30 wrz 2026

Budynki widma: Park rozrywki w Rangun


Park rozrywki w Rangun został z pompą otwarty w 1997 r. W ceremonii otwarcia brali udział najwięksi birmańscy notable i goście z zagranicy. Z dumą prezentowano pierwszy w Birmie rollercoaster.

Lunapark oficjalnie miał być wizytówką ówczesnej stolicy Birmy, krokiem w stronę nowoczesności. W rzeczywistości był narzędziem w splamionych krwią rękach militarnej dyktatury. Miał odwracać uwagę mieszkańców stolicy od brutalnych działań ówczesnych władz prowadzonych na terenie kraju.

Z niewiadomych przyczyn lunapark zamknięto kilka lat temu. Wesołe miasteczko zostało opuszczone nagle. Wszystkie sprzęty i instalacje pozostawiono na miejscu. Jakby ktoś uciekał przed niewiadomym zagrożeniem. Do pełni obrazu brakuje tylko parującej kawy na stoliku lokalnej restauracji.

Przez te kilka lat od zamknięcia, park pochłonęła bujna roślinność. Sprzęty nadgryzł ząb czasu. Rdza pokryła metalowe konstrukcje. Kolejki i karuzele nie zostały zdemontowane. Nie ma tu polskich złomiarzy, którzy rozkradliby metalowe elementy.


Park rozrywki w Rangun leży w samym centrum miasta. Prestiżowa lokalizacja, jak na cenne kilka akrów ziemi… Lunapark bezpośrednio przylega do miejskiego zoo. Codziennie, tuż za jego granicami przechadzają się nieświadomie dziesiątki rodzin z dziećmi.

Porzucone wesołe miasteczko oznaczone jest zarówno w google maps, jak i w maps.me jako “abandoned amusement park”. Bramy parku są zamknięte od lat. Można się jednak do niego włamać przez dziurę w siatce. Wyrwa w płocie znajduje się tuż za parkingiem na skrzyżowaniu w kształcie litery V ulic Zoological Garden Road i Bo Min Kaung Street.


Opuszczony park rozrywki przypomina wesołe miasteczko z lat 80. Cukierkowe kolory karuzeli idealnie wpasowują się w klimat tamtych lat. W czasach świetności lunaparku, mogłaby to być idealna scenografia do czwartego sezonu serialu “Stranger Things”. Dziś jest to wymarzone miejsce dla fanów uraban exploration, czyli eksploracji porzuconych miejskich budynków. Znajdują się tutaj opuszczone restauracje i kasy biletowe, niszczejące rollercoastery i przeróżne karuzele, tor dla gokartów z przewróconymi samochodami. Cały park przecina plątanina torów kolejek górskich.

Wszystkie obiekty są łatwo dostępne. Bramki do karuzeli są otwarte, można wejść do wagoników i stacji kontrolnych. Wagoniki i siedzenia karuzel nadal można wprowadzić w ruch siłą własnych mięśni. Opuszczona restauracja stoi otworem. Odważni mogą się również wspiąć na tory kolejki górskiej. Nie ma tu ochrony, która pilnowałaby dostępu, czy ostrzegała przed czyhającymi w parku niebezpieczeństwami.


Mimo iż sama odwiedziłam opuszczony park rozrywki w Rangun, nie rekomenduję tego nikomu. Odwiedzacie go na własną odpowiedzialność. Żaden ubezpieczyciel nie pomoże, jeżeli złamiecie tutaj nogę lub pogryzie was bezpański pies (nie mówiąc o jadowitym wężu). Niektóre instalacje i schody zjada rdza. Wspinając się uważajcie na dziury i zapadające się podesty. W opuszczonej restauracji na podłodze leży dużo szkła.

Pamiętajcie, że park rozrywki w Rangun jest oficjalnie zamknięty. Włamujecie się na jego teren. Nie będziecie jednak w tym przestępstwie osamotnieni. Lunapark jest ulubioną atrakcją lokalnej młodzieży, zyskującą na popularności również wśród turystów. Na terenie wesołego miasteczka biegają bezpańskie psy. W tej miejskiej dżungli sporo jest też komarów.

Góra Bai Tho


Położona w sercu Ha Long, góra Bai Tho oferuje odwiedzającym niezapomniane wrażenia, łącząc historię, przygodę i naturalne piękno. 

Góra Bai Tho, znana również jako Góra Poem, znajduje się w rejonie zatoki Ha Long w prowincji Quang Ninh w północno-wschodnim Wietnamie. Wznosząca się na wysokość około 200 metrów nad poziomem morza, jest ikoną góry, z której roztacza się panoramiczny widok na zapierającą dech w piersiach zatokę Ha Long. Góra znajduje się w samym sercu miasta, oferując naturalną ucieczkę zarówno mieszkańcom, jak i turystom, którzy chcą zaznać chwili spokoju pośród zgiełku miasta.

Ze szczytu góry Bai Tho turyści mogą podziwiać rozległy widok na okoliczne wyspy, plaże i wapienne klify zatoki Ha Long. Czyste, błękitne wody i bujna zieleń krajobrazów sprawiają, że jest to idealne miejsce dla miłośników przyrody i fotografów.


Góra Bai Tho ma historyczne znaczenie sięgające wieków wstecz. Jej nazwa, „Bai Tho”, oznaczająca „Górę Poematów”, pochodzi od inskrypcji wyrytej na kamiennej steli na szczycie przez króla Le Thanh Tonga w 1468 roku. Wiersz, napisany po wietnamsku, odzwierciedla piękno i wspaniałość zatoki Ha Long, uwieczniając widoki, które zainspirowały króla.

Inskrypcja jest nie tylko świadectwem piękna góry, ale także ważnym elementem wietnamskiej historii, reprezentującym bogate dziedzictwo kulturowe tego regionu. To powiązanie z królewską historią Wietnamu dodaje górze Bai Tho dodatkowej warstwy intrygi, czyniąc ją obowiązkowym punktem zwiedzania dla osób zainteresowanych zarówno przyrodą, jak i kulturą.


Najlepszą porą na wizytę na górze Bai Tho jest pora sucha, która zazwyczaj trwa od października do kwietnia . W tym okresie pogoda jest chłodniejsza i przyjemniejsza, co czyni ją idealną do uprawiania sportów na świeżym powietrzu, takich jak piesze wędrówki. Temperatury wahają się od 18°C ​​do 25°C (64°F do 77°F), zapewniając komfortowe warunki do zwiedzania.

Jeśli chcesz uchwycić zachwycający krajobraz w jego najżywszej formie, spróbuj odwiedzić to miejsce wczesnym rankiem lub późnym popołudniem, kiedy światło jest miękkie i idealne do fotografowania. Poranki są często mgliste, tworząc mistyczną atmosferę, a wieczory idealnie nadają się do podziwiania zachodu słońca nad zatoką.

Transport
Do góry Bai Tho można łatwo dotrzeć z centrum miasta Ha Long. Znajduje się ona w niewielkiej odległości od popularnych atrakcji, takich jak zatoka Ha Long i plaża Bai Chay, co ułatwia turystom uwzględnienie jej w planie podróży.
- Samochodem lub taksówką: Podróż z centrum miasta zajmuje zazwyczaj około 10-15 minut. Dla osób podróżujących z Hanoi, dojazd na górę Bai Tho zajmuje około 3,5-4 godzin, w zależności od natężenia ruchu.
- Pieszo: Z centrum miasta można podążać główną drogą prowadzącą na górę. Spacer jest przyjemny i daje możliwość zwiedzania okolicy, choć dotarcie do podnóża góry może zająć około 30 minut.


Atrakcje
Dla miłośników przygód, wędrówka na górę Bai Tho to obowiązkowy punkt programu. Wspinaczka może być trudna dla niektórych, ale zdobycie szczytu daje niesamowitą satysfakcję. Wędrówka trwa około 30-40 minut, w zależności od poziomu sprawności.

Szlak jest dobrze utrzymany, choć zdarzają się strome odcinki, dlatego warto zaopatrzyć się w solidne buty i wodę. Po drodze mijamy bujną zieleń, skaliste ścieżki i kamienne stopnie, które prowadzą na szczyt, skąd rozciąga się wspaniały panoramiczny widok na zatokę Ha Long.

- Jeśli eksplorujesz geologiczne cuda wokół góry Bai Tho, nie przegap jaskini Thien Cung – podziemnego arcydzieła stalaktytów i legend. Znana lokalnie jako Niebiańska Jaskinia Thien Cung, ta ukryta perełka w zatoce Ha Long urzeka turystów mitycznymi historiami i olśniewającymi formacjami skalnymi, stanowiąc idealny kontrast dla widoków na otwartej przestrzeni Bai Tho.

- Kamienna stela
Na szczycie góry Bai Tho odwiedzający mogą odkryć ważny zabytek historyczny: kamienną stelę z poematem napisanym przez króla Le Thanh Tonga. Kamień, wyrzeźbiony w zboczu góry, jest świadectwem królewskiej historii Wietnamu i pozwala wgląd w kulturę i poezję tamtych czasów.

Stela jest niczym list miłosny do naturalnego piękna zatoki Ha Long i oferuje niepowtarzalną okazję, aby nawiązać kontakt z przeszłością Wietnamu, a jednocześnie zanurzyć się w jego współczesnym uroku.

- Dla tych, którzy szukają spokoju i duchowej refleksji po wspinaczce na Bai Tho, Pagoda Ba Vang oferuje oazę spokoju. Położona w górach Uong Bi, Pagoda Ba Vang w Wietnamie to nie tylko jedna z największych świątyń buddyjskich w regionie, ale także zachwycający klejnot architektury, łączący nowoczesny design z tradycyjnymi elementami w spokojnym, naturalnym otoczeniu.

- Widoki gór Ha Long
Ze szczytu góry Bai Tho turyści mogą podziwiać zapierający dech w piersiach panoramiczny widok na zatokę Ha Long, gdzie majestatyczne formacje wapienne wyłaniają się z turkusowych wód. Późnym popołudniem łagodne światło słoneczne delikatnie oświetla surowe skały, podkreślając ich naturalne piękno.

Odległe wyspy skąpane są w soczystej zieleni, harmonijnie komponującej się z mgłą, która łagodzi krajobraz, dodając mu głębi i faktury. Widok z tego punktu widokowego jest zarówno zachwycający, jak i spokojny, oferując relaksujący wypoczynek na łonie natury. Krajobraz, z idealną równowagą surowych elementów natury i subtelną grą światła, tworzy magiczną atmosferę, czyniąc to miejsce idealnym miejscem dla osób poszukujących wyjątkowej perspektywy na piękno zatoki Ha Long.

- Po podziwianiu zapierających dech w piersiach widoków z góry Bai Tho, warto odwiedzić świątynię Cua Ong, aby głębiej zanurzyć się w historycznym dziedzictwie Quang Ninh. Szanowana za wielowiekową architekturę i spokojne położenie z widokiem na morze, świątynia Cua Ong oddaje hołd generałowi Tran Quoc Tangowi i jest jednym z najważniejszych miejsc duchowych w prowincji.

- Góra Bai Tho to niesamowite miejsce do podziwiania wschodów i zachodów słońca. Wielu turystów decyduje się na wczesną wędrówkę, aby podziwiać wschód słońca, który rozświetla zatokę ciepłymi, złotymi barwami. Poranki są spokojne, a zatoka spowita mgłą tworzy mistyczną atmosferę idealną do fotografowania. Wieczorem zachód słońca przemienia krajobraz w magiczną scenę z żywymi kolorami odbijającymi się od wody. To idealny sposób na zakończenie dnia w Ha Long, kiedy można podziwiać słońce chowające się za wapiennymi wyspami.

- Zatoka Ha Long: Wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, Zatoka Ha Long to jeden z najsłynniejszych cudów natury Wietnamu. Możesz wybrać się na wycieczkę łodzią po zatoce, odwiedzić pływające wioski rybackie lub zwiedzić pobliskie jaskinie i groty.

- Muzeum Quang Ninh: Dowiedz się więcej o kulturze, historii i naturalnym pięknie Ha Long i okolic w tym muzeum, w którym prezentowane są wystawy poświęcone różnym zagadnieniom, od archeologii po dziedzictwo rybackie regionu.

- Sun World Ha Long Park: Dla tych, którzy szukają większej rozrywki, Sun World Ha Long Park to duży park rozrywki z ekscytującymi przejażdżkami, kolejką linową i pięknymi widokami na zatokę.

Niezbędne wskazówki 
Zanim wyruszysz na wędrówkę na górę Bai Tho, zapoznaj się z kilkoma podstawowymi wskazówkami, które zapewnią Ci bezpieczeństwo i przyjemność:
  • Załóż wygodne buty: Szlak może być miejscami kamienisty i stromy, dlatego ważne jest, aby założyć solidne i wygodne buty. 
  • Zabierz wodę: Na szlaku nie ma sklepów ani fontann, więc pamiętaj o zabraniu wystarczającej ilości wody, aby zachować nawodnienie podczas wędrówki.
  • Spakuj się lekko: Twój plecak powinien być lekki, ale pamiętaj o zabraniu kremu przeciwsłonecznego, aparatu fotograficznego i kapelusza, aby chronić się przed słońcem.
  • Nie spiesz się: Wspinaczka jest umiarkowana, więc nie spiesz się i ciesz się podróżą. Nie spiesz się; widoki po drodze są równie piękne, jak na szczycie.
  • Szanuj przyrodę: Bądź świadomy środowiska i podążaj za znakami szlaku, aby się nie zgubić lub nie wyrządzić szkody ekosystemowi.

Pagoda Bai Dinh


Pagoda Bai Dinh to nie tylko największa pagoda w Wietnamie, ale także obiekt kultu religijnego i kulturowego, który każdego roku przyciąga miliony turystów i pielgrzymów. Położona w malowniczej prowincji Ninh Binh, pagoda Bai Dinh to kompleks łączący starożytne style architektoniczne z nowoczesnymi elementami, co czyni ją miejscem o wielkim znaczeniu duchowym i historycznym. 

Pagoda Bai Dinh znajduje się w gminie Gia Sinh, w dystrykcie Gia Vien w prowincji Ninh Binh, około 95 kilometrów na południe od Hanoi, co ułatwia dotarcie do niej podróżnym ze stolicy. Kompleks pagód jest położony w malowniczym krajobrazie pasma górskiego Bai Dinh, co zapewnia spokojną i duchową atmosferę, która podkreśla jego duchowe znaczenie.

Pagoda Bai Dinh słynie nie tylko z piękna architektury i duchowego znaczenia, ale także z imponujących osiągnięć, które umocniły jej pozycję jako ważnego zabytku w regionie i na świecie. Oto najsłynniejsze osiągnięcia pagody Bai Dinh:
  • Rekord największej brązowej statuy Buddy w Azji Południowo-Wschodniej
  • Rekord największej statuy Buddy Amitabhy w Wietnamie
  • Rekord największej kolekcji posągów Arhatów
  • Rekord największego dzwonu z brązu w Wietnamie
  • Rekord największej kolekcji drzew Bodhi
Zapisy nie tylko ukazują majestat i skalę pagody Bai Dinh, ale także podkreślają jej znaczenie kulturowe i religijne w Wietnamie i Azji Południowo-Wschodniej

Historia
Pagoda Bai Dinh ma długą i bogatą historię, sięgającą XI wieku. Pierwotna pagoda została zbudowana za panowania króla Ly Thai To w XI wieku, ale z czasem uległa zniszczeniu w wyniku klęsk żywiołowych. W 2003 roku wzniesiono nową pagodę Bai Dinh, która stała się ważnym ośrodkiem buddyjskim w Wietnamie. Na przestrzeni lat pagoda osiągnęła liczne azjatyckie rekordy, stając się ważnym symbolem buddyjskiej kultury Wietnamu.

Architektura pagody Bai Dinh
Architektura pagody Bai Dinh łączy w sobie starożytne cechy z nowoczesnymi elementami buddyjskimi, tworząc harmonijną mieszankę starego z nowym. 

Starożytna pagoda Bai Dinh: Starożytna pagoda została pierwotnie zbudowana ku czci Buddy i przechowuje liczne relikwie. Zachowuje tradycyjny styl z drewnianymi konstrukcjami i misternymi rzeźbami, odzwierciedlając kunszt starożytnej architektury wietnamskiej.

Nowa Pagoda Bai Dinh: Nowa pagoda została wzniesiona, aby pomieścić rosnącą liczbę odwiedzających i stworzyć przestrzeń do masowych nabożeństw. Nowa konstrukcja obejmuje rozległe dziedzińce, wysokie filary i monumentalne posągi, dając wgląd w nowoczesny design świątyń buddyjskich, zachowując jednocześnie tradycyjne wpływy.

Godziny otwarcia i opłaty za wstęp
Godziny otwarcia: codziennie od 6:00 do 18:00, co zapewnia zwiedzającym wystarczająco dużo czasu na zwiedzanie obiektu.
Opłata za wstęp: od 20 000 VND do 30 000 VND, w zależności od tego, które konkretnie miejsca chcesz zwiedzić.


Najlepszą porą na wizytę w pagodzie Bai Dinh jest wiosna i jesień, kiedy pogoda jest łagodna i przyjemna. Zwiedzający mogą również doświadczyć bogatej kultury i uroczystości pagody podczas specjalnych świąt buddyjskich – Festiwalu Pagody Bai Dinh. Oficjalnie rozpoczyna się on 6. dnia pierwszego miesiąca księżycowego, który zazwyczaj przypada na koniec stycznia lub początek lutego, i trwa do końca trzeciego miesiąca księżycowego, zazwyczaj w marcu lub na początku kwietnia.

Dojazd
Z Hanoi do pagody Bai Dinh w Ninh Binh można dotrzeć na kilka sposobów:
- Pojazdy osobowe: Podróż samochodem lub motocyklem jest wygodną opcją, a podróż trwa około 2-3 godzin. Trasa jest prosta i prowadzi drogą krajową nr 1A lub autostradą nr 10.
-Połączenia autobusowe: Między Hanoi a Ninh Binh kursuje kilka linii autobusowych, w tym te oferujące bezpośrednie transfery do pagody Bai Dinh. Cena biletu waha się od 150 000 do 200 000 VND/osobę.
- Podróżni z innych prowincji lub krajów mogą przylecieć na międzynarodowe lotnisko Hanoi-Noi Bai. Następnie mogą wsiąść do autobusu, taksówki lub wynająć samochód i udać się do pagody Bai Dinh. Po dotarciu do pagody Bai Dinh można wybrać się na piechotę, wypożyczyć rower lub skorzystać z autobusu wahadłowego, który zapewnia transport w obrębie kompleksu.

7+ miejsc, które musisz odwiedzić w kompleksie pagody Bai Dinh

- Główna sala Dharmy
Świątynia Buddy Dharmy to jedna z najważniejszych budowli w pagodzie Bai Dinh, poświęcona Buddzie i jego naukom. W świątyni znajduje się ogromny posąg Buddy, a jej majestatyczność dorównuje panującej w niej spokojnej atmosferze.

Odwiedzający mogą tu przyjść, aby się modlić, rozmyślać nad naukami Buddy i medytować w spokojnym otoczeniu. Świątynia jest centralnym punktem dla wiernych pragnących pogłębić swoją wiedzę na temat buddyjskiej filozofii i praktyki.


- Sala Trzech Królestw
Świątynia Trzech Okresów reprezentuje trzy kluczowe okresy w buddyzmie: przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. Każda część świątyni poświęcona jest jednemu z tych okresów, a malowidła ścienne i posągi ilustrują kluczowe momenty w historii buddyzmu.

Świątynia ta przypomina o nietrwałości życia i nieustannym cyklu narodzin, śmierci i odrodzenia. Zapewnia odwiedzającym wyjątkową przestrzeń do refleksji nad własną duchową podróżą i upływem czasu, co czyni ją ważnym przystankiem na pielgrzymce przez pagodę Bai Dinh.


- Sala Kuan-Yin
Sala Kuan-Yin to spokojna i święta przestrzeń poświęcona Kuan-Yin, buddyjskiej bogini miłosierdzia. Sala ozdobiona jest wspaniałymi posągami i rzeźbami Kuan-Yin, tworząc atmosferę spokoju i czci. Spokojna atmosfera i duchowe znaczenie sali sprawiają, że jest to obowiązkowy punkt programu dla osób poszukujących wewnętrznego spokoju i siły dzięki błogosławieństwu Kuan-Yin.


- Świątynia Świętego Nguyena
Świątynia Świętego Nguyena to czczone miejsce w starożytnym kompleksie pagody Bai Dinh. Jest poświęcona świętemu Nguyenowi, postaci historycznej czczonej za jego wkład w rozwój buddyzmu w Wietnamie.

Świątynia emanuje spokojną atmosferą, a misterne drewniane rzeźby i rzeźby przedstawiają sceny z jego życia i nauk. Pielgrzymi i turyści przybywają tu, aby oddać mu hołd i prosić o błogosławieństwo zdrowia, bogactwa i spokoju.


- Korytarz Arhata
Korytarz rozciąga się na prawie 3 kilometry , co czyni go najdłuższym korytarzem Arhatów w Azji. Jest w całości wykonany z drewna i ma 22 stopnie , każdy o wysokości 1,35 metra . Wzdłuż korytarza znajduje się 500 monolitycznych posągów Arhatów , każdy o wysokości od 1,5 do 2 metrów . Rzeźby te są rzeźbione z misternymi detalami, ukazując różnorodność ekspresji i postaw, odzwierciedlając różnorodność osobowości i duchowych osiągnięć Arhatów.

Rzeźby zostały pieczołowicie wykonane przez rzemieślników z wioski Ninh Vân, miejscowości słynącej z kunsztu rzeźbienia w kamieniu. Każda rzeźba jest świadectwem kunsztu i poświęcenia tych rzemieślników.


- Ciemna Jaskinia i Jasna Jaskinia

Ciemna Jaskinia
Do Jaskini Ciemności, położonej po lewej stronie na szczycie zbocza góry, można wejść po ponad 300 kamiennych schodach. Jaskinia składa się z siedmiu komór o różnej wielkości, połączonych wąskimi, skalnymi korytarzami. Niektóre komory mają płaskie sklepienia, inne zaś zdobią zwisające z sufitu stalaktyty.

Jaskinia ta jest poświęcona kultowi Bogiń Matek i Wróżek, co odzwierciedla lokalny szacunek dla tych bóstw. Godnym uwagi elementem jaskini jest Studnia Ngoc Tuyen, znana również jako Studnia Perłowa, licząca około 1000 lat. Studnia ma kształt księżyca i głębokość około 6 metrów, a otaczają ją kamienne poręcze.

Jasna Jaskinia
Jaskinia Jasna, położona po prawej stronie na szczycie zbocza góry, jest również dostępna po tych samych kamiennych schodach, które prowadzą do Jaskini Ciemnej. Jaskinia ma około 25 metrów długości i 15 metrów szerokości. Została założona przez nauczyciela narodowego Nguyn Minh Khonga w latach 1096–1106.

Jaskinia Jasna poświęcona jest kultowi Trzech Klejnotów Buddyzmu : Buddy, Dharmy (nauk) i Sanghi (wspólnoty). Wewnątrz, ołtarz główny flankują dwa posągi strażników: Khuyen Thien i Trung Ac. Jaskinia służy jako miejsce medytacji i refleksji nad naukami buddyjskimi.


- Studnia Ngoc (Święta Studnia)
Studnia Ngoc, znana również jako Święta Studnia, jest jednym z najważniejszych miejsc duchowych w kompleksie pagody Bai Dinh. Uważa się, że woda w tej studni ma uzdrawiającą moc, oczyszczającą zarówno ciało, jak i umysł.

Studnia znajduje się w spokojnym zakątku pagody, otoczona bujną zielenią, co czyni ją miejscem relaksu i medytacji. Pielgrzymi często przybywają tu, aby zaczerpnąć wody i złożyć modlitwę, wierząc, że przynosi to błogosławieństwo i szczęście.


- Trzy Bramy Wewnętrzne
Trzy Bramy Wewnętrzne stanowią główne wejście do kompleksu pagody Bai Dinh, a każda z nich reprezentuje istotny aspekt filozofii buddyjskiej. Bramy te symbolizują jedność Nieba, Ziemi i Ludzkości, tworząc święte przejście dla zwiedzających.

Przechodząc przez każdą bramę, przenosisz się ze świata doczesnego do sfery bardziej duchowej, przygotowując się na głębszą więź z boskością. Bramy są imponujące, pięknie zdobione tradycyjnymi rzeźbami i robią niesamowite wrażenie na pierwszy rzut oka na kompleks pagód.


- Dzwonnica
Dzwonnica Pagody Bai Dinh to imponująca budowla, w której mieści się jeden z największych dzwonów z brązu w Wietnamie. Dzwon, ważący kilka ton, słynie z potężnego dźwięku, który – jak się uważa – wzywa wiernych do modlitwy i medytacji.

Zwiedzający mogą wspiąć się na szczyt Dzwonnicy, skąd roztacza się rozległy widok na cały kompleks pagód i otaczające go góry. Dzwon i wieża pełnią nie tylko praktyczną funkcję religijną, ale są również symbolem duchowego wpływu i potęgi pagody.


- Stupa
Stupa w pagodzie Bai Dinh to piękny element architektoniczny, w którym przechowywane są buddyjskie relikwie i przedmioty sakralne. Ta wysoka, stożkowata konstrukcja stanowi nie tylko centralny punkt kompleksu pagód, ale także symbol oświecenia i duchowego przebudzenia. Zwiedzający często zatrzymują się przy stupie, aby medytować lub ofiarować kadzidło, prosząc o błogosławieństwo pokoju i dobrobytu.


- Posąg Buddy Maitrei
Posąg Buddy Maitrei to jeden z najbardziej charakterystycznych punktów w pagodzie Bai Dinh, symbolizujący nadzieję, pokój i przyszłe oświecenie. Posąg, jeden z największych w Azji Południowo-Wschodniej, przedstawia Maitreję, Buddę przyszłości, o którym uważa się, że przyniesie światu pokój i szczęście. Posąg znajduje się w okazałej sali, otoczonej pięknymi rzeźbami i posągami, i jest niezapomnianym widokiem.


Uwagi dotyczące wizyty w pagodzie Bai Dinh
Ubiór: Zwiedzający powinni ubierać się skromnie, ponieważ pagoda Bai Dinh jest miejscem kultu religijnego. Należy unikać szortów, koszulek bez rękawów i innych strojów odsłaniających ciało.
Co zabrać: Zaleca się zabranie ze sobą nakrycia głowy, kremu przeciwsłonecznego, wygodnych butów i wody, aby zachować nawodnienie organizmu podczas wizyty.
Etykieta kulturowa: Odwiedzając miejsca kultu religijnego, zachowuj się z szacunkiem. Unikaj głośnych rozmów i zachowuj się odpowiednio w miejscach świętych.

Inne atrakcje w pobliżu pagody
Ninh Binh słynie z zachwycających naturalnych krajobrazów i innych zabytków kultury, które stanowią idealne uzupełnienie wizyty w pagodzie Bai Dinh. Oto kilka pobliskich atrakcji wartych zobaczenia:
  • Trang An: Wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, Trang An to zachwycający krajobraz z formacjami krasowymi, jaskiniami i krętymi rzekami. Turyści mogą wybrać się na wycieczkę łodzią, aby odkryć piękno tego obszaru. Poszukiwacze przygód mogą również odwiedzić Tańczącą Jaskinię Ninh Binh, malowniczy punkt widokowy oferujący panoramiczne widoki po pokonaniu 500 schodów.
  • Tam Coc: Tam Coc, często nazywane „Zatoką Ha Long na lądzie”, to malowniczy obszar z malowniczymi wapiennymi górami i polami ryżowymi, gdzie można wybrać się na rejs łodzią przez jaskinie.
  • Park Ptaków Thung Nham: Spokojny rezerwat przyrody, w którym turyści mogą obserwować ptaki, zwiedzać jaskinie i inne naturalne atrakcje. Aby podziwiać zapierające dech w piersiach widoki, koniecznie trzeba odwiedzić Górę Smoka w Wietnamie, szczyt wzgórza znany z krętych ścieżek i panoramicznych miejsc do robienia zdjęć.
  • Innym niezwykłym obiektem religijnym w pobliżu jest Katedra Phat Diem, stanowiąca wyjątkowe połączenie architektury wschodniej pagody i zachodniego gotyku, położona około 30 km od Pagody Bai Dinh.

Bonsho


Bonsho (梵鐘) to wiszące dzwonki, będące buddyjskim wyposażeniem świątyń wschodnioazjatyckich. Dzwonki uderza się drewnianym młotkiem i wydają one ciężki, donośny dźwięk. Powszechnie znane są jako dzwonki noszone w Sylwestra. Inne nazwy to Ogane, Kosho, Horo, Geisho, Kyogei, Kagei itp.

„Bon” to fonetyczne tłumaczenie słowa „Brahma” (święty i czysty) z sanskrytu. W zależności od kraju produkcji, dzwonek ten nazywany jest dzwonkiem chińskim, dzwonkiem koreańskim (dzwonek Goryeo, dzwonek Silla) lub dzwonkiem japońskim (dzwonek washo).

Chociaż buddyzm jest religią, która narodziła się w Indiach i rozprzestrzeniła się w całej Azji, korzenie bonsho można znaleźć w Indiach, a nie w starożytnych chińskich wyrobach z brązu. Brązowe wyroby „Sho”, produkowane w okresie Yin i Zhou, uważa się za początki bonsho, ale generalnie „Sho” jest niewielkie, a przekrój poprzeczny nie jest okrągły, jak w późniejszych bonsho, lecz ma kształt migdała. Starym przykładem chińskiego bonsho jest dzwon w Muzeum Narodowym w Narze z inskrypcją Chen (Południowa Dynastia) z 575 roku. Dzwon ten z inskrypcją z 575 roku jest podobny do japońskich dzwonów z późniejszych czasów i jest uważany za ich poprzednika, ponieważ ma okrągły przekrój poprzeczny, poziome i pionowe pasy dzielące korpus dzwonu, hak do zawieszenia dzwonu w kształcie smoka oraz tsukiza (podstawę dzwonu) ozdobioną wzorem lotosu. Jednakże małe okrągłe wypustki zwane „Chi” nie mają żadnych ozdób, co różni je od japońskiego Bonsho.

Jeśli chodzi o wprowadzenie Bonsho do Japonii, w Nihonshoki znajduje się zapis, że Otomo no Sadehiko przywiózł dzwon z Goguryeo w 562 roku, ale artefaktu z tego okresu nie odnaleziono. Bonsho w świątyni Myoshin-ji w Kyoto (Skarb Narodowy) ma inskrypcję z rokiem 698 na wewnętrznej stronie i jest to najstarszy japoński dzwon Bonsho z potwierdzoną datą produkcji. Koreańskie Bonsho sprzed okresu Goryeo znajdują się nie tylko na Półwyspie Koreańskim, ale także wiele w Japonii, a najstarszym dzwonem z ustaloną datą, datowanym na rok 833, jest dzwon w świątyni Jogu-jinja w prefekturze Fukui. Większość japońskich Bonsho jest wzorowana na chińskim stylu dzwonów, a te w stylu koreańskim są uważane za rzadkie.

Pierwotnie Bonsho pełniło ważną rolę w buddyzmie, gdyż dzwonienie było pierwszym dzwonem sygnalizującym buddyjskie obrzędy, w tym buddyjskie nabożeństwa żałobne. Służyło również do odmierzania czasu rano i wieczorem (Gyosho - dzwonienie poranne i Konsho - dzwonienie wieczorne)). Jednak Bonsho nie było używane wyłącznie do wskazywania czasu, lecz wsłuchiwanie się w rezonans pozwalało słuchaczowi uciec od wszelkiego cierpienia i osiągnąć oświecenie. Takie zalety Bonsho są powszechnie widoczne w inskrypcjach na dzwonie.

Wiele dzwonów jest wykonanych z brązu, ale niektóre dzwonki o małych rozmiarach rzadko są wykonane z żelaza. Małe dzwonki (według jednej z teorii o średnicy poniżej około 51,5 cm), zwane Hansho (Kansho, Densho), mają wysoki dźwięk, używany nie tylko podczas obrzędów buddyjskich, ale także jako dzwonek alarmowy w razie pożaru itp.

Aby wzmocnić rezonans, mówi się, że czasami do odlewu dzwonu dodawano pierścienie (złote), a w okresie Edo istnieją przykłady odlewania owalnych złotych monet razem. Istnieją również dokumenty sugerujące związek między gagaku a dzwonami.

Wiele dzwonów Bonsho w Japonii zostało przekazanych i przetopionych podczas II wojny światowej w odpowiedzi na Ustawę o Zbiórce Metali. Dzwony, które zostały uznane za dobra kultury, oraz inne stare lub ważne dzwony nadal istnieją, ale wiele dzwonów wyprodukowanych współcześnie zostało przetopionych i mówi się, że ponad 90% japońskich dzwonów zaginęło podczas II wojny światowej.

Styl japońskich dzwonków
Główna część japońskich dzwonów jest podzielona poziomo na trzy poziome pasy zwane Jotai (pas górny), Chutai (pas środkowy) i Katai (pas dolny), a także podzielona w kierunku pionowym pasami zwanymi Jutai (pasy pionowe). Zazwyczaj są 4 Jutai i dzielą one korpus dzwonu na 4 części (niektóre współczesne dzwony mają ich 5). Górna część między Jotai i Chutai nazywa się „Chi-no-ma”, a dolna część nazywa się „Ike-no-ma”. „Chi-no-ma” ma małe dekoracyjne wypustki zwane „Chi”. „Ike-no-ma” może być bez żadnych ozdób, ale w niektórych przypadkach jest to miejsce, w którym odlana (lub wygrawerowana) jest inskrypcja lub umieszczone są wizerunki, takie jak tennin lub Budda. Część między Chutai i Katai nazywa się „Kusa-no-ma”. 2 Tsukizy są zazwyczaj osadzone symetrycznie w korpusie dzwonu, w miejscu uderzenia młotka (w rzadkich przypadkach występują 4 Tsukizy). Główną ozdobą Tsukizy jest wzór lotosu.

Podstawowy kształt japońskich dzwonów nie zmienił się znacząco od okresu Nara do okresu Edo, ale istnieją niewielkie charakterystyczne różnice dla każdego okresu. Jednym z głównych punktów określających wiek Bonsho jest relacja położenia między Tsukiza i Ryuzu (wieszak w kształcie smoka). W dzwonach z okresu Nara do wczesnego okresu Heian linia łącząca dwa Tsukiza i długa oś Ryuzu są zazwyczaj prostopadłe. Innymi słowy, kierunek, w którym dzwon się waha, i długa oś Ryuzu przecinają się pod kątem prostym. Z drugiej strony, dzwony wykonane po późnym okresie Heian mają inną pozycję Ryuzu, a linia łącząca dwa Tsukiza i długa oś Ryuzu są zazwyczaj w tym samym kierunku. Innymi słowy, kierunek, w którym dzwon się waha, i długa oś Ryuzu są takie same (istnieją pewne wyjątki). Ponadto położenie Tsukizy w dzwonach z okresu Nara i wczesnego okresu Heian było wysokie i umiejscowione blisko środka korpusu dzwonu, natomiast w dzwonach z późnego okresu Heian położenie Tsukizy jest niższe.

Bonsho z okresu Nara
Badacz Bonsho, Ryohei Tsuboi uważa, że ​​poniższych 16 dzwonów to dzwony okresu Nara.
  • Dzwon ewakuowany z miasta Narita w prefekturze Chiba (należący do Narodowego Muzeum Historii Japonii), 774
  • Dzwon ze świątyni Tsurugi-jinja w prefekturze Fukui, 770
  • Dzwon ze świątyni Shinzen-in w prefekturze Gifu
  • Dzwon ze świątyni Onjo-ji w prefekturze Shiga, zwyczajowo nazywany dzwonkiem przeciągniętym przez Benkei
  • Dzwon ze świątyni Ryuo-ji w prefekturze Shiga
  • Dzwon ze świątyni Myoshin-ji w prefekturze Kyoto, 698
  • Dzwon ze świątyni Tofuku-ji w prefekturze Kyoto
  • Dzwon ze świątyni Todai-ji w prefekturze Nara
  • Dzwon ze świątyni Kofuku-ji w prefekturze Nara, 727, drugi najstarszy dzwon w Japonii z potwierdzoną datą.
  • Dzwon świątyni Yakushi-ji w prefekturze Nara
  • Dzwon świątyni Shin-Yakushi-ji w prefekturze Nara
  • Dzwon Sai-in świątyni Horyu-ji w prefekturze Nara
  • Dzwon To-in świątyni Horyu-ji w prefekturze Nara, dawniej Dzwon świątyni Chugu-ji
  • Dzwon świątyni Taima-dera w prefekturze Nara, jeden z najstarszych japońskich dzwonów, obok dzwonu świątyni Myoshin-ji
  • Dzwon świątyni Ominesan-ji w prefekturze Nara
  • Dzwon świątyni Kanzeon-ji w prefekturze Fukuoka, stary dzwon wykonany w tej samej drewnianej formie.
Dzwony Skarbów Narodowych
  • Świątynia Engaku-ji w prefekturze Kanagawa
  • Świątynia Ekencho-ji w prefekturze Kanagawa
  • Świątynia Tsurugi-jinja w prefekturze Fukui
  • Muzeum Sztuki Sagawa w prefekturze Shiga
  • Świątynia Byodo-in w prefekturze Kyoto (w Hosho-kan wiszący dzwon na dzwonnicy jest repliką)
  • Świątynia Myoshin-ji w prefekturze Kyoto (opisana w Tsurezure-gusa (Eseje o bezczynności))
  • Świątynia Jingo-ji w prefekturze Kyoto (kolekcja prywatna)
  • Świątynia Taima-dera w prefekturze Nara
  • Świątynia Todai-ji w prefekturze Nara
  • Świątynia Kofuku-ji w prefekturze Nara (w Muzeum Skarbów Narodowych)
  • Świątynia Eizan-ji w prefekturze Nara
  • Świątynia Kanzeon-ji w prefekturze Fukuoka
  • Świątynia Saiko-ji w prefekturze Fukuoka
Inni znani Bonsho
- Świątynia Honsen-ji (dzwonnica) w prefekturze Tokyo, ufundowana przez Ietsunę Tokugawę, czwartego szoguna. Została wysłana na wystawę światową pod koniec okresu Edo, gdzie zaginęła, lecz powróciła w 1930 roku.

- Świątynia Senso-ji (na górze Benten) w prefekturze Tokyo, słynąca z haiku „Chmura kwiatów. Czy to dzwon z Ueno czy Asakusy?” (autorstwa Basho Matsuo).

- Świątynia Onjo-ji (świątynia Mii-dera) (dzwonnica) w prefekturze Shiga, nazywana także „Wieczornym Dzwonem Mii”. Znana z pięknego brzmienia i uważana za jeden z trzech głównych Bonsho.

- Świątynia Onjo-ji (świątynia Mii-dera) w prefekturze Shiga, zwyczajowo nazywana „Dzwonem ciągniętym przez Benkei”.

- W świątyni Hoko-ji (dzwonnica) w prefekturze Kyoto, na podstawie napisu „Kokka-anko” (pokój i bezpieczeństwo narodu) uważa się, że Ieyasu Tokugawa rozgniewał się na klan Toyotomi.

- Świątynia Chion-in (dzwonnica) w prefekturze Kyoto.
Dzwonnica Renge-in w świątyni Tanjo-ji w prefekturze Kumamoto, największy dzwon Bonsho na świecie pod względem wagi i rozmiarów. Dzwon ma 2,9 metra średnicy, 4,6 metra wysokości i waży 37,5 tony. Wykonany w 1977 roku. Został uformowany przez Iwasawę no Bonsho.

- Świątynia Dojo-ji, znajdująca się w Hidakagawa-cho, Hidaka-gun, prefektura Wakayama, słynie z tego, że nie ma w niej Bonsho (mnicha świątynnego), a jej powstanie opiera się na legendzie o Anchin i Kiyohime.

Bonsho w literaturze
Pierwsze wersy Heike Monogatari brzmią następująco: „Dźwięk dzwonka Gion-shoja rozbrzmiewa przemijaniem wszystkiego, a barwa kwiatów drzew sal ukazuje prawdę, że wszelka chwała musi przeminąć”.

Jeśli zjesz persymonę, w świątyni Horyu-ji zabrzmi dzwonek (Haiku autorstwa Shiki Masaoka)

Yuyake (czerwone niebo o zachodzie słońca) i Koyake (pomarańczowe niebo po zachodzie słońca), słońce zachodzi, dzwon świątyni na górze dzwoni (z piosenki dla dzieci „Yuyake, Koyake”, słowa: Uko NAakamura, muzyka: Shin Kusakawa)

Muzyka związana z Bonsho
Nirvana-Symphony (Toshiro Mayazumi), utwór muzyczny na orkiestrę i chór, który próbuje wyrazić rezonans Bonsho za pomocą orkiestry.

Shoro (wieża dzwonnicza) nazywane są Kanetsuki-do (budynek do dzwonienia w dzwon), Tsurigane-do (budynek do zawieszania dzwonów) i są to budynki specjalnie wybudowane w celu przechowywania i dzwonienia w dzwonach Bonsho.

Kiseki

Kiseki to rodzinny rejestr zmarłych („ki” po chińsku). Innymi słowy, odnosi się do enmacho (karty ewidencyjnej zmarłego, opisującej jego grzechy i czyny za życia), prowadzonej przez Enma Daio (Wielkiego Króla Yamę) z piekła.

Wyrażenie „dołączenie do kiseki” oznacza, że ​​czyjeś imię zostanie wpisane do enmacho lub że „dana osoba zmarła”.

Z tego właśnie powodu w Japonii powstał kakocho (rodzinny rejestr zmarłych), nazywany również kiseki.
Tenkibo, czyli lista imion zmarłych, nazywana jest również „kakocho”.