki letniskowe i kilka stałych rezydencji. Linie energetyczne zostały niedawno odnowione, aby ponownie móc tu mieszkać we względnym komforcie. Nie ma jednak bieżącej wody i władze muszą ją dostarczać raz w tygodniu.
Najlepszy czas na wizytę to koniec czerwca, gdyż wtedy odbywa się festiwal “Gubakha ALIVE”. Organizatorzy festiwalu przeprowadzili rekonstrukcje historyczne, jarmark, zawody sportowe i wycieczki. Często na festiwalu bywają byli mieszkańcy, ich dzieci i wnuki.
W 2019 roku kilka scen z filmu na podstawie powieści pt. Serce Parmy kręcono tu zdjęcia rosyjskiego pisarza Aleksieja Iwanowa. W ramach filmu zbudowano drewnianą fortecę na prawym brzegu rzeki.
