Okres Asuka (飛鳥時代, Asuka jidai) to okres w historii Japonii trwający od 538 do 710 roku, choć jego początek można by uznać za pokrywający się z poprzedzającym go okresem Kofun. Ustrój polityczny Yamato znacznie rozwinął się w okresie Asuka, którego nazwa pochodzi od regionu Asuka, około 25 km (16 mil) na południe od współczesnego miasta Nara.
Okres Asuka charakteryzuje się znaczącymi przemianami artystycznymi, społecznymi i politycznymi, które mają swoje początki w późnym okresie Kofun. Wprowadzenie buddyzmu oznaczało zmianę w społeczeństwie japońskim. Okres Asuka wyróżnia się również zmianą nazwy kraju z Wa (倭) na Nippon (日本).
Nazewnictwo
Termin „okres Asuka” został po raz pierwszy użyty do opisania okresu w historii japońskich sztuk pięknych i architektury. Został on zaproponowany przez badaczy sztuk pięknych Sekino Tadasu (関野貞) i Okakura Kakuzō około 1900 roku. Sekino datował okres Asuka na koniec reformy Taika z 646 roku. Okakura natomiast uważał, że zakończył się on wraz z przeniesieniem stolicy do pałacu Heijō w Narze. Chociaż historycy zazwyczaj posługują się datowaniem Okakury, wielu historyków sztuki i architektury preferuje datowanie Sekino i używa terminu „okres Hakuhō (白鳳時代)” w odniesieniu do okresu następującego po nim.
Dwór Cesarski Yamato
Od okresu Asuka w VI wieku, jako pododdział okresu Yamato (大和時代, Yamato-jidai), po raz pierwszy w historii Japonii cesarz Japonii sprawował stosunkowo bezkonkurencyjną władzę z terenów dzisiejszej prefektury Nara, znanej wówczas jako prowincja Yamato.
W drugiej połowie okresu Kofun, dynastia sprawowała władzę nad klanami na Kiusiu i Honsiu, nadając wodzom klanów tytuły, w tym dziedziczne. Nazwa Yamato stała się synonimem całej Japonii, ponieważ władcy Yamato uciskali inne klany i przejmowali ziemie rolne. Opierając się na chińskich wzorcach (w tym na przyjęciu chińskiego pisma), stworzyli centralną administrację i dwór cesarski, do którego należeli podlegli wodzowie klanów, ale bez stałej stolicy. Do połowy VII wieku ziemie rolne stały się znaczącą domeną publiczną, podlegającą centralnej polityce. Podstawową jednostką administracyjną systemu Gokishichidō (五畿七道; „pięć miast, siedem dróg”) był powiat, a społeczeństwo było zorganizowane w grupy zawodowe. Większość ludzi zajmowała się rolnictwem; inni zajmowali się rybołówstwem, tkactwem, garncarstwem, rzemiosłem, płatnerstwem i rytuałami.
Klan Soga i Shōtoku Taishi
Daibutsu w Asuka-dera w Asuka, najstarszy znany posąg Buddy w Japonii, którego dokładną datę powstania ustalono na 609 r. n.e.; posąg wykonał Kuratsukuri-no-Tori, syn koreańskiego imigranta.
Klan Soga zawarł związki małżeńskie z rodziną cesarską, a w 587 r. Soga no Umako, wódz rodu Soga, był na tyle potężny, że osadził swojego bratanka na tronie cesarzem, a później go zamordował i zastąpił cesarzową Suiko (panującą w latach 593–628). Suiko, pierwsza z ośmiu suwerennych cesarzowych, jest czasami uważana za jedynie figurantkę Umako i księcia regenta Shōtoku Taishi (574–622). Jednak sprawowała władzę samodzielnie, a rola Shōtoku Taishi jest często wyolbrzymiana do granic możliwości.
Shōtoku, uznawany za wybitnego intelektualistę tego okresu reform, był pobożnym buddystą i oczytanym w literaturze chińskiej. Był pod wpływem zasad konfucjańskich, w tym Mandatu Niebios, który sugerował, że władca rządzi z woli siły wyższej. Pod kierownictwem Shōtoku przyjęto konfucjańskie modele rang i etykiety, a jego siedemnastoartykułowa konstytucja określała sposoby na wprowadzenie harmonii w chaotycznym społeczeństwie w kategoriach konfucjańskich.
Ponadto Shōtoku przyjął chiński kalendarz, opracował system dróg handlowych (wspomniany Gokishichidō), zbudował liczne świątynie buddyjskie, zlecił sporządzanie kronik dworskich, wysłał studentów do Chin, aby studiowali buddyzm i konfucjanizm, a także wysłał Ono no Imoko do Chin jako emisariusza (遣隋使, Kenzuishi).
W VII wieku do Chin wysłano sześć oficjalnych misji posłów, kapłanów i studentów. Niektórzy pozostawali na miejscu przez dwadzieścia lat lub dłużej; wielu z tych, którzy powrócili, stało się wybitnymi reformatorami. Wysyłanie takich uczonych w celu poznania chińskich systemów politycznych stanowiło znaczącą zmianę w porównaniu z posłami z okresu Kofun, w którym pięciu królów Wa wysyłało posłów w celu zatwierdzenia swoich domen.
W posunięciu, które spotkało się z silnym sprzeciwem Chińczyków, Shōtoku dążył do równości z chińskim cesarzem, wysyłając oficjalną korespondencję zaadresowaną: „Od Syna Nieba w Kraju Wschodzącego Słońca do Syna Nieba w Kraju Zachodzącego Słońca”.
Niektórzy twierdzą, że śmiały krok Shōtoku stanowił precedens: Japonia nigdy więcej nie zaakceptowała statusu „podporządkowanego” w stosunkach z Chinami, z wyjątkiem Ashikagi Yoshimitsu, który zaakceptował takie stosunki z Chinami w XV wieku. W rezultacie Japonia w tym okresie nie otrzymała żadnego tytułu od chińskich dynastii, choć płaciła im trybut (有貢無封, yūkō mufū). Z chińskiego punktu widzenia, klasa społeczna lub pozycja Japonii uległa obniżeniu w porównaniu z poprzednimi wiekami, w których królowie otrzymywali tytuły. Z drugiej strony, Japonia rozluźniła swoje stosunki polityczne z Chinami, co zaowocowało nawiązaniem niezwykłych relacji kulturalnych i intelektualnych.
Reforma Taika i system ritsuryō
Około dwadzieścia lat po śmierci Shōtoku Taishiego (w 622 r.), Soga no Umako (w 626 r.) i cesarzowej Suiko (w 628 r.), dworskie intrygi o sukcesję doprowadziły do zamachu stanu w 645 r., który miał na celu obalenie monopolistycznej kontroli klanu Soga nad rządem. Bunt poprowadzili książę Naka no Ōe i Nakatomi no Kamatari, którzy przejęli kontrolę nad dworem od rodziny Soga i wprowadzili reformę Taika. Era japońska odpowiadająca latom 645–649 została nazwana Taika (大化), co oznacza „wielką zmianę” w nawiązaniu do reformy. Bunt, który doprowadził do reformy Taika, jest powszechnie nazywany incydentem Isshi, odnosząc się do roku 645 w chińskim zodiaku, w którym miał miejsce zamach stanu.
Chociaż nie stanowiła ona kodeksu prawnego, reforma Taika wprowadziła szereg reform, które ustanowiły system ritsuryō, obejmujący mechanizmy społeczne, fiskalne i administracyjne z VII–X wieku. Ritsu (律) było kodeksem karnym, a ryō (令) kodeksem administracyjnym. Połączenie tych dwóch terminów zaczęło opisywać system rządów patrymonialnych oparty na rozbudowanym kodeksie prawnym, który wyłonił się z reformy Taika.
Reforma Taika, inspirowana praktykami chińskimi, rozpoczęła się od redystrybucji ziemi, mającej na celu położenie kresu istniejącemu systemowi własności ziemskiej wielkich klanów oraz ich kontroli nad domenami i grupami zawodowymi. To, co kiedyś nazywano „ziemiami prywatnymi i ludźmi prywatnymi” (私地私民, shichi shimin), stało się „ziemiami publicznymi i ludźmi publicznymi” (公地公民, kōchi kōmin), ponieważ dwór dążył teraz do przejęcia kontroli nad całą Japonią i uczynienia ludzi bezpośrednimi poddanymi tronu. Ziemia nie była już dziedziczna, lecz wracała do państwa po śmierci właściciela. Podatki pobierano od zbiorów oraz od jedwabiu, bawełny, tkanin, nici i innych produktów. Wprowadzono podatek pańszczyźniany (roboczy) na pobór do wojska i budowę obiektów użyteczności publicznej. Zniesiono dziedziczne tytuły wodzów klanów i utworzono trzy ministerstwa, które miały doradzać tronowi:
- minister lewicy
- minister prawicy
- kanclerz królestwa
Kraj podzielono na prowincje, na czele których stali gubernatorzy mianowani przez dwór, a prowincje dodatkowo na dystrykty i wsie.
Naka no Ōe przyjął tytuł następcy tronu, a Kamatari otrzymał nowe nazwisko rodowe – Fujiwara – w uznaniu jego wielkich zasług dla rodziny cesarskiej. Fujiwara no Kamatari został pierwszym z długiej linii arystokratów dworskich. Kolejną, długotrwałą zmianą było używanie w dokumentach dyplomatycznych i kronikach imienia Nihon (日本), a czasem Dai Nippon (大日本; „Wielka Japonia”). W 662 roku, po panowaniu wuja i matki Naka no Ōe, Naka no Ōe objął tron jako cesarz Tenji, przyjmując dodatkowo tytuł cesarza Japonii. Ten nowy tytuł miał poprawić wizerunek klanu Yamato i podkreślić boskie pochodzenie rodziny cesarskiej, w nadziei, że utrzyma ją ponad politycznymi sporami, takimi jak te wywołane przez klan Soga. W rodzinie cesarskiej jednak trwały walki o władzę, gdyż brat i syn cesarza rywalizowali o tron w wojnie Jinshin. Brat, który później panował jako cesarz Tenmu, skonsolidował reformy Tenjiego i władzę państwową na dworze cesarskim.
System Ritsuryō
System Ritsuryō był kodyfikowany w kilku etapach. Kodeks Ōmi, nazwany od prowincjonalnej siedziby dworu cesarza Tenji, został ukończony około 668 roku. Dalsza kodyfikacja nastąpiła wraz z ogłoszeniem przez cesarzową Jitō w 689 roku Kodeksu Asuka Kiyomihara, nazwanego od lokalizacji dworu zmarłego cesarza Temmu. System ritsuryō został dodatkowo skonsolidowany i skodyfikowany w 701 roku w ramach Kodeksu Taihō, który, z kilkoma modyfikacjami i ograniczeniem do funkcji głównie ceremonialnych, obowiązywał do 1868 roku.
Chociaż ritsu kodeksu zostało przejęte z systemu chińskiego, ryō zostało ułożone w stylu lokalnym. Niektórzy uczeni twierdzą, że w pewnym stopniu opierało się ono na wzorcach chińskich.
Kodeks Taihō przewidywał konfucjańskie przepisy karne (łagodniejsze niż surowe kary) oraz chińską administrację centralną za pośrednictwem Jingi-kan (神祇官), poświęconej rytuałom shintoistycznym i dworskim, oraz Daijō-kan (太政官), z ośmioma ministerstwami (zajmującymi się administracją centralną, ceremoniami, sprawami cywilnymi, dworem cesarskim, wymiarem sprawiedliwości, sprawami wojskowymi, sprawami ludowymi i skarbem). Chociaż chiński system egzaminów urzędniczych nie został przyjęty, utworzono biuro kolegialne (大学寮, Daigaku Ryō), aby kształcić przyszłych urzędników w oparciu o kanony konfucjańskie. Tradycja jednak ominęła ten system, ponieważ arystokratyczne pochodzenie nadal stanowiło główną kwalifikację do wyższych stanowisk, a tytuły wkrótce znów stały się dziedziczne. Kodeks Taihō nie regulował kwestii wyboru władcy. Kilka cesarzowych panowało od V do VIII wieku, ale po 770 roku dziedziczenie było ograniczone do mężczyzn, zazwyczaj z ojca na syna, choć czasami z władcy na brata lub wuja.
Fujwara no Fuhito, syn Nakatomi no Kamatari, był jednym z twórców Taihō Ritsuryō. Według podręcznika historycznego Shoku Nihongi (続日本紀) dwóch z 19 członków komisji opracowującej Kodeks Taihō było chińskimi kapłanami (Shoku Shugen i Satsu Koukaku). Chińscy kapłani brali również czynny udział jako specjaliści od lingwistyki i dwukrotnie otrzymali nagrody od cesarzowej Jitō.
Stosunki zagraniczne
Kultura chińska została wprowadzona do Japonii przez Trzy Królestwa Korei, zanim powstały cesarskie ambasady japońskie w Chinach. Chociaż misje były kontynuowane, transformacja Japonii pod wpływem Chin osłabła, pomimo bliskich powiązań, które istniały we wczesnym okresie Kofun. Tymczasem królestwa Półwyspu Koreańskiego, często będące w konflikcie ze sobą, często wysyłały misje dyplomatyczne z darami do Japonii, prawdopodobnie w celu zabezpieczenia japońskiej neutralności lub wsparcia dyplomatycznego/wojskowego w swoich rywalizacjach; ostatecznie okazało się to największą korzyścią dla Baekje, ponieważ japońskie wsparcie wojskowe dla tego królestwa wzrosło. Ludzie, w tym wielu rzemieślników i wykwalifikowanych pracowników, również emigrowali do Japonii z Półwyspu Koreańskiego, w tym dwaj arcykapłani, którzy przybyli do Japonii w 595 r.: Eji z Goguryeo i Esō z Baekje. Kanroku również pochodził z Baekje i był nauczycielem księcia Shōtoku, doradzając mu politycznie. Kiedy Japonia sprzymierzyła się z Baekje, kapłani Goguryeo opuścili Japonię. Dwór Yamato, skoncentrowany w regionie Asuka, sprawował władzę nad klanami w Kiusiu i Honsiu, nadając tytuły, niektóre dziedziczne, wodzom klanów. Nazwisko Yamato stało się synonimem całej Japonii, gdy władcy Yamato uciskali klany i nabywali ziemie rolne. W oparciu o chińskie modele (w tym przyjęcie chińskiego języka pisanego) rozwinęli centralną administrację i dwór cesarski, do którego należeli podlegli wodzowie klanów, ale bez stałej stolicy. Do połowy VII wieku ziemie rolne stały się znaczną domeną publiczną, podlegającą polityce centralnej. Podstawową jednostką administracyjną był powiat, a społeczeństwo było zorganizowane w grupy zawodowe. Większość ludzi była rolnikami; inni byli rybakami, tkaczami, garncarzami, rzemieślnikami, płatnerzami i specjalistami od rytuałów.
Od 600 do 659 roku Japonia wysłała siedmiu emisariuszy do Chin dynastii Tang . Ale przez następne 32 lata, w okresie, gdy Japonia formułowała swoje prawa w oparciu o chińskie teksty, nie wysłano żadnego. Chociaż Japonia zerwała stosunki dyplomatyczne z Chinami, Japonia wysłała 11 emisariuszy do Silla, a Silla jest również odnotowana w Nihon Shoki jako wysyłająca poselstwa do Japonii 17 razy podczas panowania cesarza Tenmu i cesarzowej Jitō. Klasy rządzące Yamato i Baekje były w przyjaznych stosunkach, a Yamato wysłało swoją flotę, aby pomóc Baekje, w latach 660–663, w walce z inwazją Silli i Chin dynastii Tang (patrz bitwa pod Baekgang). Reforma Taika w połowie VII wieku była również środkiem zmierzającym do centralizacji władzy i wykazała pewien postęp. Jednakże największy katalizator centralizacji nastąpił w drugiej połowie VII wieku, kiedy Japonia poniosła druzgocącą klęskę z rąk chińskiej dynastii Tang w bitwie pod Baekgang. Po tej porażce różne frakcje w Japonii osiągnęły konsensus, a dzięki przyspieszeniu rozwoju systemu narodowego proces centralizacji zaczął gwałtownie przyspieszać.
W VII wieku do Chin wysłano liczne oficjalne misje posłów, kapłanów i studentów. Niektórzy pozostawali tam dwadzieścia lat lub dłużej; wielu z tych, którzy powrócili, stało się wybitnymi reformatorami. W posunięciu, które spotkało się z silnym sprzeciwem Chińczyków, Shotoku dążył do równości z chińskim cesarzem, wysyłając oficjalną korespondencję zaadresowaną „Od Syna Nieba w Kraju Wschodzącego Słońca do Syna Nieba w Kraju Zachodzącego Słońca”. Ten śmiały krok Shotoku ustanowił precedens: Japonia nigdy więcej nie zaakceptowała podporządkowanego statusu w stosunkach z Chinami.
Wprowadzenie buddyzmu
Wprowadzenie buddyzmu do Japonii przypisuje się królowi Baekje Seong w 538 r., co odsłoniło Japonię przed nową doktryną religijną. Klan Soga, japońska rodzina dworska, która zyskała na znaczeniu wraz z wstąpieniem na tron cesarza Kinmei około 531 r., opowiadała się za przyjęciem buddyzmu oraz modeli rządowych i kulturowych opartych na chińskim konfucjanizmie . Jednak niektórzy na dworze Yamato — tacy jak rodzina Nakatomi, która była odpowiedzialna za wykonywanie rytuałów shinto na dworze, i Mononobe, klan wojskowy — byli nastawieni na utrzymanie swoich prerogatyw i opierali się obcym wpływom religijnym buddyzmu. Soga wprowadzili politykę fiskalną wzorowaną na chińskiej, ustanowili pierwszy skarb państwa i uważali królestwa Korei za partnerów handlowych, a nie za obiekty ekspansji terytorialnej. Wrogość między Soga a klanami Nakatomi i Mononobe trwała przez ponad wiek, podczas którego Soga tymczasowo wyszli na pozycję dominującą.
Podczas reformy Taika ogłoszono edykt o uproszczeniu pogrzebów, a budowa dużych kofun (kurhanów) została zakazana. Edykt regulował również rozmiar i kształt kofun według klas społecznych. W rezultacie późniejsze kofun, choć znacznie mniejsze, wyróżniały się misternymi freskami. Malowidła i dekoracje w tych kofun wskazują na rozprzestrzenianie się taoizmu i buddyzmu w tym okresie; Kofun Takamatsuzuka i Kofun Kitora wyróżniają się malowidłami ściennymi.
Użytkowanie kunsztownych grobowców kofun przez rodzinę cesarską i inne elity zanikło w związku z rozwojem nowych, dominujących wierzeń buddyjskich, które kładły większy nacisk na przemijalność ludzkiego życia. Jednakże pospólstwo i elity z peryferyjnych regionów nadal używały kofun do końca VII wieku, a prostsze, ale charakterystyczne grobowce były nadal używane przez cały okres późniejszy.
W 675 roku cesarz Tenmu zakazał hodowli zwierząt gospodarskich i spożywania niektórych dzikich zwierząt (koni, bydła, psów, małp i ptaków) ze względu na wpływ buddyzmu. Zakaz ten obowiązywał przez cały okres Asuka, ale zakończył się wraz z okresem Heian. Zakaz ten nie dotyczył szkodliwych zwierząt, takich jak jelenie i dziki.
Wpływ taoizmu
Taoizm pojawił się również w okresie Asuka. Ośmiokątny kształt grobowców monarchów z tego okresu oraz mapy nieba narysowane w kofun Kitora i Takamatsuzuka odzwierciedlają kosmologię taoistyczną.
Wiara taoistyczna została ostatecznie połączona z shintō i buddyzmem, tworząc nowe style rytuałów. Onmyōdō (陰陽道) , rodzaj japońskiej geomancji i kosmologii, jest jednym z owoców tych religijnych mieszanek. Podczas gdy okres Asuka rozpoczął się od konfliktów między klanami o wierzenia religijne, później importowane religie uległy synkretyzacji z rodzimymi japońskimi wierzeniami ludowymi.
Sztuka i architektura
- Kultura Asuka
Niektóre budowle architektoniczne zbudowane w tym okresie przetrwały do dziś. Drewniane budynki w Hōryū-ji, zbudowane w VII wieku, wykazują pewne wpływy z Chin i krajów Azji Zachodniej. Na przykład filary w Hōryū-ji są podobne do filarów Partenonu w starożytnej Grecji, co widać w ich entasis. Pięciopiętrowa pagoda (五重の塔, go-jū no tō) jest transformacją indyjskiej struktury relikwiarza przypominającej kopiec zwanej stupą. Ponadto malowidła ścienne w Takamatsuzuka i Kitora kofun datowane na V wiek wykazują silne wpływy dynastii Tang i malowideł ściennych Goguryeo.
Uważa się, że japońska buddyjska sztuka rzeźbiarska tego okresu naśladowała styl Sześciu Dynastii Chin. Cechy rzeźb z tego okresu są również określane jako styl Tori, od imienia wybitnego rzeźbiarza Kuratsukuri Tori, wnuka chińskiego imigranta Shiba Tatto. Niektóre z cech charakterystycznych stylu to wyraźne, migdałowe oczy i symetrycznie ułożone fałdy w ubraniach. Najbardziej uderzającą i wyróżniającą cechą tych rzeźb jest wyraz uśmiechu, który nazywany jest „archaicznym uśmiechem”. Kudara Kannon w Hōryū-ji jest najwybitniejszą buddyjską rzeźbą z tego okresu.
- Kultura Hakuhō
Drugi etap sztuki buddyjskiej, następujący po okresie Asuka (kulturalnym), znany jest jako kultura Hakuhō (白鳳文化, Hakuhō Bunka) i jest ogólnie datowany od Reformy Taika (646) do przeniesienia stolicy do Nary w 710. W drugiej połowie VIII wieku, duża liczba pieśni i wierszy została skomponowana i wykonana przez różne rangi osoby, od wojowników do cesarza. Najwcześniejszy zbiór tych wierszy znany jest jako Man'yōshū (万葉集; „zbiór 10 000 liści”). Zawiera on dzieła kilku wybitnych poetów, takich jak księżniczka Nukata i Kakinomoto no Hitomaro. Waka (和歌; „japońska pieśń”) również wyłoniła się w tym czasie jako nowa forma poezji. Termin ten został ukuty, aby odróżnić rodzime style od tych importowanych z Chin; W ramach poezji waka jedną z popularniejszych form jest tanka (短歌; „krótka pieśń”). Składa się ona z 31 japońskich sylab (morae) podzielonych na pięć wersów, w układzie sylabicznym 5/7/5/7/7.
_en_een_mes_(piha-kaetta)_Kastane_met_schede_uit_Kandy,_NG-NM-560.jpg)
_en_een_mes_(piha-kaetta),_NG-NM-7112.jpg)
_en_een_mes_(piha-kaetta)_Singalees_mes_of_Piha-kaetta_met_schede,_NG-NM-7114.jpg)
