Yangsi - osada małych ludzi

To jedyne takie miejsce na świecie. W chińskiej osadzie Yangsi położonej w prowincji Syczuan, sporą część lokalnej społeczności stanowią karły. Pomimo wielu prób wyjaśnienia tego rzadkiego zjawiska, do dziś nie udało się znaleźć przyczyny.

Statystycznie ludzie dotknięci karłowatością przychodzą na świata RAZ na 20 tysięcy urodzeń. W Yangsi, które zamieszkuje zaledwie 80 osób, ludzi dotkniętych karłowatością jest prawie 50% – aż 36 osób – dlatego nazywana jest wioską karłów. Najwyższa z nich ma 116 centymetrów, a najniższa zaledwie 63.

Podobno wszystko zmieniło się z dnia na dzień około 60 lat temu, gdy dzieci wieku 5-7 lat przestały nagle rosnąć. Co ciekawe żadne z nich nie urosło już nawet o 1 cm. Czym to jest spowodowane? Hipotez było kilka. Początkowo zbadano wodę, glebę oraz pszenicę, następnie twierdzono, że za karłowatość odpowiada podwyższony poziom rtęci w ziemi – nie udało się jednak niczego potwierdzić. Kolejną teorią, którą forsowała część specjalistów, była teoria, że pojawienie się epidemii karłowatości to jednorazowy incydent – ta opcja została jednak odrzucona, gdyż chorowały dzieci w latach 50. oraz maluchy w kolejnych generacjach.

W rozwiązaniu zagadki nie pomagają też chińskie władze. Wprawdzie nie zaprzeczają istnieniu wioski karłów, lecz jest ona izolowana od świata, a obywatele innej narodowości niż chińska nie mają tam wstępu… 

W całej historii pojawia się również wiele nieścisłości, jak chociażby moment, w którym przypadłość zaczęła nękać mieszkańców – oficjalnie mówi się o roku 1951, lecz niektóre źródła opisują, że ponadprzeciętną liczbę karłów zauważono już w 1911 roku. Jak już wspominałem, obecnie prawie 50% ludności Yangsi dotkniętych jest karłowatością, a zagadka wciąż pozostaje nierozwiązana.

Wulkan Puppa i klasztor Taung Kalat

Puppa / Popa (ပုပ္ပားတောင်) jest uśpionym wulkanem na wysokości 1518 metrów (4981 stóp) nad poziomem morza i znajduje się w centrum Birmy w regionie Mandalay około 50 km (31 mil) na południowy wschód od Bagan w paśmie Pegu. 

Jest to stratowulkan, zbudowany z law bazaltowych i zbliżonych oraz materiałów piroklastycznych – tufów, lapilli i scorii, powstałych w trakcie erupcji typu strombolijskiego. Ostatnia erupcja miała miejsce w roku 442 p.n.e.

Na południowy zachód od szczytu wulkanu znajduje się dawny komin wulkaniczny, zwany Taung Kalat, o wysokości 737 metrów, niekiedy również określany mianem Puppa (Popa). Na jego szczycie znajduje się klasztor buddyjski. Z jego szczytu można to zobaczyć z rzekę Ayeyarwady (Irrawaddy) nawet 60 km (37 mil) przy dobrej pogodzie. 

- Flora i fauna

Góra Popa obejmuje pięć oddzielnych ekosystemów leśnych, w tym las suchy, las Than-Dahat i las ciernisty czy las drzewa sandałowego. Ten ostatni w Birmie nie jest rodzimy, gdyż został zasadzony, który później został wycięty w latach 70. przez kłusowników. 

Flora na górze obejmuje żółte, białe i zielone kwiaty drzewa Sagawa, a także krzewy i lasy bambusowe.

Góra Popa obejmuje rośliny lecznicze, takie jak Plumbaginaceae, Kordifolia Tinospora, i Witania somnifera.

Gleba wokół góry jest bogata ze względu na przeszłą aktywność wulkaniczną. Uprawy obejmują: kalafior, papryka, liść selera, chili, kolendra, cytron, bakłażan, kalian, trawa cytrynowa, limonka, cytryna, mięta, musztarda zielona, groszowiec, rzodkiewka, roselle, pomidor, jackfruit, papaja, truskawka, banan, sałata, brokuły i imbir tajski. Pora sucha wykorzystywana jest do uprawy warzyw, natomiast pora deszczowa do owoców.

- Dzika przyroda

Góra Popa ma ciekawy ekosystem.

Występujący gatunek jaszczurki, Lygosoma popae, jest endemiczny na górzę Popa i nazwano na jej cześć.

Obserwatorzy ptaków, którzy odwiedzają, mogą obserwować ptaki takie jak sroka czerwonodzioba niebieska, białooki kasztanowaty, i barbet niebieskogardły. 

Motyle obejmują koronkowiec lampart i sroka wrona. 

Małpy mogą być najbardziej znanym gatunkiem na górze Popa, a góra jest domem dla największej populacji nowo opisanych i krytycznie zagrożonych małpa Popa Langur. Małpy makakowate wędrują t dziko, powodując wszelkiego rodzaju spustoszenie w górach.

Na południowym zachodzie od góry leży buddyjski klasztor Taung Kalat, który wznosi się 657 metrów (2156 stóp) nad poziomem morza. 

Ze szczytu Taung Kalat można podziwiać panoramiczny widok. Można zobaczyć starożytne miasto Bagana; za nim na północy wznosi się masywny, samotny stożkowy szczyt Taung Ma-gyi. Jest to duża kaldera wynosząca 610 metrów (2000 stóp) szerokości i 914 metrów (3000 stóp) głębokości, tak że z różnych kierunków góra przybiera różne formy z więcej niż jednym szczytem. 

Okolice są suche, ale na obszarze Popy znajduje się ponad 200 źródeł i strumieni. Dlatego porównuje się ją często do oazy w pustynnej suchej środkowej strefie Birmy. Oznacza to, że otaczający krajobraz charakteryzuje się kłującymi krzewami i karłowatymi drzewami, w przeciwieństwie do bujnych lasów i rzek, z których słynie Birma. A wszystko to dzięki żyznej glebie w pył wulkaniczny. 

Historia i legenda

Z górą tą wiąże się wiele legend, w tym jej wątpliwe powstanie w wyniku wielkiego trzęsienia ziemi, a góra wybuchła z ziemi w 442 roku p.n.e.

Możliwe, że legendy o Nat reprezentują wcześniejsze dziedzictwo animalistycznych religi na birmańskiej wsi, które były synkretyzowany z buddyjski religia w XI wieku. Góra Popa uważana jest za siedzibę najpotężniejszej Birmy Nat i jako taki jest najważniejszym ośrodkiem kultu nat.

Jedna z legend opowiada o bracie i siostrze Min Mahagiri (Wielkiej Górze) natach z królestwa Tagaung w górnym biegu Irrawaddy, którzy szukali schronienia przed królem Thaylekyaungiem z Bagan (344-387). Ich życzenie zostało spełnione i zostali zapisani na górze Popa.

Inna legenda opowiada o Popie Medaw (Królewskiej Matce Popy), która według legendy żywiła się kwiatami ogress nazywał mnie Wunna. 

Mieszkała w Popie. Zakochała się w Byatcie, którego królewskim obowiązkiem było zbieranie kwiatów od Popy dla króla Anawrahta z Bagan (1044–1077). Byatta został stracony za nieposłuszeństwo królowi, który nie pochwalał związku, a ich synów zabrano później do pałacu. Wunna umarł z powodu złamanego serca i podobnie jak Byatta zostałem natem. Ich synowie również stali się bohaterami w służbie króla, ale później zostali straceni za zaniedbanie obowiązków podczas budowy pagody w Taungbyone niedaleko Mandalay. Oni również stali się potężnymi natami, ale pozostali w Taungbyone, gdzie co roku w miesiącu odbywa się duży festiwal Wagaung (sierpień).

Chociaż wszystkie 37 Natów oficjalnego panteonu i tradycji birmańskiej jest reprezentowanych w sanktuarium na górze Popa, w rzeczywistości tylko cztery z nich - Naci Mahagiri, Byatta i Me Wunna - mają tu swoją siedzibę.

 

Podczas świąt, wypadających podczas pełni księżyca miesiąca nayon (maj/czerwiec) oraz miesiąca nadaw (listopad/grudzień) gromadzą się tysiące pielgrzymów.

Kotlina Turfańska

Kotlina Turfańska (吐鲁番盆地; Turpan Oymanliği) – bezodpływowa kotlina pochodzenia tektonicznego położona w zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, we wschodnim Tienszanie, między pasmami Bogda Shan na północy i Qoltag na południu. Rozciąga się na długości ok. 200 km i szerokości do 70 km. Dno kotliny (wyschnięte jezioro Aydingkol Hu) leży 154 m p.p.m. (najniższy punkt Chin), brzegi jej zaś znajdują się ponad 1000 m n.p.m.

Kotlina Turfańska jest rowem tektonicznym utworzonym w trzeciorzędzie, w fazie silnych dyslokacji, które ogarnęły Tienszan w orogenezie alpejskiej. Panuje tu klimat kontynentalny, skrajnie suchy, z bardzo gorącym latem (chiński rekord ciepła 47,7 °C) i chłodną zimą. Głównym miastem kotliny jest oaza Turfan. W 2008 roku zarejestrowano tutaj temperaturę 66,8°C.

Budynki widma: Huta Palatial Shuinandong

 

Na początku lat trzydziestych XX wieku huta Shuinandong została zbudowana w pobliżu wioski Lianxin w Nowym Tajpej na Tajwanie. Obszar ten rozkwitł podczas gorączki złota w latach pięćdziesiątych XX wieku.

Położony u podnóża kopalni Jinguashi, ogromny kompleks został zbudowany w celu sortowania i wytapiania dużych ilości złota i rudy miedzi pozyskiwanych z kopalni w Jinguashi i Jiufen.

Zakład ten został zbudowany w japońskiej epoce kolonialnej, kiedy Tajwan należał do Japonii. Zakład był wówczas największym kompleksem w Azji. Rudę codziennie czyszczono i sortowano na różnych poziomach budynku.

Huta została faktycznie wbudowana w samo zbocze wzgórza. Miał tak wspaniały projekt, że nazwano go także Pałacem Kopalń Górskich Potala. Ze względu na swoją wielopoziomową konstrukcję, po jej porzuceniu, zakład stał się znany również jako “The Remains of the 13 Levels, ” chociaż ci, którzy liczą, zauważą, że w rzeczywistości jest 18 poziomów.

Budynki widma: the Most Unique Homes

 

Istnieje wiele różnych budynków i miejsc ukrytych przed oczami turystów, a nawet mieszkańców w Petersburgu w Rosji. Majątek rodziny Demidovów jest jednym z nich, mimo że znajduje się w samym centrum tego dużego miasta na skrzyżowaniu rzeki Moika i ulicy Grivtsov. Niesamowicie piękny dom i jego opuszczony ogród są ukryte za sąsiednimi domami, więc nawet dach nie jest widoczny z ulicy.

W XVIII wieku na granicy miasta znajdowała się rzeka Mojka, więc w tym czasie można było tam kupować ziemię. Teraz rzeka Moika znajduje się w centrum Petersburga.

Dynastia rodu Demidowów za czasów Piotra Wielkiego zasłynęła w całej Rosji ze swojego bogactwa i zamiłowania do innowacji inżynieryjnych. W 1702 roku Nikita Demidow, kowal z Tuły w Rosji, udał się na Ural, aby rozwijać metalurgię żelaza. To właśnie tam udało mu się z sukcesem zbudować biznes i wzbogacić rodzinę.

W uznaniu rozwoju w sferze metalurgii otrzymał tytuł szlachecki.

Opuszczony obecnie dwór został zbudowany przez wnuka Nikity Demidowa – Grigorija Demidowa (1715-1761) w 1759 roku. Dom rodzinny, będący autentycznym arcydziełem architektury z zachwycającymi schodami prowadzącymi bezpośrednio do ogrodu, został zaprojektowany przez architekta Savvę Chevakinsky'ego.

Dwór został zbudowany w stylu klasycznym z elementami barokowymi, takimi jak kolumny jońskie z czworobocznymi kapitelami i płaskorzeźbami o twarzach żeńskich i męskich. Jedna z legend głosi, że twarze na płaskorzeźbach wzorowano na twarzach prawdziwych członków rodziny Demidovów.

Żeliwna krata werandy z zakrzywionymi żelaznymi schodami jest arcydziełem sztuki odlewniczej, zwłaszcza że takie detale często wykonywano z drewna w XVIII wieku. Na osiedlu pozostały dwie innowacje: było to pierwsze miejsce w Imperium Rosyjskim, w którym znajdowała się ziemna kręgielnia z dziewięcioma kręglami i ten sam ganek z unikalną klatką schodową.

Demidow często organizował w swojej posiadłości spotkania literackie i teatralne. W domu regularnie gromadzili się architekci, artyści i pisarze.

Osiedle było także domem dla kilku pokoleń rodziny. Grigorij Demidow miał trzech synów i osiem córek. Przy tak dużej rodzinie naturalne było, że majątek z biegiem lat będzie się powiększał. W pobliżu ulicy Meshchanskaya pojawiły się dwa budynki. Jednak w 1930 roku słynny klan Demidov zaczął zanikać. Podjęto decyzję o wydzierżawieniu głównego budynku osiedla Klubowi Angielskiemu, a w 1862 roku zajęcia niedawno otwartego Konserwatorium Petersburskiego zajęły jedno ze skrzydeł.

Miejsce to było własnością rodziny do 1870 roku, kiedy zmarł Grzegorz, ostatni Demidow i prawnuk założyciela dynastii.

W czasach sowieckich w budynku mieściło się biuro inżynieryjne. Niedługo później zostało przekształcone w Centralne Biuro Projektowe Iceberg zajmujące się rozwojem lodołamaczy atomowych. Ostatecznie ICDB przeniosło się w inne miejsce, a dwór został opuszczony.

Obecnie nowoczesna zabudowa wału Moika całkowicie kryje budynek. Fasada pękła, weranda zardzewiała, a sad jabłkowy jest jałowy. Majątek Demidowa jest obecnie własnością organizacji komercyjnej. Dwór Demidov jest zamknięty, co sprawia, że dość trudno dostać się do środka dla każdego, kto chce oglądać tak wspaniałą architekturę.