700-letni banknot z czasów dynastii Ming

Pracownicy jednego z domów aukcyjnych w Melbourne dokonali sensacyjnego odkrycia. Wewnątrz jednej z chińskich rzeźb z XIV w., odkryli bardzo rzadki banknot z czasów dynastii Ming sprzed 700 lat. Jest jednym z najstarszych drukowanych chińskich środków płatniczych.

Do odkrycia doszło w październiku w domu aukcyjnym Mossgreen w Sydney. Przygotowywano eksponaty, które miała być zaprezentowane na zagranicznych wystawach. Dyrektor wydziału sztuki azjatyckiej Ray Tregaskis, wewnątrz dużej drewnienia rzeźby – Luohan z przełomu XIII-XIV wieku znalazł kawałek papieru, który okazał się banknotem z czasów chińskiej dynastii Ming (1368-1644). Jest to pierwszy taki przypadek, by znaleziono papierowy banknot w drewnianej rzeźbie. Do tej pory wewnątrz chińskich rzeźb znajdywano inne przedmiot m.in. buddyjskie zwoje.

Rzeżba przedstawia głowę minicha. Jest nazywana Luohan, co oznacza osobę, która przeszła cztery etapy oświecenie i osiągnęła nirwanę. Drewniana rzeźba opiera się na stylu i technikach rzeźbiarskich z czasów dynastii Yuan (1279-1368). Odkryty banknot jest rzadkim znaleziskiem. Został wprowadzony do obiegu w 1370 roku przez chińskiego cesarza Zhu Yuanzhang znanego też jako Hongwu (1328-1398). W Chinach w handlu międzynarodowym jako środka płatniczego używano złotych i srebrnych monet. Były one stopniowo zastąpione papierowym pieniądzem.

Na banknocie znajdują się trzy czerwone pieczęcie, a także opis. Wynika z niego, że banknot został wprowadzony do obiegu przez Departament Finansów w trzecim roku rządów cesarza Hongwu. Zapisano na nim, że banknoty spełniają taką samą funkcje, co monety. Jest także ostrzeżenie, że osoby, które spróbują je podrobić zostaną ścięte. Z kolei ci, którzy poinformują o tym procederze zostaną nagrodzeni 250 srebrnymi liangami, a także całkiem dobytkiem przestępcy.

Warto wspomnieć, że wówczas banknot o nominale 1 guana, był wart 1 srebrnego liana. Dziś szacuje się, że banknot jest wart ok. 2291 – 3818 $ dolarów amerykańskich. Dom aukcyjny jest gotów sprzedać banknot razem ze rzeźbą za 30 540 – 45 810 dolarów Rzeźba i banknot były wystawione na międzynarodowych wystawach w Melbourne i w Londynie. Po zakończonej wystawie eksponaty wróciły do Sydney.

Cmentarzysko rydwanów

Wyjątkowe starożytne cmentarzysko znaleźli chińscy archeolodzy w mieście Zaoyang w prowincji Hubei w środkowych Chinach.

Badacze z uniwersytetu w Pekinie odkryli aż 30 grobowców z Okresu Wiosen i Jesieni (lata 770-476 p.n.e.), ale to nie one okazały się najciekawszym elementem tego cmentarzyska. Obok grobowców uczeni natrafili na jamę długości 33 m i szerokości 4 m, w której zakopano co najmniej 28 rydwanów. W drugiej jamie badacze znaleźli natomiast szkielety 49 par koni.

Rydwany i konie były gęsto ułożone. – Wiele kół rydwanów zdemontowano, a części wozów układano jedna na drugiej – opowiadał chińskiej telewizji CCTV prof. Liu Xu. Badacze ustalili także, że konie były martwe już w chwili składania w jamie.

W ocenie badaczy wielka liczba rydwanów i koni miała podkreślać wysoki status pochowanych obok ludzi oraz siłę państwa.

– Więcej rydwanów oznaczało, że kraj był potężny. We współczesnych słowach, rydwany reprezentowały najnowocześniejsze produkty. Mogli je posiadać tylko ludzie z raczej wysoką rangą – tłumaczył Liu.

Jak dotąd chińscy archeolodzy wydobyli 400 zabytków z brązu, ceramiki i innych surowców. Wśród nich jest wiele pięknie zdobionych części rydwanów.

Do najciekawszych znalezisk należą jedne z najstarszych kiedykolwiek odkrytych chińskich instrumentów muzycznych. Jeden z nich to se, czyli rodzaj cytry o 25 strunach. Niestety zabytek jest złamany. Drugi to mający 4,7 m długości bianzhong – rama z dzwonami różnej wielkości.

W Okresie Wiosen i Jesieni Chiny były rozbite na wiele w dużym stopniu niezależnych państw. Tereny prowincji Hubei wchodziły w skład państwa Chu, które powstało w ostatnich latach VIII w. p.n.e. Badacze podejrzewają, że w grobowcach spoczywają członkowie elit tego państwa.

Tsutomu Yamaguchi - Człowiek, który przeżył Hiroszimę i Nagasaki

Czasem ludzie znajdują w złym miejscu i o złym czasie. Przekonał się o tym Japończyk Tsutomu Yamaguchi, który miał jednocześnie pecha i niebywałe szczęście. Był jedynym człowiekiem, który przeżył dwa ataki bomby atomowej dokonane przez Stany Zjednoczone, najpierw na Hiroszimę 6 sierpnia 1945 r., a potem 3 dni później na Nagasaki. Dożył 93 lat.

Tsutomu Yamaguchi urodził się 16 marca 1916 r. w Nagasaki. Przyszedł na świat w zamożnej japońskiej rodzinie z tradycjami. Zainteresowanie statkami narastało w nim już od najmłodszych lat. Z pewnością niemały wpływ miał na niego dziadek, armator trzech statków pływających z zaopatrzeniem po Morzu Wschodniochińskim i Pacyfiku. Chwalony przez nauczycieli za ogromną wiedzę o żegludze, nie rozstawał się z ołówkiem i kartką, szkicując coraz to bardziej skomplikowane modele statków. Ta umiejętność przyda mu się w dorosłym życiu. Zostanie uznanym konstruktorem statków i to w jednej z najbardziej prestiżowych firm świata. Zanim jednak to nastąpi zdąży się nacierpieć.

Pierwszą traumę przeżył już w wieku 8 lat, kiedy zginęła jego matka, Sugi. Kobieta nigdy nie pozbierała się po śmierci starszego brata Tsutomu, który urodził się martwy. Ponadto wieczne konflikty i spory z rodziną męża sprawiały, że miała głęboką depresję. Pewnego dnia nie wytrzymała, popełniła samobójstwo. Młody Yamaguchi przeżył szok. O tym jak bardzo dotknęło go nagłe odejście matki, świadczy fakt, że jeszcze przed dziesiątym rokiem życia zaczęły mu siwieć włosy.

Później nie było łatwiej. W latach 30. XX wieku zbankrutowała firma jego ojca. Musiał więc sam zacząć się utrzymywać. W 1934 r. po skończeniu szkoły postanowił ubiegać się o posadę w firmie Mitsubishi Heavy Industries (w Zakładach Produkcyjnych Statków), gdzie otrzymał stanowisko rysownika w dziale projektowania statków. W końcu szczęście się do niego uśmiechnęło. Niespełna trzy lata później został awansowany na stanowisko inżyniera i przeniesiony do innego działu. W takiej właśnie sytuacji zastała go II wojna światowa. Kiedy w 1941 r. Japończycy zaatakowali amerykańską bazę w Pearl Harbour, przeczuwał, że nie wróży to niczego dobrego.

Mimo wojny nie zrezygnował z życia rodzinnego. W 1943 r. ożenił się z cztery lata młodszą od siebie Hisako, a rok później urodził im się syn. I znowu los nie oszczędził mu cierpienia. Na wskutek przeziębienia chłopiec zmarł. Młodzi małżonkowie bardzo przeżyli tę tragedię. Szybko jednak zaczęli starać się o kolejne dziecko. Na początku 1945 r. urodził im się drugi syn, Katsutoshi.

W dniu feralnego nalotu 6 sierpnia 1945 roku o godzinie 8:16 na Hiroszimę dokonanego przez Amerykanów, Yamaguchi był tam akurat na trzymiesięcznym wyjeździe służbowym. Towarzyszyło mu dwóch młodych pracowników Sato Kuniyoshi i Iwanaga Akira, którzy dopiero przyuczali się do zawodu. Rankiem 5 sierpnia 1945 r. wszyscy trzej wsiadali właśnie do autobusu jadącego w kierunku stoczni, gdy Tsutomu przypomniał sobie o dokumentach, których zapomniał zabrać ze sobą. Podopiecznym kazał jechać do pracy a sam wrócił do hotelu.

Wracając w stronę fabryki, jeszcze nie wiedział, że znajdzie się niespełna 3 km od epicentrum wybuchu. Wybuchu, który pochłonie życie ponad 80 tys. istnień i na zawsze odmieni bieg historii. We wspomnieniach „Przywrócone życie – prawdziwe świadectwo dwukrotnej ofiary bomby atomowej” spisanych w latach osiemdziesiątych , niestety nigdy nie wydanych w Polsce, napisał:

„Spojrzałem w górę i zobaczyłem wysoko na niebie coś na kształt dwóch białych spadochronów powolnie lecących w dół. Całe niebo rozbłysło białym oślepiającym światłem. Usłyszałem przerażający odgłos wybuchu gdzieś w powietrzu, które zaczęło przybierać kształt nieskończenie wielkiej, pęczniejącej białej kuli. W pewnym momencie jakaś siła zdmuchnęła mnie z miejsca, w którym stałem. Zdmuchiwała też wszystko, co napotkała na swojej drodze – budynki, drzewa, samochody, tramwaje”

Yamaguchi był mocno zraniony, ale jakimś cudem przeżył. Poparzenia twarzy, głowy i dużej części tułowia były bardzo poważne. W wyniku wybuchu miał uszkodzony słuch i problemy ze wzrokiem. Pierwszą noc po amerykańskim ataku spędził w schronie przeciwlotniczym, jednak już następnego dnia uparł się, żeby wracać do rodzinnego miasta Nagasaki. Nie wiedział czy jego żona i półroczny synek są bezpieczni. Z całkowicie zabandażowaną głową wsiadł do najbliższego pociągu i wrócił do domu.

Kiedy dotarł na miejsce był w centrum zainteresowania wszystkich znajomych i sąsiadów. Wszyscy pytali go o to, co się stało w Hiroszimie (górne zdjęcie). Jeszcze nie wiedziano, że bomba zrzucona przez Amerykanów zabiła 30 proc. populacji miasta, a większość tych, którzy przeżyli skazała na śmierć w wyniku promieniowania. Po niespełna jednym dniu odpoczynku, postanowił natychmiast udać się do swojego przełożonego i zdać relację z tego co zaszło. Wówczas nieznane były jeszcze losy podopiecznych Yamaguchiego, dlatego wszyscy mieli nadzieję, że może im też się udało. Co ciekawe szef cudem ocalonego Tsutomu nie za bardzo wierzył w jego wyjaśnienia. Nie mógł dopuścić myśli, że Amerykanie posunęliby się do mordowania niewinnych ludzi. Kiedy toczyła się dyskusja, 9 sierpnia 1945 r. o godz. 11.02 na Nagasaki (dolne zdjęcie) spadła druga bomba atomowa.

Yamaguchi wielokrotnie podkreślał, że odnosił wrażenie jakiegoś koszmarnego déja vu. Zaczął zastanawiać się, czy aby śmierć za nim nie podąża? Z upływem lat myśli na temat przewrotności losu wzmagały się. Trudno się zresztą dziwić. Ile różnych czynników zadecydowało o tym, że jeden człowiek znalazł się akurat w tych dwóch miejscach katastrofalnej rzeczywistości? Przeżył, choć 70 tys. mieszkańców nie miało tyle szczęścia. Co ciekawe, druga bomba atomowa miała zostać zrzucona na miasto Kokura, jednak złe warunki atmosferyczne uniemożliwiły bombardowania. Nawet w Nagasaki bomba spadła 3 km od miejsca zaplanowanego celu. Po drugim ataku nie miał tylu obrażeń na ciele jak po bombie w Hiroszimie, jednak obydwa ataki odcisnęły na nim swe piętno na zdrowiu. Do końca życia męczył się z obniżoną odpornością. Byle przeziębienie przeradzało się często w zapalenie płuc. Ciągle miał zawroty głowy, zaczęły wypadać mu włosy.

Mapa dwóch ataków na Hiroszimę i Nagasaki w sierpniu 1945 roku.

Sześć dni po zniszczeniu Nagasaki, Japonia skapitulowała. Mitsubishi, jako jeden z największych krajowych koncernów był na skraju zapaści. Nastąpiły masowe zwolnienia, a wśród osób, które musiały pożegnać się z pracą znalazł się także Yamaguchi. Przez kolejne 7 lat pracował w szkole jako nauczyciel języka angielskiego, po czym wrócił do dawnego zajęcia. Mitsubishi odzyskała dawną pozycję i firma z powrotem zaczęła przyjmować specjalistów, z którymi niegdyś musiała się rozstać. Nasz bohater przepracował tam aż do emerytury. Został nawet szefem związków zawodowych stoczni.

Z czasem ogłuchł na jedno ucho. Wycięto mu woreczek żółciowy. Największy szok przeżył jednak w 2005 r., za sprawą ukochanego syna Katsutoshiego, który w wieku 60 lat zmarł na chorobę popromienną. Trzy lata później na raka nerki i wątroby odeszła jego żona. Przez większą część życia żył skromnie, dopiero na emeryturze zabrał się pisanie pamiętnika, a artykuł w norweskiej prasie zapoczątkował ogromne zainteresowanie jego osobą. Yamaguchi często udzielał się w organizacjach pozarządowych, został bowiem aktywnym krzewicielem likwidacji broni atomowej. Napisał nawet do prezydenta Obamy o wprowadzenie zakazu broni nuklearnej. Jeździł z wykładami po kraju. W 2006 r. stał się bohaterem filmu dokumentalnego „Niju Hibaku” (Dwa razy Zbombardowany), który zaprezentowano podczas specjalnego pokazu na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych.

W 2009 r. przyznał publicznie, że i on zmaga się z nowotworem żołądka. Zmarł 4 stycznia 2010 roku w wieku 93 lat. Jeszcze przed śmiercią w szpitalu odwiedził go reżyser James Cameron i pisarz Charles Pellegrino. Chodziło podobno o nakręcenie filmu o losach japońskiego inżyniera. Nic więcej jednak na ten temat nie wiadomo. Już po śmierci Tsutomu stał się bohaterem filmu dokumentalnego „Podwójny Hibaku – testament Tsutomu Yamaguchi dla świata” w reżyserii Hidateka Inazuka. Światowa premiera odbyła się w sierpniu 2010 r. i zbiegła z 65. rocznicą obchodów upamiętniających tragedię Hiroszimy i Nagasaki. Nakładem nowojorskiego wydawnictwa wydano nawet zbiór jego prywatnych wierszy, pisanych przez całe dorosłe życie („And the River Flowed as a Raft of Corpses: The Poetry of Yamaguchi Tsutomu, Survivor of both Hiroshima and Nagasaki”).

Tsutomu Yamaguchi jako jedyny został oficjalnie uznany za podwójnego hibakusha, czyli osobę, która przeżyła bombardowanie zarówno Hiroszimy jak i Nagasaki. Bardzo prawdopodobne jednak, że takich osób było więcej. Co ciekawe, status podwójnego hibakusha, Tsutomu otrzymał dopiero w 2009 r. Wcześniej nie ubiegał się o ten tytuł. W momencie choroby nie miał jednak pieniędzy na leczenie, a oficjalny status przyznawał dotacje na leczenie ofiar bomb atomowych.

Nieco bliżej wypada przedstawić jeszcze samą kwestię tego czym jest rejestr hibakusha? 

Jest to wykaz osób będących ofiarą ataku atomowego na Hiroszimę lub Nagasaki. W języku japońskim słowo „hibakusha” oznacza „ludzi dotkniętych eksplozją”. W sierpniu 2011 r. znajdowało się w nim ponad 430 tys. nazwisk (Hiroszima – 275 tys., Nagasaki – 155 tys.). Rejestr ten powstał z inicjatywy japońskiej organizacji Nihon Hidankyo w 1956 r. i sprowadza się do zabiegania przez jej przedstawicieli o rządowe dotacje na leczenie poszkodowanych, co odbywa się bez większych przeszkód. Hibakusha są otoczeni opieką i otrzymują comiesięczny zasiłek.

Aby zostać uznanym za hibakusha należy spełniać jeden z czterech warunków: w momencie wybuchu bomby przebywać w promieniu kilku kilometrów od hipocentrów, w ciągu kilku tygodni od wybuchu bomby znajdować się w promieniu 2 kilometrów od hipocentrów, znaleźć się w strefie opadu promieniotwórczego lub być dzieckiem matki, spełniającej jeden z powyższych warunków. W chwili obecnej funkcjonują lokalne i światowe sieci hibakusha, zrzeszające ludzi poszkodowanych przez atom.

Wychowanie według Romanowów

Wychowanie następcy rosyjskiego tronu było sprawą wagi państwowej. Carskim dzieciom zapewniano najlepszych nauczycieli, a edukacja była zaskakująco postępowa!

W historii carskiej Rosji pierwszym monarchą, który zaczął zwracać należytą uwagę na przygotowanie następcy tronu i edukację wszystkich dzieci, był Aleksy Michajłowicz. Koronę dzierżyło po nim trzech jego synów: Fiodor III (rządził w latach 1676–1682), Iwan V (w latach 1682–1696; współrządził z Piotrem) i Piotr I (na tronie od 1682 do 1725 roku). To właśnie za panowania cara Aleksego rozpoczęła się stopniowa europeizacja Rosji, którą kontynuowali Fiodor i Piotr Wielki. Ogromną rolę w modernizacji kraju odegrała atmosfera w pokojach dziecięcych.

Kierunek zachodni

Choć europeizacja kojarzy się z Piotrem I, już jego ojciec zaczął przejmować wiele zachodnich obyczajów. Na carskim dworze pojawił się teatr, choć na Rusi Moskiewskiej sztukę teatralną postrzegano jako diabelski wymysł. Targany wątpliwościami Aleksy nawet radził się w tej sprawie swojego spowiednika, który zezwolił na rozrywkę, tłumacząc, że nawet bizantyjscy imperatorzy oglądali przedstawienia. Monarcha urządzał też wieczorki muzyczne, na których przygrywali niemieccy wirtuozowie. W pałacu carskim odbywały się również spektakle baletowe. Decyzję o ich wystawieniu poprzedziły konsultacje Aleksego z zaufanymi dworzanami, którzy uspokoili go, iż ten rodzaj rozrywki jest powszechny w Europie.

Za panowania cara Aleksego rozpoczęła się stopniowa europeizacja Rosji. 

Car, choć sam posiadający okazałą brodę, nie sprzeciwiał się, gdy niektórzy z jego dworzan zaczęli paradować z gładko ogolonymi twarzami. Ożywiły się kontakty z zagranicą. Pojawiło się pierwsze regularne połączenie z Europą, a do Pekinu wyruszyła pierwsza karawana handlowa. Po podpisaniu pokoju andrusowskiego Rosjanie rozesłali tekst traktatu do innych władców europejskich, tym samym zaznaczając obecność swojego kraju w polityce międzynarodowej. Gdy w 1672 roku monarsze urodził się syn Piotr (przyszły reformator), carscy wysłannicy ruszyli na Zachód, by poinformować tamtejszych władców o radosnym wydarzeniu na moskiewskim dworze. Rok później do Warszawy przybył pierwszy rosyjski ambasador.

Równouprawnienie?

Aleksy zatroszczył się o dobre wykształcenie swojego syna Fiodora, następcy tronu, który z kolei zadbał o rozwój młodszego brata Piotra, przyszłego Piotra Wielkiego, inicjując jego edukację. Największy wpływ na osobowość Fiodora III miał jego mentor – białoruski zakonnik Symeon Połocki, wychowanek Kolegium Kijowsko-Mohylańskiego i student jezuickiego kolegium w Wilnie. Był on przykładem „inteligenta pochodzącego z zachodnich ziem ruskich, który wraz z językiem swoich wykładowców jezuitów przyswoił także ich światopogląd i kulturę łacińskiego Zachodu”.

Wybór Połockiego na nauczyciela carskich dzieci był rewolucyjnym posunięciem, bo „jeszcze kilkadziesiąt lat temu – jak pisze rosyjski historyk Igor Andriejew – zakonnika, który słuchał wykładów u jezuitów, nie tylko nie wpuszczono by do carskich pokojów, a wysłano do odległego klasztoru niczym do poprawczaka”. W 1664 roku Połocki został nauczycielem dzieci Aleksego: Fiodora i Sofii. Po raz pierwszy w historii monarsza córka zaczęła systematyczną naukę na równi ze swoimi braćmi. Była to głęboka zmiana na patriarchalnym moskiewskim dworze, bo w państwie rosyjskim dziewcząt nie uczono czytania i pisania, gdyż uważano, że płeć piękna „z natury miała bardziej prosty umysł”.

Symeon Połocki okazał się idealnym nauczycielem. Posiadał wręcz encyklopedyczną wiedzę, którą przekazywał w zajmujący i klarowny sposób. Po swoim wstąpieniu na tron zaledwie 15-letni Fiodor kontynuował, a nawet wzmocnił prozachodnią politykę ojca. Podsumowując rządy Aleksego i Fiodora, wybitny historyk Siergiej Sołowjow stwierdził, że ich panowanie przygotowało Rosję do procesu europeizacji: „Naród [rosyjski] już przygotował się do drogi i czekał na swojego przewodnika 

[Piotra I]”.

Postępowa babcia Katarzyna

Katarzyna II była ponadprzeciętnie kochającą i troskliwą babcią dla swoich najstarszych wnuków: następcy tronu Aleksandra i Konstantego, który miał zostać władcą odrodzonego Imperium Bizantyjskiego. Odebrała chłopców rodzicom, uznawszy, że tylko ona może przygotować ich do przyszłej roli. W pierwszych latach życia dzieci poświęcano dużo uwagi odpowiedniemu rozwojowi fizycznemu, zdrowiu i higienie. Nie krępowano ruchów chłopców, pozwalano im biegać boso po trawie. Temperatura w ich pokojach nie przekraczała 19 stopni, a pomieszczenia były regularnie wietrzone. Braciom pozwalano spacerować nawet w trakcie silnych mrozów.

Katarzyna II troszczyła się również o edukację wnuków. Ułożyła „Babcine ABC” – zbiór opowieści o historii rosyjskiej i maksym „nawleczonych jak perły na sznur” – jak to sama określała. Gdy Aleksander i Konstanty skończyli odpowiednio 6 i 5 lat, oddano ich pod opiekę generała Mikołaja Sałtykowa, który otrzymał od swojej chlebodawczyni „instrukcję” wychowania chłopców. Ciekawostką jest, że w programie nauczania ustalonym przez cesarzową zabrakło miejsce dla muzyki. Katarzyna nie ceniła tej sztuki: „Żadnego klawesynu. Panowie Aleksander i Konstanty nie będą się uczyć muzyki; mogą sobie brzdąkać, jeśli zechcą, ale bez pobierania nauki”.

Babcia osobiście wybrała za to nauczyciela religii dla wnuków. Był nim prałat Andriej Samborski, który na tle innych rosyjskich duchownych wyróżniał się kosmopolitycznym wykształceniem, otwartym umysłem i pogardą dla tradycji. Duchowny nie nosił brody i wąsów, zamiast sutanny zakładał surdut. Katarzyna, która bała się dominacji religii w Imperium Rosyjskim, liczyła, że ten oświecony ksiądz wpoi wnukom szacunek dla przykazań bożych i wstręt do bigoterii. Dla następcy tronu cesarzowa zatrudniła postępowego nauczyciela – Frédérica-Césara de La Harpe`a, filozofa ze Szwajcarii. Swojemu podopiecznemu pedagog mówił o nienaruszalności godności ludzkiej oraz szacunku dla człowieka bez względu na jego stan społeczny.

Hemofilia

Najsmutniejszy los spotkał jedynego syna Mikołaja II i Aleksandry – urodzonego w 1904 roku następcę tronu Aleksego. Chłopiec cierpiał na hemofilię, dziedziczną niewydolność krzepnięcia krwi. Choroba objawiała się m.in. niemożnością zatamowania krwawienia nawet po niedużym skaleczeniu, częstymi i dużymi siniakami, trudnymi do powstrzymania krwotokami z nosa. Wystarczyło kichnięcie, kaszel i katar. Aleksy mógł wykrwawić nawet z powodu niedużej rany. Największe zagrożenie dla chłopca stanowiły samoistne krwawienia do stawów i mięśni rąk i nóg prowadzące do zwyrodnienia kończyn oraz niemożliwe do opanowania krwotoki wewnętrzne.

Mikołaj i Aleksandra rozpieszczali Aleksego. Następca tronu rozpoczął naukę szkolną bardzo późno, bo w wieku 8 lat. Rodzice drżeli o życie jedynego syna. Zatrudnili dwóch rosłych marynarzy, którzy przebywali z chłopcem przez cały czas i go pilnowali. Aleksemu nie wolno było jeździć na rowerze i biegać. Mimo to doznawał niebezpiecznych obrażeń i kilkakrotnie znajdował się na granicy życia i śmierci. Dlatego Mikołaj i Aleksandra rozpieszczali Aleksego. Następca tronu rozpoczął naukę szkolną bardzo późno, bo w wieku 8 lat. Nauczanie było często przerywane z powodu nawrotów choroby, a rodzice nie mieli wobec syna dużych wymagań.

Chłopiec oczywiście wiedział, że jest przyszłym imperatorem, a cztery jego starsze siostry są od niego mniej ważne. Wpajano mu m.in. miłość do wojska. Już w wieku kilku Aleksy i jego ojciec wizytowali różne jednostki rosyjskiej armii. W czasie I wojny światowej następca tronu przebywał w Stawce Głównodowodzącego w Mohylewie, gdzie zapoznawał się z życiem wojskowych. Ostatecznie nie było mu dane sprawdzić się jako car. W marcu 1917 roku Mikołaj II został zmuszony do abdykacji, a wkrótce cała carska rodzina zginęła rozstrzelana.

Koro

Tajemniczo brzmiące koro to zaburzenie lękowe występujące u mężczyzn. Choremu wydaje się, że jego penis... zostanie wciągnięty w głąb brzucha, aż całkowicie zniknie w jego wnętrzu. Bywa, że na schorzenie zapadają na raz tysiące osób. W historii zdarzało się tak już wiele razy.

Koro po malezyjsku znaczy dosłownie „głowa żółwia”. Tradycyjna medycyna chińska określa to schorzenie mianem sou yang. Hindusi mają nawet kilka nazw: jinjin, bemar, suk, yeong. Chińczycy uważają, że choroba jest wynikiem zaburzenia męskiego yang w świecie równowagi yin-yang. Lekarze z Państwa Środka sklasyfikowali koro jako chorobę cywilizacyjną.

Jednak zjawisko koro jest znane od wieków wśród wielu przedstawicieli różnych grup etnicznych i religijnych w prawie całej Azji i Afryce. Zwłaszcza w miejscach, gdzie zdolność reprodukcyjna jest głównym wyznacznikiem statusu społecznego młodego mężczyzny.

Wielu mieszkańców Dalekiego Wschodu sądzi, że utrata męskości powodowana jest przez duchy lisic czy różnego rodzaju trucizny. W Afryce za przyczynę „zanikania penisa” uważa się czarną magię i klątwy rzucane przez czarownice. Zresztą szukanie przyczyn w magicznych sztuczkach nie jest niczym nowym – już w średniowiecznej Europie księża głosili, że czar rzucony przez kobietę może doprowadzić mężczyznę do utraty męskości. W manuskrypcie „Malleus Maleficarum” można przeczytać, że „męskie genitalia zostały skradzione przez Szatana, aby mógł zaspokoić czarownice”.

Mimo oczywistego absurdu takich twierdzeń, to jednak w kilku miejscach na świecie koro przybrało znamiona epidemii…

- Chiński syndrom

Dla Chińczyków to schorzenie nie jest pierwszyzną. Zdiagnozowane medycznie pierwsze masowe zachorowanie na koro zostało odnotowane już pod koniec XIX wieku.

Najnowszą „epidemię” zarejestrowano w latach 1984–1985, kiedy do lekarzy zgłosiło się około 3000 osób. Większość z nich twierdziła, że penis już zaczął im zanikać, i rozpoczęła kurację naturalnymi środkami ziołowymi, np. mieszanką czerwonego i czarnego pieprzu, imbiru i różnych soków.

Dla Chińczyków to schorzenie nie jest pierwszyzną. Zdiagnozowane medycznie pierwsze masowe zachorowanie na koro zostało odnotowane już pod koniec XIX wieku (il. poglądowa).

Utrzymywali oni, że zanik męskości rozpoczął się w nocy. Wówczas większość z nich dopadały dreszcze. Niektórzy dostawali drgawek i kołatało im serce. Takie ataki miały trwać od 20 do 60 minut. W tym czasie miał też zmniejszać się rzeczony narząd.

Największy atak „penisowej” paniki Singapur przeżył w 1967 roku, kiedy pojawiła się plotka, że szczepionka przeciwko świńskiej grypie, którą faszerowano zwierzęta, powoduje zanik penisa. Sprzedaż wieprzowiny spadła drastycznie z dnia na dzień.

Przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia na konferencjach prasowych tłumaczyli, że nic takiego nie ma miejsca i jedzenie wieprzowiny na pewno nie powoduje choroby. Mimo to według badań Narodowego Instytutu Zdrowia liczba zgłoszonych przypadków koro zwiększyła się z dwóch rocznie do 70 dziennie…

- Wyginięcie Tajów

Tajów dotknęły dwie wielkie epidemie koro. Pierwsza miała miejsce w listopadzie 1976 roku. Wówczas do szpitali zgłosiło się ponad 200 pacjentów, którzy wykazywali objawy ostrej psychozy. Twierdzili, że zanikanie penisa objawia się swędzeniem zewnętrznych narządów płciowych, gorączką, omdleniami, po których „penis był wyraźnie mniejszy”.

Druga miała miejsce sześć lat później – w 1982 roku. Wówczas brukowe media określiły ją jako „atak na witalność seksualną i ogólne zdrowie Tajów”, co miało doprowadzić do „wyginięcia narodu”. W obu przypadkach nie zanotowano żadnego faktycznego zniknięcia penisa.