Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Tybet. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Tybet. Pokaż wszystkie posty

26 paź 2026

Ama


Ama (zakonnica) (尼) to niezamężna kobieta powyżej 20. roku życia lub kobieta, która zostaje kapłanką po okresie szamini (nowicjuszki buddyjskiej), mimo że jest zamężna. Nazywa się ją również bikuni. W niektórych przypadkach mniszka chrześcijańska również nazywana jest Ama.

Kobiety z włosami ściętymi do ramion nazywano „Amasogi”, a dziewczęta z taką fryzurą w niektórych przypadkach nazywano „Ama”. Ponadto, w ostatnich czasach słowo „ama” zaczęto używać w odniesieniu do prostytutki.

Pochodzenie słowa „ama”
Pochodzenie słowa „ama” można uważać za transkrypcję slangowego wyrażenia „ambaa” w sanskrycie, które oznacza „dobrą kobietę”.
Pierwotnie oznaczało ono Bikuni (bhikSuNii w sanskrycie) i buddyjską uczennicę, będącą przeciwieństwem Biku, buddyjskiego ucznia.

Zgodnie z tradycją, pierwszymi Bikuni byli Makahajadai, Mahaprajapati (Mahaaprajaapati w sanskrycie), przybrana matka Shaki, oraz 500 kobiet z klanu Shaka. Shaka początkowo nie pozwalał kobietom zostać kapłankami, ale dopuszczał je na podstawie ich pasji i medytacji Anana (Ananda) pod warunkiem dotrzymania ośmiu obietnic, takich jak szacunek dla Biku bez oszczerstw. W ten sposób Yashotara (Yashodhara), była żona Shaki, Bhadraa-Kapilaanii, była żona Daikasho (Mahakasyapa), i Sama (Ksemaa), która była księżniczką Bimbisary, siostra Uppalavanna i inne zostały kapłankami jedna po drugiej i utworzyły grupę kapłanek.

Ama w Japonii
W Japonii Ama oznacza kobietę, która zostaje kapłanką, goli głowę, zakłada szaty kapłańskie i praktykuje ascezę w świątyni Ama-dera. Nazywa się je Ama Nyudo, Ama Nyobo, Ama Goze lub Ama Midai itd.

Pierwszymi ama w Japonii były trzy kobiety, w tym Zenshin-ni, córka Tatto Shiba, którą Soga no Umako uczyniła kapłankami w 584. Udały się do Kudary, aby nauczyć się buddyjskich nakazów (戒法) i zamieszkały w świątyni Sakurai-ji po powrocie do Japonii w 590. Na początku buddyzmu w Japonii ama wydawała się odgrywać tę samą rolę, co świątynna dziewica, która czci Boga. W 741 na rozkaz cesarza Shomu zbudowano w całym kraju prowincjonalne klasztory, a w tym samym czasie zbudowano prowincjonalne klasztory. Jednak zgodnie z ideą umacniania straży narodu ludzie mieli tendencję do niechęci do tego, że kobiety (w tym ama) podchodziły do ​​buddyzmu z punktu widzenia podkreślania, że ​​kapłani przestrzegają nakazów buddyzmu. 
Dlatego dawanie buddyjskich nakazów (授戒) przeciwko ama zostało odrzucone i ama była odmawiana jako kapłanka w społeczeństwie buddyjskim przez długi czas, pomimo faktu, że było wiele ama w tym wieku. W tej sytuacji księżniczka Shoshi, cesarzowa cesarza Junna, próbowała stworzyć Kaidan (Ama Kaidan), buddyjską platformę święceń dla kobiet, ale z powodu sprzeciwów nie mogła. Fujiwara no Shoshi (córka Fujiwara no Michinaga), z Pałacu Cesarzowej Cesarza Ichijo, umieściła Ama Kaidan w Świątyni Hojo-ji, którą zbudował Michinaga, gdy została kapłanką w 1027 roku, ale została ona utracona w dewastacji świątyni. 

W średniowieczu arystokratki mogły zostać ama, zwane Mądrą Ama, poprzez strzyżenie włosów do ramion (oczywiście nie mogły zostać ama formalnie, ponieważ nie mogły otrzymać nauk buddyzmu). Z czasem zwyczaj ten się rozpowszechnił, a kobiety, które straciły mężów, rozwodziły się lub były w podeszłym wieku, nazywano ama ze względu na ich wygląd. Na przykład Masako Hojo, żona Minamoto no Yoritomo, została ama i nazywano ją Ama Shogun, ponieważ miała wpływ na rząd.

Nowy buddyzm w Kamakurze żałował dawnej postawy deprecjonowania kobiet i głosił ich ulgę, a Honen okazywał głęboki sentyment do Ama Nyudo, co wydawało się być slangowym określeniem głupców. Ponadto Eison zbudował Ama Kaidan w świątyni Hokke-ji, która była Wielką Świątynią Głowy dawnych prowincjonalnych klasztorów żeńskich, kiedy została odbudowana (w 1249 roku). Pod wpływem działalności misyjnej swojej sekty Shingon Risshu, stopniowo przyjęto przekazywanie buddyjskich nauk ama. W okresach Kanakura i Muromachi, Ama Gozan był obecny w Kyoto i Kamakurze.

Prywatna kapłanka, poślubiona wędrownemu mnichowi buddyjskiemu z Shugen, wspólnie odprawiała modły i udzielała boskich objawień, a także przyjęła zwyczaj ścinania włosów, tak że kapłanka z Shugen nazywana była Bikuni. Takie bikuni krążyły po kraju, co doprowadziło do powstania legendy Haooyaku-bikuni (Yao-bikuni).

Kumano-bikuni, który propagował wiarę Kumano w różnych miejscach, wygłaszał wykłady na temat Rokudo-zu (czyli malowideł przedstawiających sześć ścieżek bytu), zwanych również „sześcioma sferami” reinkarnacji lub Kumano Mandala (czyli religijnymi malowidłami trzech świątyń Kumano). W okresie Edo, Uta Bikuni, który usługiwał na bankiecie, pojawił się, a pewna ama popadła w prostytucję.

Ama była obecna w niemal każdej sekcie buddyjskiej w Japonii, ale po restauracji Meiji wartości patriarchalnej władzy opartej na konfucjanizmie rozpowszechniły się wśród ludzi spoza dawnej klasy wojowników. Stąd przykład zniesienia ama, np. w sekcie Nichiren Shoshu w okresie Showa, kiedy nacjonalizm również zyskał na znaczeniu.

13 paź 2026

Pięciu Buddów w Krainie Łona

[UWAGA - nie jestem pewna czy to ten wizerunek]

Pięciu Buddów w Krainie Łona to rodzaj czcigodnego wizerunku w buddyzmie. Są to pięciu Buddów przedstawionych wokół centrum Mandali Taizokai (lub Taizo) (Mandali Krainy Łona), jednej z Mandali Ryokai (Mandali Dwóch Krain), które geometrycznie ilustrują światopogląd buddyzmu ezoterycznego. 
Konkretnie, pięciu Buddów to: 
  • Dainichi Nyorai (Mahavairocana Tathagata), 
  • Hoto Nyorai (Ratnaketu Tathagata), 
  • Kaifukeo Nyorai (Samkusumitaraja Tathagata), 
  • Muryoju Nyorai (Amitabha Tathagata) 
  • i Tenkuraion Nyorai (Divyadundubhimeghairghosa Tathagata).
W buddyzmie ezoterycznym, Kongokai Mandala (Diamentowa Mandala) i Taizokai Mandala są najcenniejszymi mandalami i tworzą razem Ryokai Mandalę (lub Ryobu Mandalę). Opierając się na sutrach buddyzmu ezoterycznego, które powstały w Indiach około VII wieku, obie mandale wizualizują światopogląd i świat duchowego oświecenia w buddyzmie ezoterycznym.
Co więcej, przedstawienie na Taizokai Mandala opiera się na teorii przedstawionej w tantrze Mahavairocana, a nazwa mandali pochodzi z sanskrytu i oznacza „mandalę zrodzoną z matczynego miłosierdzia”. Dowodzi to, że oryginalny sanskryt nie zawiera słowa oznaczającego „królestwo” („kai” po japońsku), ale w Japonii mandalę od okresu Heian nazywano mandalą „Taizokai” (Kraina Łona), ponieważ tworzy parę z mandalą „Kongokai” (Kraina Diamentów).

Mandala Taizokai składa się z 12 części, a w centrum kwiatu lotosu, zwanego „centralnym ośmiopłatkowym dziedzińcem”, przedstawiony jest Dainichi Nyorai. Na ośmiu płatkach wokół Dainichi Nyorai przedstawione są wspomniane cztery Nyorai (Hoto, Kaifukeo, Muryoju i Tenkuraion) oraz cztery Bosatsu (Bodhisattwowie), czyli Fugen (Samantabhadra), Monju (Mandziuśri), Kanzizai (lub Kannon) (Guan Yin) i Miroku (Maitreja). Spośród nich, Dainichi i pozostałe cztery Nyorai nazywane są Pięcioma Buddami w Krainie Łona. Poniżej opisano, który Nyorai (inny niż Dainichi) jest przedstawiony i w jakim kierunku.

Hoto Nyorai: Tathagata przedstawiony jest na wschodzie (na szczycie mandali Taizokai; w mandali Kongokai zachód jest na szczycie) jako symbol „hosshin” (co oznacza podjęcie decyzji o poszukiwaniu duchowego oświecenia).

Kaifukeo Nyorai: Tathagata przedstawiony jest na południu (po prawej stronie Taizokai Mandara) jako symbol „shugyo” (wysiłków podejmowanych w celu osiągnięcia duchowego oświecenia).

Muryoju Nyorai: Tathagata przedstawiony jest na zachodzie (u dołu mandali Taizokai) jako symbol „Bodai” (osiągnięcia duchowego oświecenia).

Tenkuraion Nyorai: Tathagata przedstawiony jest na północy (po lewej stronie mandali Taizokai) jako symbol „Nehan” (dopełnienia duchowego oświecenia).

Na centralnym ośmiopłatkowym dziedzincu, widnieje czcigodny wizerunek Dainichi Nyorai przedstawiony w środku i Hoto Nyorai przedstawiony powyżej Dainichi Nyorai. Następnie, zgodnie z ruchem wskazówek zegara, przedstawione są Fugen Bosatsu, Kaifukeo Nyorai, Monju Bosatsu, Muryoju Nyorai, Kanzizai Bosatsu, Tenkuraion Nyorai i Miroku Bosatsu. 

Nawiasem mówiąc, stare dzieła przedstawiające tylko Pięciu Buddów w Królestwie Łona rzadko występują w Japonii. 

5 paź 2026

Tsuya

Tsuya to rytuał odprawiany w noc poprzedzającą dzień pogrzebu. Może to być rytuał shintoistyczny, katolicki, a także buddyjski.

- Buddyjskie tsuya odprawiane są w celu modlitwy za dusze zmarłych, aby mogły spokojnie opuścić ten świat.

Powszechnie uważa się, że pochodzenie tsuya wywodzi się z historii, że gdy Budda umarł, uczniowie Buddy czytali jego nauki przez całą noc w żalu, chroniąc jednocześnie jego ciało, chociaż istnieje inny pogląd, że pochodzi z pogrzebu Ameno Wakahiko, który jest przedstawiony w Kojiki , zapisie starożytnych spraw. Inny pogląd mówi, że pochodzi ze starożytnego zwyczaju umieszczania zmarłego w trumnie i czekania przez kilka dni, aby upewnić się, że dana osoba naprawdę umarła. Tradycyjnie tsuya odbywały się przez całą noc, ale w czasach współczesnych są zwykle skrócone do pół-tsuya, które odbywa się od około szóstej do dziewiątej wieczorem, otwarte dla wszystkich żałobników, a kapłan odczytuje pismo buddyjskie tylko raz. Po pół-tsuya, jest zwyczajem, że członkowie rodziny na zmianę pozostają przy zmarłym aż do pogrzebu następnego dnia.

W związku z tym, zamiast oczekiwać, że ktoś będzie czuwał i dopilnuje, aby świece i kadzidło się nie wypaliły, należałoby raczej powiedzieć, że nie mają czasu, aby się wypalić.

W ostatnich czasach zdarza się, że niektórzy moshu (organizatorzy pogrzebu) czują się niezadowoleni z powodu braku snu w czasie pogrzebu, ale tak naprawdę jest to przykład błędnego ustalenia priorytetów. Obecnie obserwuje się tendencję do odciążania rodziny, na przykład poprzez stosowanie kadzideł na komary, które działają przez całą noc, zamiast tradycyjnego kadzidła.

Tsuya odbywa się po umieszczeniu ciała w trumnie i ustawieniu ołtarza. Obecnie tsuya często odbywa się w świątyni lub domu pogrzebowym, więc po umieszczeniu ciała w trumnie w domu lub sosaijo (zakładzie pogrzebowym), trumna jest przewożona do miejsca, gdzie zostanie umieszczona tsuya i ustawiona przy ołtarzu.

Shinto tsuya nazywane jest świętem Tsuya -sai.

- Katolicki tsuya
W Kościele prawosławnym odprawia się nabożeństwo żałobne za zmarłych, zwane panichidą, której językowe korzenie wywodzą się z greckiego słowa oznaczającego modlitwę przez całą noc. Ze względu na podobne pochodzenie tych słów, Kościół prawosławny Japonii nie stroni od nazywania panichidy tsuya.

W chrześcijaństwie zachodnim tego typu nabożeństwo nazywane jest nabożeństwem Zenya-shiki lub nabożeństwem Tsuya-shiki.

Różnice regionalne
Istnieją regiony, w których tsuya nie jest wykonywana, na przykład w niektórych częściach prefektury Akita. W mieście Akita powszechne jest tsuya i pogrzeb po kremacji. Istnieją regiony, na przykład w niektórych częściach Hokkaido, gdzie powszechne jest, że osoby spoza rodziny uczestniczą tylko w tsuya, a nie w pogrzebie, ponieważ trudniej jest uczestniczyć w pogrzebach ze względu na pracę. Z drugiej strony, w innych regionach, na przykład w niektórych częściach północno-wschodniej Japonii, częściej pogrzeb jest otwarty dla wszystkich żałobników, a w tsuya uczestniczą tylko członkowie rodziny.

10 wrz 2026

Wyposażenie ołtarza buddyjskiego

Buddyjskie wyposażenie ołtarza definiuje się jako specjalne narzędzia lub akcesoria używane przez duchownych, takich jak mnisi buddyjscy, podczas rytuałów buddyjskich i różniące się od przedmiotów codziennego użytku. Nazywa się je również narzędziami rytualnymi lub przyrządami rytualnymi.

Pochodzenie i historia
Zgodnie z buddyjskimi nakazami, mnichom pierwotnie zakazano posiadania pieniędzy i innych przedmiotów poza sanne-ippatsu (trzema szatami i jedną miską żebraczą), które uznawano za minimalny wymagany ubiór i naczynia do jedzenia. Jednak po upływie 100 lat od śmierci Shaki mnisi podzielili się na dwie grupy (schizm fundamentalny): grupę, która domagała się zezwolenia na posiadanie minimalnej ilości pieniędzy i artykułów codziennego użytku, przekazywanych przez wiernych, oraz grupę konserwatywną, która trzymała się buddyjskich nakazów. Mnisi należący do pierwszej grupy mogli posiadać pieniądze i inne przedmioty poza sanne-ippatsu.

Wraz z wprowadzeniem buddyzmu do zachodnich regionów Chin, a także do Chin po 1645 r. n.e., mnisi buddyjscy zaczęli przewodniczyć rytuałom, takim jak modlitwy i pogrzeby, wśród ludzi. Opracowano także narzędzia wykorzystywane w tych rytuałach.

Wraz z wprowadzeniem do Chin i Tybetu w VII wieku buddyzmu ezoterycznego, który dominował w Indiach, zaczęto używać specjalnych elementów wyposażenia ołtarza buddyjskiego, takich jak wadżra i mandala.

Ponadto, ponieważ Jodo-kyo (nauki Czystej Krainy), które powstały w Chinach, przyczyniły się do gwałtownego rozpowszechnienia buddyzmu wśród zwykłych ludzi, zwykli świeccy wierni zaczęli czcić Buddę osobiście, a nie za pośrednictwem buddyjskich mnichów, w rezultacie czego świeccy wierni zaczęli używać w swoich domach buddyjskiego wyposażenia ołtarza, takiego jak Juzu (koraliki) i obrazy buddyjskie.

Obecnie istnieje kilka ośrodków zajmujących się produkcją rodzinnych ołtarzy buddyjskich i wyposażenia ołtarzy buddyjskich, w tym Kyo-butsugu (wyposażenie ołtarzy buddyjskich produkowane w Kyoto), które uznawane są za narodową tradycyjną sztukę przemysłową.

Te, które są używane podczas rytuałów:
  • Główny obraz Buddy (wizerunek buddyjski, obraz buddyjski, mandala)
  • Rodzinny ołtarz buddyjski (zushi (miniaturowa kapliczka w świątyni))
  • San gusoku (trzy elementy ołtarza) (lub Itsugusoku (pięć elementów ołtarza))
  • Świeca
  • Kadzielnica
  • Kogo (pojemnik na kadzidło)
  • Dzwonek
  • Rindai (stojak na dzwonki)
  • Plectrum (kostka)
  • Tabela sutry
  • Zbiór pism świętych i nabożeństw buddyjskich
  • Miska na ofiarę żywności do ołtarza domowego
  • Stoły: stół sutra, stół górny, stół przedni
  • Rinto (buddyjskie wiszące lampiony)
  • Latarnia
  • Uchishiki (buddyjski obrus ołtarzowy)
  • Wazon
  • Ihai (buddyjska tablica grobowa)
  • Homyo jiku (wiszący zwój z imieniem Homyo (pośmiertne imię buddyjskie))
  • Kakocho (rodzinny rejestr zgonów)
  • Stojak na wodę święconą
  • Wadżra
  • Zen-Sho (禅ショー)
  • Bukki (flaga buddyjska)
Instrumenty
  • Bonsho (dzwon świątynny)
  • Mokugyo (drewniany bęben świątynny w kształcie ryby)
  • Mokusho (okrągły drewniany bęben)
  • Kin (odwrócony miedziany lub żelazny dzwonek w kształcie misy (dźwięczny podczas recytacji sutr))
  • Inkin (dzwonek ręczny w kształcie małej misy, osadzony na uchwycie i uderzany metalowym bijnikiem
  • Shakujo (pierścienie metalowe)
  • Uchiwa-daiko (bęben modlitewny)
Akcesoria
  • Kesa (buddyjski stołek), hangesa (pół-buddyjski stołek) i Ryaku kataginu (buddyjski strój noszony na szyi)
  • Tom
  • Nyoi (metalowy kij, który mnisi trzymają podczas wygłaszania kazań)
  • Shippei (bambusowy kij służący do wywoływania większej czujności u mediatorów)
  • Chukei (ceremonialny składany wachlarz)
  • Birobo (毘炉帽)
Inne
  • Zestaw Oryoki (trzy miski w stylu zen)
  • Zafu (okrągła poduszka używana do medytacji zen)
  • Maniguruma (koło modlitewne)

29 sie 2026

48 Ślubowań

48 Ślubowań odnosi się do 48 ślubowań złożonych przez Hozo Bosatsu (Dharmakara) przed rozpoczęciem treningu ascetycznego w celu osiągnięcia stanu Buddy. 

Zostały one opisane w „Shojubun” w „Muryoju-kyo Bussetsu Muryoju-kyo Sutra” (Sutra Nieskończonego Życia, przetłumaczona przez Kosogai), która jest Konpon kyoten (głównym pismem) sekty Jodo (Czystej Krainy). Istnieją rozbieżności w tłumaczeniu „Muryo-kyo Sutra”, czyli oryginalnego sanskryckiego tekstu „Bussetsu Muryoju-kyo Sutra”, co powoduje rozbieżności w liczbie ślubowań. Muryo-kyo Sutra dzieli się z grubsza na grupę 24 ślubowań i grupę 48 ślubowań. Z powyższych dwóch grup, pierwsza jest uważana za reprezentującą filozofię wczesnej sekty Czystej Krainy, podczas gdy druga ma reprezentować filozofię późnego etapu rozwiniętej sekty Czystej Krainy. Różne japońskie linie sekty buddyzmu Czystej Krainy, takie jak sekta Jodo i Jodo Shinshu (Prawdziwa Sekta Czystej Krainy Buddyzmu), uważają „18. Ślubowanie” za szczególnie ważne.

Streszczenie

Ślubowanie 1
Tytuł: Musanakushu no gan (nie ma piekła w trzech złych światach)
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy stanę się Buddą, w mojej krainie Buddy będzie albo piekło, albo zwierzęcy stan istnienia, albo królestwo głodnych duchów, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 2
Tytuł: Fukyoakushu no gan (nie ma powrotu do trzech złych światów)
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy stanę się Buddą, istoty narodzone w mojej krainie Buddy cofną się do trzech złych królestw, oby nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 3
Tytuł: Shikkaikonjiki no gan
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, istoty narodzone w mojej krainie Buddów nie będą wszystkie koloru prawdziwego złota, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 4
Tytuł: Muukoshu no gan
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, ludzie i dewy narodzone w mojej krainie nie będą wszyscy o identycznym wyglądzie, bez rozróżnienia szlachetnego wyglądu lub brzydoty, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 5
Tytuł: Shukumyochitsu no gan (moc poznania przeszłych wcieleń swoich i innych) i Ryoshikishukumyo no gan
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, ludzie i dewy narodzone w mojej krainie nie będą posiadali nadprzyrodzonej zdolności pamiętania swoich poprzednich wcieleń i zdolności poznania wydarzeń z 1100 nayuta lat kalp w przeszłości, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 6.
Tytuł: Ryotokutengen no gan i Tengenchitsu no gan
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, ludzie i dewy urodzeni w mojej krainie nie będą posiadać boskiego oka, które może widzieć sto tysięcy nayuta krain Buddów, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 7.
Tytuł: Tenniyomon no gan i Tenjichitu no gan (天耳智通の願)
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, ludzie i dewy mojej krainy nie będą posiadać boskiego ucha, które może słyszeć nauki 1100 kotis nayuta Buddów, lub nie będą wiernie przestrzegać tych nauk, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 8
Tytuł: Tashinshitsuchi no gan i Tashinchitsu no gan (ślub nadzwyczajnej wiedzy, która przenika umysły innych)
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, ludzie i dewy mojej krainy nie będą posiadać intuicyjnego umysłu, który zna myśli wszystkich istot ze stu tysięcy kotis nayuta krain Buddów, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 9
Tytuł: Jinsokunyo no gan i Jinsokuchitsu no gan
Oryginalny tekst: Jeśli, gdy zostanę Buddą, ludzie i dewy mojej krainy nie będą posiadać nadprzyrodzonej mocy podróżowania gdziekolwiek natychmiastowo, nawet poza 1100 koti nayutus krain Buddów, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 10
Tytuł: Futongeshin no gan i Rojinchitsu no gan (漏尽智通の願)
Oryginalny tekst: Jeśli, gdy zostanę Buddą, ludzie i dewy w mojej krainie wzniosą się do myśli o przywiązaniu do siebie, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 11
Tytuł: Hisshimetsudo no gan
Oryginalny tekst: Jeśli, gdy zostanę Buddą, ludzie i dewy mojej krainy nie będą wszyscy mocno trwać w skoncentrowanym stanie medytacji i równowagi (Samadhi), dopóki nie osiągną nirwany, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 12.
Tytuł: Komyomuryo no gan.
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, moje światło będzie zbyt ograniczone, by oświetlić sto tysięcy nayuta koti krain Buddów, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 13.
Tytuł: Jumyomuryo no gan.
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, długość mojego życia będzie ograniczona, nawet do 1100 koti nayuta kalp, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia. Ślubowania 12. i 13. następują po ślubowaniu 11., które zobowiązuje do tego, by każdy, kto umrze spokojną śmiercią w Czystej Krainie, stał się Buddą, a zatem odnosi się do cnoty, którą powinien posiadać. Ślubowanie 12. i Ślubowanie 13. wyjaśniają Shinbutsudokan.

Ślubowanie 14.
Tytuł: Shomonmuryo no gan.
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, liczba śrawawaków w mojej krainie będzie znana, nawet jeśli wszystkie istoty i pratyekabuddowie żyjący w tym wszechświecie liczącym 1000 milionów światów policzą ich w ciągu 1100 kalp, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 15.
Tytuł: Kenzokuchoju no gan.
Tekst oryginalny: Jeśli, kiedy zostanę Buddą, ludzie i dewy w mojej krainie będą mieli ograniczoną długość życia, z wyjątkiem sytuacji, gdy zechcą ją skrócić zgodnie ze swoimi pierwotnymi ślubowaniami, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 16.
Tytuł: Rishofuzen no gan
Tekst oryginalny: Jeśli, kiedy zostanę Buddą, ludzie i dewy w mojej krainie usłyszą choćby o jakimkolwiek złym uczynku, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 17
Tytuł: Shobutsushomyo no gan, Shobutsushoyo no gan, Shobutsushosan no gan, Shobutsusshisha no gan, Osoeko no gan, Senchakushomyo gan (選択称名願), Ososhogyo (往相正業) (posortowane według testu podsumowującego)
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, niezliczeni Buddowie w krainie dziesięciu stron świata nie będą wychwalać i gloryfikować mojego imienia, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia. Shosan, shomyo i shisha oznaczają wychwalanie i podziwianie, ale nie służą do intonowania żadnego konkretnego imienia.

Ślubowanie 18
Tytuł: Nenbutsuojo no gan (ślubowanie spokojnego odejścia i odrodzenia się w Raju poprzez wezwanie Amitabhy), Senchakuhongan, Hongansanshin no gan, Shishinshingyo no gan i Ososhinjin no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, czujące istoty w krainach 10 stron świata, które szczerze i radośnie powierzają mi swoją wiarę, zapragną narodzić się w mojej krainie i wezwą moje imię choćby dziesięć razy, nie narodzą się tam, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Wykluczeni są jednak ci, którzy dopuszczają się pięciu haniebnych czynów i zniesławiają Prawdziwą Dharmę. Czytanie po japońsku: Kiedy osiągnę stan Buddy, wszystkie czujące istoty, które we mnie wierzą, ofiarują modlitwy Buddzie Amidzie, choćby 10 razy, i całym sercem pragną odrodzić się w mojej krainie, odrodzą się w mojej krainie. W przeciwnym razie nigdy nie osiągnę doskonałego oświecenia.

Jednakże ci, którzy popełniają pięć ohydnych grzechów i zniesławiają prawdziwą Dharmę, są wykluczeni. Wolne tłumaczenie: Czytanie po japońsku: Kiedy osiągnę stan Buddy, jeśli wszyscy ludzie, którzy mają wiarę, ofiarowują modlitwy Buddzie Amidzie, choćby 10 razy, i całym sercem pragną odrodzenia się w mojej krainie, nie mogą się tam odrodzić, nigdy nie osiągnę doskonałego oświecenia. Jednakże ci, którzy popełniają pięć ohydnych grzechów i zniesławiają naukę Buddy, są wykluczeni.

(Fragmenty strony 29 książki „Sacred Scriptures of Jodo Shinshu, the Jodo Sanbu-kyo”, opublikowanej przez świątynię Hongan-ji w 1996 r.)

Honen uważał to za najważniejsze ze wszystkich ślubowań i wyjaśnił je, mówiąc: „Dlatego oświadczam, że spośród 48 ślubowań, Nenbutsujo no gan (ślubowanie spokojnego odejścia i odrodzenia się w Raju poprzez inwokację Amitabhy) jest królem hongan” . Ślubowanie 18 jest zatem również nazywane „Ohongan”.
W swoim „Songoshinzomeibun” Shinran przedstawił prawdziwe znaczenie intencji w tym fragmencie w następujący sposób.
Ci, którzy popełniają pięć ohydnych grzechów i zniesławiają Prawdziwą Dharmę, są wykluczeni, oznaczało „po prostu wykluczyć”.
Grzesznicy, którzy popełniają pięć ohydnych czynów, powinni być wzgardzeni i należy uświadomić im, że zniesławianie nauk Buddy jest grzechem śmiertelnym. Rozumiejąc powagę tych dwóch grzechów, oby każda istota w krainie dziesięciu stron świata umarła spokojną śmiercią.

Obserwacja pochodzenia: Wyjaśniono, że „ohako”, używane do wyrażenia „swojej mocnej strony” w kontekście różnych sztuk performatywnych, w tym Kabuki, wywodzi się ze Ślubu 18.

Ślubowanie 19
Tytuł: Shishinhogan no gan, Shushokudoku no gan, Rinjugenzen no gan, Genzendosho no gan, Raigoinjo no gan i Shishinhogan no gan

Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, istoty żyjące w krainach dziesięciu stron świata, które pragną oświecenia, czynią dobre uczynki i szczerze pragną narodzić się w mojej krainie, nie zobaczą mnie po śmierci w otoczeniu wielu świętych mężów, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Przysięga 20
Tytuł: Shishineko no gan, Jikishotokuhon no gan, Kenenjosho no gan, Fukasuisha no gan i Yokushokasui no gan.
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, istoty w tej krainie, które usłyszawszy moje imię, skupią myśli na mojej krainie, spełnią rozmaite dobre uczynki i szczerze przekażą zasługi mojej krainie z pragnieniem narodzenia się w niej, nie spełnią ostatecznie swoich aspiracji, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia. Odnośnie terminu „kasui” (dokładne praktykowanie wiary), „Shinran” oznacza praktykowanie wiary przez całe życie.

Shinran głosił nawrócenie religijne za pomocą Trzech Ślubów Amidy, zgodnie z którymi, jak wyjaśniono w kasui no gan, należy opanować Kemon (Środki Doraźne), jak to przedstawia Ślub 19, następnie Shinmon (Prawdę), jak to przedstawia Ślub 20, a na końcu Gugan (Ogromne Zaangażowanie, odnoszące się ogólnie do 48 Ślubów), jak to przedstawia Ślub 18.

Ślubowanie 21
Tytuł: Gusokushoso no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy zostanę Buddą, ludzie i dewy w mojej krainie nie będą obdarzeni trzydziestoma dwiema fizycznymi cechami Wielkiego Człowieka, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 22
Tytuł: Gensoeko no gan, Hisshifusho no gan i Isshofusho no gan
Tekst oryginalny: Jeśli, gdy zostanę Buddą, Bodhisattwowie w krainach Buddów innych stron świata, którzy odwiedzają moją krainę, nie osiągną ostatecznie i niezawodnie Etapu Stania się Buddą po jednym kolejnym życiu, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia. Wykluczeni są ci, którzy pragną nauczać i przewodzić czującym istotom zgodnie ze swoimi pierwotnymi ślubowaniami. Dlatego noszą zbroję wielkich ślubowań, gromadzą zasługi, wyzwalają wszystkie istoty, odwiedzają krainy Buddów, aby wykonywać praktyki Bodhisattwy, składają ofiary Buddom, Tathagatom, w dziesięciu stronach świata, oświecają niezliczone czujące istoty, tak liczne jak piaski Gangesu, i ustanawiają je w najwyższym, doskonałym oświeceniu. Tacy Bodhisattwowie wykraczają poza bieg praktyki zwykłych stopni Bodhisattwy, manifestują praktyki wszystkich stopni Bodhisattwy i faktycznie kultywują cnoty Samantabhadry.

Ślubowanie 23
Tytuł: Kuyoshobutsu no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, Bodhisattwowie w mojej krainie, aby składać ofiary Buddom poprzez moją transcendentną moc, nie będą w stanie osiągnąć niezmierzonych i niezliczonych kotis nayuta krain Buddów w tak krótkim czasie, jak ten potrzebny na spożycie posiłku, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 24
Tytuł: Kuyonyoi no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli po osiągnięciu stanu Buddy Bodhisattwowie w mojej krainie nie będą mogli składać ofiar tak, jak sobie życzą, gromadząc zasługi poprzez oddawanie czci Buddom, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 25
Tytuł: Setsuissaichi no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli po osiągnięciu stanu Buddy Bodhisattwowie w moim kraju nie będą mogli swobodnie głosić Dharmy z wszechwiedzącą mądrością, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.
Będę przemawiał do wszystkich i wszystkiego we wszechświecie z mądrością Buddy.

Ślubowanie 26
Tytuł: Tokukongoshin no gan i Naraenshin no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy osiągnę stan Buddy, w moim kraju znajdzie się Bodhisattwa, który nie będzie obdarzony silnym ciałem boga-wadżry Narajany, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 27
Tytuł: Banmotsugonjo no gan i Shoshuenshin no gan
Oryginalny tekst: Jeśli, gdy stanę się Buddą, istoty czujące będą w stanie, nawet boskim okiem, odróżnić po nazwie i obliczyć po liczbie wszystkie niezliczone manifestacje przewidziane dla ludzi i dewów w mojej krainie, które są wspaniałe i pełne szczegółów wykwintnych i wykraczających poza opis, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 28
Tytuł: Dojoju no gan i Kendojoju no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy zostanę Buddą, Bodhisattwowie w mojej krainie, nawet ci z niewielkimi zasługami, nie będą w stanie zobaczyć drzewa Bodhi, które ma niezliczone kolory i cztery miliony li wysokości, oby nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 29
Tytuł: Tokubensaichi no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy osiągnę poziom Buddy, Bodhisattwowie w mojej krainie nie nabędą elokwencji i mądrości w przestrzeganiu sutr, recytowaniu ich i wyjaśnianiu, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 30
Tytuł: Bensaimujin no gan i Chibenmukyu no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy zostanę Buddą, mądrość i elokwencja Bodhisattwów w mojej krainie będą ograniczone, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 31
Tytuł: Kokudoshojo no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, moja kraina nie będzie jaśniejąca, ukazując w swym świetle wszystkie niezmierzone, niezliczone i niepojęte krainy Buddów, niczym obrazy odbite w czystym lustrze, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 32
Tytuł: Myokogojo no gan i Hokogojo no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, wszelkie niezliczone manifestacje w mojej krainie, od ziemi do nieba, takie jak pałace, pawilony, stawy, strumienie i drzewa, nie będą składać się zarówno z niezliczonych skarbów, które przewyższają najwyższą doskonałością wszystko, co znajduje się w świecie ludzi i dewów, jak i ze 1100 rodzajów aromatycznych drzew, których zapach przenika wszystkie światy 10 stron, sprawiając, że wszyscy Bodhisattwowie, którzy go odczuwają, wykonują praktykę buddyjską, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 33
Tytuł: Sokkonyunan no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, czujące istoty w niezmierzonych i niepojętych krainach Buddów dziesięciu stron świata, które zostały dotknięte moim światłem, nie odczują w swoich ciałach i umysłach spokoju i szczęścia przewyższającego spokój i szczęście ludzi i bogów, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 34
Tytuł: Monmyotokunin no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, istoty czujące w niezmierzonych i niepojętych krainach Buddów dziesięciu stron świata, które usłyszały moje imię, nie uzyskają wglądu Bodhisattwy w niepowstawanie wszystkich Dharm i nie nabędą rozmaitych głębokich dharani, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 35
Tytuł: Nyoninjobutsu no gan, Nyoninojo no gan ( komentarz Honena do Daikyo), Henjonanshi no gan („Jodo wasan" autorstwa Shinran), Tennyojonan no gan i Monmyotennyo no gan („Nyoninojo kikigaki” autorstwa Zonkaku)
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, kobiety w niezmierzonych i niepojętych krainach Buddów dziesięciu stron świata, które usłyszawszy moje imię, uradują się w wierze, obudzą w sobie pragnienie Oświecenia i zapragną wyrzec się kobiecości, po śmierci odrodzą się jako kobiety, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Inna wersja Przysięgi 18

Przysięga 36
Tytuł: Monmyobongyo no gan i Joshubongyo no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, Bodhisattwowie w niezmierzonych i niepojętych krainach Buddów dziesięciu stron świata, którzy usłyszeli moje imię, po swoim odejściu nie będą wykonywać zawsze świętych praktyk, aż osiągną stan Buddy, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 37
Tytuł: Saraichikyo no gan i Nintenchikyo no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, ludzie i dewy w niezmierzonych i niepojętych krainach Buddów dziesięciu stron świata, którzy usłyszawszy moje imię, padną na kolana, aby oddać mi cześć i pokłon, radować się będą w wierze i dążyć do praktykowania treningu Bodhisattwy, nie będą szanowani przez wszystkich dewów i ludzi świata, oby nie osiągnąłem doskonałego oświecenia.

Przysięga 38
Tytuł: Ebukuzuinen no gan
Oryginalny tekst: Jeśli, gdy zostanę Buddą, ludzie i dewy w mojej krainie nie otrzymają ubrań, tak szybko, jak zapragną, a piękne szaty, tak jak przepisali i chwalili Buddowie, nie staną się dla nich natychmiast dostępne, a ubrania te będą wymagały szycia, wybielania, farbowania lub prania, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 39
Tytuł: Jojukeraku no gan i Jurakumuzen no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy zostanę Buddą, ludzie i dewy w mojej krainie nie będą mogli cieszyć się szczęściem i przyjemnością mnicha, który wyrzekł się ziemskich pragnień, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 40
Tytuł: Kenshobutsudo no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy osiągnę poziom Buddy, Bodhisattwowie w mojej krainie, którzy pragną ujrzeć niezmierzone, wspaniałe krainy Buddów 10 stron świata, nie będą w stanie zobaczyć ich wszystkich odbitych w klejnotowych drzewach, tak jak widzi się odbicie swojej twarzy w czystym zwierciadle, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 41
Tytuł: Monmyogukon no gan i Shokongusoku no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy osiągnę stan Buddy, Bodhisattwowie w krainach innych stron świata, którzy usłyszą moje imię, w dowolnym momencie przed osiągnięciem stanu Buddy, będą mieli niepełnosprawności fizyczne, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 42
Tytuł: Monmyotokujo no gan i Jujokubutsu no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, Bodhisattwowie w krainach innych stron świata, którzy usłyszą moje imię, nie osiągną samadhi zwanego „czystym wyzwoleniem” i, trwając w nim, nie będą w stanie natychmiast składać ofiar niezliczonym i niepojętym Buddom oraz Czczonemu przez Świat, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Ślubowanie 43
Tytuł: Monmyoshoki no gan i Shosonkike no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy osiągnę stan Buddy, Bodhisattwowie w krainach innych stron świata, którzy usłyszą moje imię, nie odrodzą się po śmierci w szlachetnych rodzinach, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 44
Tytuł: Monmyogutoku no gan i Gusokutokuhon no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy osiągnę poziom Buddy, bodhisattwowie w krainach innych stron świata, którzy usłyszą moje imię, nie uradują się tak bardzo, by tańczyć i wykonywać praktyki bodhisattwy i nie zgromadzą zasobów zasługi, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 45
Tytuł: Monmyokenbutsu no gan i Jujokenbutsu no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy stanę się Buddą, Bodhisattwowie w krainach innych stron świata, którzy usłyszą moje imię, nie osiągną samadhi zwanego „powszechną równością” i, podczas gdy w nim przebywają, nie będą zawsze w stanie widzieć wszystkich niezmierzonych i niepojętych Tathagatów, dopóki ci Bodhisattwowie również nie staną się Buddami, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 46
Tytuł: Zuiimonpo no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy osiągnę poziom Buddy, Bodhisattwowie w moim kraju nie będą mogli spontanicznie słuchać wszelkich nauk, jakich zapragną, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 47
Tytuł: Monmyofutai no gan i Tokufutaiten no gan
Oryginalny tekst: Jeżeli, gdy osiągnę stan Buddy, Bodhisattwowie w krainach innych stron świata, którzy usłyszą moje imię, nie osiągną natychmiast Stanu Nie-cofania się, obym nie osiągnął doskonałego oświecenia.

Przysięga 48
Tytuł: Tokusanponin no gan

Klasyfikacje

Eon i Kyogo
Eon i Kyogo z Chin podzielili 48 ślubów na trzy kategorie.

Nazwa i podział każdej kategorii przedstawia się następująco:
  • Shoboshingan i Kyubutsusshingan (求仏身願): Aby Budda udoskonalił Ciało Buddy, śluby 12, 13 i 17
  • Setsujodogan (摂浄土願)・Kyubutsudogan (求仏土願): Ukończenie Krainy Buddy, która pozwala czującym istotom odrodzić się w: Ślubach 31 i 32
  • Sesshojogan (摂衆生願)・Rishojogan (利衆生願): Szukać zbawienia dla czujących istot: Pozostałe 43 śluby
Shinran
Shinran z Japonii przekształcił 48 Ślubów w rzeczywistość i apoteozę. Ślubowania te zostały opracowane, aby rozwiązać problemy wszelkich smutków i cierpień czujących istot, które zostały zaobserwowane. W prawdziwym znaczeniu, całe ich „cierpienie” zostanie rozwiązane, gdy czujące istoty staną się Buddami, a zatem stanie się Buddą po spokojnej śmierci w Czystej Krainie jest najważniejszą częścią 48 Ślubów.

25 sie 2026

Tosu

Tosu to toaleta w świątyniach buddyjskich. W sekcie Świątynie Zen, Tosu jest jedną z najważniejszych świątyń buddyjskich.

Pierwotnie „tosu” oznaczało boga-opiekuna toalety i było nazywane „tojo” razem z „seijo”.

Wydaje się, że w starożytności „seijo” (ubikacja zachodnia) i „tojo” (ubikacja wschodnia) były używane oddzielnie, w zależności od stanowisk w świątyni, ale później zaczęto nazywać je „tosu”. 

Do dziś zachowało się niewiele starożytnych pozostałości konstrukcyjnych zwanych „tosu”.

21 sie 2026

Rinju

Rinju to czas bezpośrednio poprzedzający śmierć. Termin ten jest skrótem od „rinmyoshuji” (w chwili śmierci). Od czasów starożytnych w tym krytycznym momencie wykształciły się różne zwyczaje i kultury związane z akceptacją i pożegnaniem się ze śmiercią.

Chociaż księgi zatytułowane „Księga Umarłych”, napisane w Egipcie i Tybecie, znane są jako starożytna literatura wyjaśniająca znaczenie umierania, niekoniecznie koncentrują się one na kwestiach związanych z momentem śmierci. Z drugiej strony, w Europie Zachodniej księga znana jako „Ars moriendi”, napisana w późnym średniowieczu, wyjaśnia, co osoba, która ma przejść przez rinju, powinna wiedzieć. Według tej księgi diabeł pojawia się na każdym łożu śmierci, powodując zamęt sumienia i rozmaite cierpienia. Aby jednak zwalczyć tę pokusę, Bóg pozwala umierającym doświadczyć Nieba z wyprzedzeniem i obiecuje odpokutować za ich grzechy. Atak diabła został przedstawiony na wielu rysunkach, rozpowszechnianych wśród publiczności. Wiele poradników dotyczących sztuki umierania argumentuje, że osoba towarzysząca przy śmierci nie powinna dawać umierającemu złudzenia, że ​​powrót do zdrowia jest możliwy, lecz powinna dołożyć wszelkich starań, aby pomóc mu zaakceptować śmierć w sposób naturalny.

W starożytnym buddyzmie indyjskim, Mujoin (klasztor dla chorych w Jetavana Vihara) został zbudowany w północno-zachodnim narożniku Jetavana Vihara, aby przyjmować chorych i umierających. Daoxuan, który później odegrał aktywną rolę w okresie dynastii Tang w Chinach, napisał „Shibunritsu Gyojisho ” (Sekcję „Ceremonie” Czteroczęściowej Winaji), opartą na tradycji przekazanej z Indii, i omawiał w niej pielęgnowanie chorych i opiekowanie się nimi aż do śmierci. Według tego zapisu, w sali Mujoin umieszczony jest stojący posąg Buddy zwrócony twarzą na zachód. Na dłoni posągu z tyłu spoczywa pięciokolorowa tkanina, której koniec trzyma leżący chory, aby modlić się o narodziny w Czystej Krainie. „Kannen-bomon” (Metoda Kontemplacji Amidy), napisana przez Shandao w tym samym okresie dynastii Tang, omawia relacje między chorymi a osobami, które się nimi opiekują. Dokładniej, książka dowodzi, że chociaż Zaiso (stan agonii) i Zenkyo (stan religijnego uniesienia) pojawiają się u chorego na przemian w fazie rinju, osoba opiekująca się chorym musi zapytać go o te stany, aby zapisać odpowiedzi, i wspólnie odmówić nenbutsu (buddyjską inwokację), aby pomóc choremu umrzeć w stanie Zenkyo.

W Japonii Genshin (mnich), który pojawił się w połowie okresu Heian, przyjął teorie rinju zaproponowane przez Daoxuana i Shandaona, aby wykorzystać je jako wskazówki do osiągnięcia Jodo Ojo (Odrodzenia w Czystej Krainie). Cytując ich teorie w rozdziale „Maniery u kresu życia” na końcu swojej książki „Ojoyoshu” (Podstawy zbawienia), Genshin głosił zasady życia poświęconego buddyjskiej inwokacji, które powinny być przestrzegane w czasie rinju, i w rezultacie wywarł ogromny wpływ na późniejsze pokolenia. Ślady zakorzenienia się manier w rinju można znaleźć w lekturze ojoden (opowieści o osiągnięciu odrodzenia w Czystej Krainie), które zaczęły powstawać od schyłku starożytności do średniowiecza. W tym samym okresie powstało wiele raigo-zu (wizerunków zstąpienia Buddy Amidy), które również służyły jako święte symbole obiecujące narodziny w Czystej Krainie w Rinju.

Niektóre pisma buddyjskie na różne sposoby głoszą stany rinju.

Na przykład, Ajaseojuki Brahma nr 10, tom 10 „Shugokokkaishu-darani kyo” argumentuje następująco: Istnieje 15 stanów, które prowadzą do śmierci i odpowiedniego trafienia do piekła. Istnieje pięć stanów, które prowadzą do stania się pretą. Jak pokazano powyżej, książka opisuje stany prowadzące do każdego celu, na przykład 15 stanów piekła, osiem stanów prety i pięć stanów chikusho (buddyjskiego królestwa zwierząt). 15 stanów, które prowadzą do piekła, to m.in. złe spojrzenie na męża/żonę, mężczyzn/kobiety i kenzoku (rodzinę i krewnych), szukanie czegoś w pustej przestrzeni z podniesionymi obiema rękami, płacz bez przestrzegania nauk kalyaana-mitry (tego, który oferuje duchową przyjaźń i przewodnictwo, które jest bezstronne, bezwyznaniowe i świeckie), brak nauki i wiedzy, jak oddawać stolec i mocz, trzymanie zamkniętych oczu i ciągłe zakrywanie głowy.

„Daichidoron” (Komentarz do Wielkiej Sutry Mądrości) twierdzi, że „w rinju ci, których kolor zmieni się na czarny, pójdą do piekła”, a „Makashikan” (Praktyka mahajany zaprzestania i kontemplacji) autorstwa Zhiyi ze szkoły Tendai w Chinach również mówi, że „zmiana koloru na czarny jest porównywana do cienia piekła”.

Na podstawie tych buddyjskich pism, Nichiren stwierdził co następuje.
Jeśli tak jest, pomyślałem, że powinienem dowiedzieć się rzeczy o rinju przed innymi rzeczami, a kiedy zebrałem, pomyślałem i użyłem jako lustra interpretacji buddyjskich pism przez tych, którzy studiowali i pisali o całych naukach Buddy, i przez tych, którzy studiowali takie nauki Buddy i nauczali ich, aby rozwijać osobowości innych, porównanie stanu w momencie śmierci ludzi, z jednej strony, ze stanem po tym, z drugiej, nie pozostawiało wątpliwości co do ich poprawności. 
(Myoho ama gozen gohenji [(Odpowiedź do mniszki Myoho])

Jak opisano powyżej, położył nacisk na stan rinju, który uważał za wniosek, w którym dobre uczynki i złe uczynki w ciągu trzech żyć manifestują się w Sansho (Trzy Dowody), i uważał, że stan ten prowadzi do przyszłego życia i ustalił, że ci, których stan w chwili śmierci jest dobry, staną się Buddą, a ci, których stan w chwili śmierci jest zły, pójdą do piekła.

Jednakże Nichiren stwierdza w następujący sposób (Rinjuyojinsho). 
Ci, którzy praktykują nauki innych sekt, pójdą do piekła, nawet jeśli umrą w dobrym stanie. Zgodnie z paragrafem 860 Chuseiron, nawet jeśli tacy ludzie umrą z właściwą uważnością, intonując imię Buddy, nie ma wątpliwości, że pójdą do piekła Avici z powodu ich wielkiego grzechu zniesławienia sekty Hokke. Mówię, że Sangai z sekty zen zmarł, tracąc głos. Zenmui z sekty Shingon zmienił kolor na czarny, gdy umarł, a Shandao z sekty Jodo (Czystej Krainy) miał błędne poglądy i popadł w obłęd, gdy umarł. Protoplastowie innych sekt skończą w ten sam sposób, którego znaczenie powinni znać ich uczniowie. Nauczyciel jest jak igła, a jego uczniowie i zwolennicy są jak nić, co jest ucieleśnione w ich śmierci i trafieniu do piekła Avici.

Opierając się na tych buddyjskich pismach, Nichiren krytykował protoplastów innych sekt, takich jak sekta Shingon i sekta Ritsu, i podkreślał wyższość własnej szkoły. W związku z tym niektóre szkoły religijne, które dziedziczą te nauki i propagują swoje szkoły, głosząc elitarne lub samouwielbiające się dogmaty, stwarzają zagrożenia ideologiczne, które są postrzegane jako problem.

Tenkirin


Tenkirin (天気輪)  (nazywany również tenkibashira lub goshouguruma) to kamienny lub drewniany młyn z wbudowanym kołem, umieszczany przy wejściu do świątyni lub na cmentarzu. 

Obracanie młyna służy do wzywania zmarłych, przepowiadania przyszłości i pogody, a także do hyakudo-mairi (stu modlitw). 

Tenkirin wywodzi się z tybetańskiego maniguruma (młynka modlitewnego), a później przybrał charakterystyczny kształt w Japonii. „Tenkirin” to również inna nazwa zjawiska pogodowego zwanego „słupem słonecznym”.

Terauke shomon

Terauke shomon to certyfikat wydawany przez świątynie buddyjskie dankom (wspierającym świątynię buddyjską) w celu potwierdzenia, że ​​faktycznie są dankami danej świątyni zgodnie z Terauke seido (systemem, w którym wierni powinni być rejestrowani w dowolnej z wyznaczonych świątyń, aby potwierdzić swoją wiarę buddyjską) w okresie Edo. 

Terauke shomon nazywano również Teraukejo lub Shushi tegata.

W ramach systemu danka seido (parafialnego), Shumon-Ninbetsu-Aratame-Cho (Rejestr Wiary i Pokrewieństwa Religijnego Ludności Wsi) był tworzony co roku na podstawie corocznego badania i deklaracji. Terauke shomon był wydawany zgodnie z Shumon-Ninbetsu-Aratame-Cho.

Kiedy dana osoba przeprowadzała się w inne miejsce z powodu służby, małżeństwa lub z innych powodów, w Terauke shomon wpisywano jej wiek, płeć, przynależność do świątyni oraz doktrynę religijną i przesyłano do nowej świątyni danka wraz z Okuri issatsu (pismem wyjaśniającym) sporządzanym przez urzędników wiejskich w ramach procedury relokacji. 

Shomon wysłany z pierwotnego miejsca zamieszkania do nowego miejsca nazywano Shushi Okuri (dosłownie: listy przekazujące dotyczące doktryny danej sekty religijnej) lub Tera Okurijo (dosłownie: listy przekazujące ze świątyni), natomiast shomon wysłany z nowego miejsca do pierwotnego miejsca w celu udowodnienia tożsamości danej osoby nazywano Hikitori issatsu.

30 kwi 2025

Jhany cz.3

CZĘŚĆ TRZECIA

WŁAŚCIWOŚCI WSZYSTKICH JHĀN

BRAK MYŚLI, BRAK PODEJMOWANIA DECYZJI, BRAK PERCEPCJI CZASU
Od momentu wejścia w jhānę, nie będzie się miało żadnej kontroli. Nie jest się w stanie wydawać poleceń, tak jak to się zazwyczaj robi. Pomysł typu: "co mam robić dalej?" nie będzie w stanie się zmaterializować. W momencie zaniku "woli", która jest czynnikiem kontrolującym, dojdzie także do zniknięcia "chcącego ja", które stara się prezentować koncepty przyszłych zdarzeń. Pojęcie czasu ustaje w jhānach. Nie można zatem zadecydować, co robić dalej. Nie da rady nawet zaplanować, w jakim momencie wyjść z jhān. Jest to absolutny brak woli i jego pokrewnych, jak też całkowity zanik biegu czasu. Dzięki temu jhāny cechuje ponadczasowa stabilność, co z kolei prowadzi do długotrwałego utrzymywania się stanów jhān, czasami przez wiele błogich godzin.

ŚWIADOMOŚĆ NIE PODLEGAJĄCA DUALIZMOWI
Będąc w jhānie, dzięki doskonałemu jednoupunktowieniu, oraz mocnemu ustanowieniu uwagi, zatraca się jakikolwiek rodzaj perspektywy. Zazwyczaj rozpoznawanie opiera się na metodach porównywania, odnosząc „to” do „tamtego”, „tutaj” do „tam”, to co teraz do innego okresu czasu. W jhānie, wszystko co się postrzega to niedualistyczna błogość, coś nieporuszonego, nieodpartego, nie dającego przestrzeni na powstawanie jakiejkolwiek perspektywy.

Podobnie jak z obrazkiem na puzzlach, gdy należy ułożyć całość będącą zdjęciem znanego obiektu, ale zrobionym pod tak dziwnym kątem, że trzeba zgadywać co to może być. Jest niezwykle trudno rozpoznać taki obiekt, zwłaszcza gdy nie można się obrócić, przechylić czy choćby ruszyć nieco głową, by przyjrzeć się temu bliżej, w ten czy w inny sposób. Kiedy perspektywa zostaje usunięta, to samo dzieje się z rozpoznaniem. Tak więc w jhānie, nie tylko nie ma poczucia czasu, ale również nie ma rozpoznania tego, co się dzieje! W trakcie trwania takich stanów, nie można nawet wiedzieć, w której konkretnie jest się jhānie. Jedyne co jest się w stanie pojąć to ogromną błogość, nieporuszenie, niezmienność, przez nieokreślony okres czasu.

ŚWIADOMOŚĆ BŁOGOŚCI, KTÓRA SIĘ NIE RUSZA.
Nawet jeśli nie ma rozpoznania w jakiejkolwiek z jhān, co jest spowodowane brakiem perspektywy, nie oznacza to, że jest się w transie. Uważność wzrosła do poziomu niebywałej ostrości. Jest się więc nadzwyczaj świadomym. Jednak ta uwaga nie porusza się. Jest jak zamrożona.

To nieporuszenie wytworzone poprzez super-silną uważność, w połączeniu z idealnym jednoupunktowieniem świadomości, powoduje, że doświadczenie jhāny to coś zupełnie różnego od czegokolwiek, co się wcześniej znało.

Nie jest to utrata przytomności. To jest świadomość nie podlegająca dualizmowi. Wszystko co ta świadomość potrafi rozpoznać to jedna rzecz, a jest nią ponadczasowa błogość, która się nie rusza.

Potem, gdy wychodzi się z jhāny, osiągnięta jednopunktowość świadomości rozpada się. Wraz z osłabieniem takiej pojedynczości, powraca perspektywa i umysł ma możność ponownego poruszania się. Umysł odzyskał przestrzeń potrzebną do porównywania i rozpoznawania. Powraca zwyczajna świadomość.

Zaraz po wyjściu z jhāny, standardową praktyką jest spojrzenie wstecz na to, co się działo, tak by przyjrzeć się doświadczeniu wchłonięcia. Jhāny są tak silnymi zdarzeniami, że pozostawiają niezatarte wrażenie w zasobach pamięci. W rzeczywistości, nie zapomina się ich do końca życia. Łatwo jest więc wszystko sobie przypomnieć zaraz po wyjściu z nich, gdyż wszystkie szczegóły zostały doskonale zachowane. Dzięki takiemu przeglądowi zdarzeń można określić w której jhānie się było. Co więcej, informacje uzyskane z takich ponownych oględzin doświadczenia jhān pozwala ustanowić podstawę do wglądów, czy wręcz samego Oświecenia.

PIĘĆ ZMYSŁÓW PRZESTAJE CAŁKOWICIE FUNKCJONOWAĆ.
Kolejną przedziwną jakością, która odróżnia jhāny od wszystkich innych doświadczeń jest to, że w jhānach wszystkie pięć zmysłów przestaje całkowicie funkcjonować. Nie widzi się niczego, nic nie słychać, nie ma zapachów, nie można też smakować, ani odczuwać czegokolwiek zmysłem dotyku. Nie słychać śpiewów ptaków, ani kaszlu osoby medytującej tuż obok. Nawet gdyby nieopodal uderzył piorun, nie będzie słyszalny w jhānie. Jeśli ktoś potrząsałby naszym ramieniem, albo podniósł, przeniósł i ułożył gdzieś indziej - będąc w jhānie nie będzie można zdawać sobie z tego sprawy. Umysł w jhānie jest całkowicie odcięty od pięciu zmysłów, a te nie są w stanie wedrzeć się i zakłócić procesu.3

Świecki uczeń powiedział mi kiedyś, jak "fartownie" wszedł w głęboką [czwartą – przyp. V.B.] jhānę, medytując w domu. Jego żona pomyślała, że zmarł więc zadzwoniła po pogotowie. Został więc zabrany do szpitala ambulansem, który jechał na bardzo głośnym sygnale. W izbie przyjęć urządzenie rejestrujące pracę serca w zapisie EKG nic nie wykryło. To samo z EEG, które nie zarejestrowało jakiejkolwiek aktywności mózgu. Tak więc lekarz przyłożył defibrylatory do jego klatki piersiowej by prądem przywrócić mu akcję serca. Mimo, że skakał na łóżku szpitalnym w górę i w dół, rażony co i rusz prądem, nic nie czuł! Gdy wyszedł z jhāny i przebudził się na intensywnej terapii, jakby nigdy nic, wszystko było z nim w porządku, zupełnie nie wiedział jak się tam dostał, nie przypominał sobie jazdy karetką, jadącą na sygnale, ani szarpnięć ciała gdy traktowano go prądem. Przez cały ten czas był w jhānie, był w pełni świadomy, ale tylko błogości. To jest przykład tego, co rozumiemy poprzez całkowite zatrzymanie się pięciu zmysłów w trakcie doświadczania jhān.

PODSUMOWANIE CECH CHARAKTERYSTYCZNYCH WSZYSTKICH JHĀN

Dobrze jest wiedzieć, że w jhānach:
1. Nie ma możliwości myślenia;
2. Proces podejmowania decyzji jest niedostępny;
3. Nie ma pojęcia czasu;
4. Świadomość nie podlega dualizmowi, co powoduje, że rozpoznawanie staje się niedostępne;
5. Jest się mimo wszystko bardzo wyraźnie świadomym, ale tylko błogości, która jest nieporuszona;
6. pięć zmysłów ulega całkowitemu wyłączeniu, a jedynie szósty zmysł, czyli umysł nadal pracuje.

Są to cechy charakterystyczne jhāny. Tak więc podczas głębokiej medytacji, jeśli ktoś zastanawia się, czy jest to Jhāna czy nie, można być pewnym, że w takim momencie nie jest się we wchłonięciu! Nie ma mowy o zaistnieniu jakiegokolwiek rodzaju dyskursywnego myślenia w ciszy jhāny. Wszelkie cechy wchłonięcia będą rozpoznane dopiero po wyjściu z jhāny, używając do tego uważności, która dokonuje przeglądu, wtedy gdy umysł odzyska możliwość poruszania się.

PIERWSZA JHĀNA

"CHYBOTANIE" (VITAKKA I VICĀRA).
Wszystkie (niemalże) jhāny są stanami nieporuszonej rozkoszy. „Niemalże”, ponieważ w pierwszej jhānie, jest pewien zauważalny ruch. Nazywam ten ruch "chybotaniem" pierwszej jhāny. Jest się świadomym ogromnej błogości, tak potężnej, że przytłumiła całkowicie tę część ego, która zawsze czegoś chce i zawsze coś robi. W jhānie jest się na automatycznym pilocie, bez poczucia jakiejkolwiek kontroli czy sterowania. Jednak błogość potrafi być tak rozkoszna, że może wytworzyć niewielkie, zawieruszone jeszcze przywiązanie. To jednak umysł, a nie wykonawca, instynktownie będzie lgnął do błogości. Ponieważ szczęście pierwszej jhāny jest tworzone poprzez odpuszczanie, takie mimowolne chwytanie osłabia jedynie błogość. Dostrzegając osłabianie się błogości, umysł natychmiast puszcza to chwytanie i błogość na powrót może wzrosnąć w siłę. Umysł co chwilę chce chwytać, by w następnej chwili odpuszczać i tak w kółko.

Takie subtelne, mimowolne poruszenia tworzą chybotanie pierwszej jhāny.

Proces ten może być postrzegany w jeszcze inny sposób. W momencie gdy błogość zostaje osłabiona, co jest spowodowane bezwolnym chwytaniem jej, wydać się może, że uważność oddala się na niewielką odległość od błogości. Następnie uważność zostaje wciągnięta z powrotem do błogości, w trakcie gdy umysł będzie automatycznie puszczał przywiązanie. Ten ruch w tą i z powrotem na obrzeżach błogości, jest drugim sposobem opisu chybotania się pierwszej jhāny.

To drganie jest w rzeczywistości parą pierwszych czynników jhāny zwanych vitakka i vicāra. Vicāra jest mimowolnym chwytaniem błogości, natomiast vitakka jest automatycznym mechanizmem przywracającym tę rozkosz. Niektórzy komentatorzy wyjaśniają tę parę, czyli vitakkę i vicārę jako "myślenie postrzegające" i "myślenie podtrzymujące". Być może w innych kontekstach te dwa terminy mogą faktycznie odnosić się do myślenia, jednak w jhānach oznaczają one coś zupełnie innego.

Jest niemożliwym, by tak uciążliwa funkcja jaką jest myślenie mogła istnieć w tak subtelnym stanie jakim jest jhāna. W rzeczywistości, myślenie zanika długo przed pojawieniem się jhāny. Tak więc we wchłonięciu, vitakka i vicāra będąc czynnikami nie-werbalnymi, nie mogą być zaliczane do myślenia. Vitakka jest bez-słownym ruchem umysłu, który stara się sprzęgnąć z błogością. Vicāra jest poza-werbalnym ruchem umysłu, który potrafi utrzymać tę błogość. Poza jhānami, takiego rodzaju poruszenia umysłu zwykle prowadzą do wytworzenia się myśli, a czasem nawet mowy. Jednak w jhānie, vitakka i vicāra są zbyt subtelne do wygenerowania jakichkolwiek myśli. Jedyne co potrafią zrobić to przenieść uważność na błogość oraz pozostawać w niej. Ruch ten jest chybotaniem pierwszej jhāny, wytwarzanym przez parę pierwszych czynników jhāny – mianowicie przez vitakkę i vicārę.

JEDNOUPUNKTOWIENIE (EKAGGATĀ).
[zintegrowana unifikacja – przyp. V.B.]

Trzecim czynnikiem jhāny jest osadzenie się w jednym punkcie, ekaggatā. To jednoupunktowienie określa uważność w taki sposób, że jest ona skupiona na małym skrawku rzeczywistości. Jest jednoupunktowieniem w przestrzeni, bo widzi się tylko punktowe źródło błogości, wraz z najbliższą okolicą tejże błogości, co spowodowane jest przez chybotanie pierwszej jhāny. Jest jednoupunktowieniem w czasie, ponieważ postrzega się wyłącznie obecną chwilę, tak dokładnie i precyzyjnie, że wszelkie pojęcie czasu całkowicie zanika. I jest też jednoupunktowieniem odnośnie zjawisk, ponieważ zdaje się sobie sprawę wyłącznie z obiektu umysłowego jakim jest pītisukha, będąc całkowicie obojętnym odnośnie świata pięciu zmysłów i własnego ciała fizycznego.

Tego rodzaju jednoupunktowienie w przestrzeni generuje dość osobliwe doświadczenie, występujące jedynie w jhānach, mianowicie świadomość nie podlegającą dualizmowi, co opisano szczegółowo w poprzednim rozdziale. Ta niepodzielna świadomość charakteryzuje stan jhān w którym jest się uważnym wyłącznie jednej rzeczy, dostrzegając obiekt tylko pod jednym kątem, przez nieokreślony okres czasu.

Świadomość jest tak skupiona na danym konkrecie, że zdolność rozróżniania jest na dłuższą chwilę zawieszona. Dopiero po rozproszeniu się jednopunktowości, w trakcie wychodzenia z jhāny, będzie można rozpoznać wszystkie te funkcje pierwszej jhāny, rozróżnić je i zrozumieć.

Jednoupunktowienie w czasie daje niezwykłą stabilność pierwszej jhānie, pozwalając na bezproblemowe trwanie przez tak długie okresy czasu. Koncepcja czasu polega na pomiarach odstępów czasowych: od przeszłości do teraźniejszości, od teraźniejszości do przyszłości lub od przeszłości w przyszłość. Kiedy wszystko, co jest postrzegane w pierwszej jhānie to dokładny moment teraźniejszości, nie może być zatem miejsca na pomiaru czasu. Wszystkie przedziały czasowe zostały pozamykane. Zostały zastąpione postrzeganiem ponadczasowości, nieruchomości.

Jednoupunktowienie zjawisk stwarza wyjątkowe nagromadzenie pokładów błogości, niezmiennych przez cały czas trwania jhāny. To sprawia, że pierwsza jhāna jest tak przyjemnie spokojnym przebywaniem. Jednopunktowość zjawisk ustanawia ogromną stabilność i ustanie w jhānie.

Tym sposobem, jednoupunktowienie pierwszej jhāny jest doświadczane jako świadomość pozbawioną dualizmu, oraz jako ponadczasowość i bezwysiłkową stabilność.

Mówiąc językiem akademickim, ekaggatā jest złożonym słowem palijskim, oznaczającym "jedno-szczyt-owość". Środkowe słowo Agga (w sanskrycie: Agra) odnosi się do szczytu góry, najwyższego, kulminacyjnego doświadczenia, a nawet stolicy kraju (np.: Agra, dawna stolica Indii w czasach panowania dynastii Wielkich Mogołów). Tak więc ekaggatā nie oznacza tylko "jednej, byle jakiej punkt-owości", ale odnosi się do jednolitości skupienia się na czymś subtelnym i wzniosłym. Tym pojedynczym, wzniosłym wierzchołkiem, który leży w centrum zainteresowania ekaggaty w trakcie pierwszej jhāny jest ponadświatowa błogość zwana pītisukhą.

RADOSNE UNIESIENIE I BŁOGOŚĆ (PĪTISUKHA).
Ostatnimi dwoma czynnikami pierwszej jhāny są pīti i sukha. Na ten moment nie będę ich rozróżniał i będę traktował je jako jedną całość, ponieważ tworzą one bardzo zwartą parę. W praktyce, rozłączają się one dopiero w trzeciej jhānie, gdzie zanika pīti pozostawiając samotną sukhę. Dlatego dopiero po doświadczeniu trzeciej jhāny, można stwierdzić czym faktycznie jest sukha, a czym było pīti. Zatem na ten moment wystarczy wyjaśnić tę parę, traktując ją jako jedną całość.

Ostatnie dwa czynniki pierwszej jhāny, zwane pītisukha, odnoszą się do rozkoszy, która jest w centrum uwagi, stanowiąc podstawę doświadczenia pierwszego wchłonięcia. Błogość jest na tyle charakterystyczną cechą pierwszej jhāny, że jest to zwykle pierwsza rzecz, którą rozpoznaje się przypominając sobie całe doświadczenie zaraz po wyjściu. Wszelkie tradycje mistycyzmu i duchowości inne niż buddyzm zostały tak zauroczone doświadczeniem pierwszej jhāny, choćby przez sam jej ogrom, brak ego, ciszę, ekstatyczne uniesienie, nieskończoność i czystą ponad-światowość, że w całej historii ludzkości potrafiono ukuć tylko jeden jedyny opis tego doświadczenia, zwąc to "zjednoczeniem z Bogiem."

Buddha wyjaśniał, że jest to tylko jedna z form ponadświatowej błogości i istnieją inne, przewyższające ją stany! Na buddyjskiej ścieżce doświadczania jhān, można poznać wiele poziomów ponadświatowej błogości. Pierwsza jhāna jest zaledwie pierwszym poziomem. Mimo że po pierwszej jhānie nie można wyobrazić sobie doświadczenia, które byłoby bardziej rozkoszne, to jest tego znacznie więcej!

Wszystkie te różnorakie poziomy błogości mają swój własny, unikalny "smak", inną jakość, która odróżnia je między sobą. Te różne właściwości szczęścia można wyjaśnić różnymi przyczynami błogości. Podobnie jak ciepło generowane przez światło słoneczne ma inną jakość od ciepła spowodowanego przez ogień powstający ze spalania drewna, tak też różny będzie "smak" ciepła generowany przez piecyk elektryczny, etc. W ten sam sposób błogość podsycana przez różne przyczyny wykazywać będzie swoje własne cechy charakterystyczne.

Tym co wyróżnia błogość pierwszej jhāny będzie to, że jest napędzana przez całkowity brak poczucia wszystkich pięciu zmysłów. Kiedy dochodzi do zatrzymania pięciu zmysłów, włącznie ze wszystkimi ich echami, objawiającymi się w postaci myśli, tym sposobem opuszcza się też świat ciała i rzeczy materialnych (kāmaloka) i wchodzi do świata czystego umysłu (rūpaloka). To tak, jakby ogromny ciężar spadł z barków. Jak opisuje to Ajahn Chah, odczuć to można jako napięty sznur, którym było się oplątanym wokół własnej szyi tak długo, jak tylko sięga pamięć. Trwało to tyle, że stało się to nawet znośne, dzięki przyzwyczajeniu się do jarzma, nie rozpoznając już nawet bólu. Gdy w pewnym momencie zelży napięcie i lina zostanie zdjęta z szyi, odczuć będzie można ogromną ulgę i błogość, tak jakby odłożyło się wielkie obciążenie. W taki sam sposób, rozkosz pierwszej jhāny jest spowodowana przez pełen zanik "ciasnej liny", czyli tego wszystkiego co uznawano do tej pory za jedyną rzeczywistość. Taki wgląd w przyczyny szczęścia pierwszej jhāny ma fundamentalne znaczenie dla zrozumienia przekazu Buddhy zawartego w Czterech Szlachetnych Prawdach tyczących się cierpienia.

PODSUMOWANIE PIERWSZEJ JHĀNY
Reasumując, można wyróżnić pięć czynników pierwszej jhāny, które da się przedstawić w trzech podgrupach:

1 + 2. Vitakka-vicāra: doświadczane jako "chybotanie", będąc delikatnym i subtelnym ruchem w tą i z powrotem na obrzeżach błogości;

3. Ekaggatā: doświadczane jako świadomość pozbawioną dualizmu, oraz jako ponadczasowość i bezwysiłkową stabilność

4 + 5. Pītisukha: doświadczane jako błogość przewyższającą wszystko co można znaleźć w świecie materialnym, która nadaje impet do całkowitego przekroczenia tego świata, tak by wejść w świat czystego umysłu.

23 kwi 2025

Instrukcja wchodzenia w jhānę

Instrukcje te zostały zaczerpnięte z dziewięciodniowego odosobnienia, prowadzonego przez Leigh Brasingtona w Barre Center for Buddhist Studies w kwietniu 2002. Pāḷijskie słowo jhāna, (w sanskrycie dhyāna) czasami tłumaczy się po prostu jako „medytację”, aczkolwiek bardziej trafnie odnosi się do „absorbcji” w bardzo skupiony i stabilny stan koncentracji. W klasycznej definicji jest wiele etapów jhāny, każdy bardziej skupiony od poprzedniego.

Niektórzy z was doświadczą na tym odosobnieniu jhān, inni nie. Prawdopodobieństwo, że doświadczycie jhāny, jest odwrotnie proporcjonalne do ilości pragnienia, jakie macie, żeby ją osiągnąć. W końcu, instrukcje dane prze Buddhę we wczesnych tekstach o jhānach, zaczynają się od słów: „Odcięty od pragnienia zmysłowego, odcięty od niezdrowych stanów umysłu, praktykujący dociera i trwa w pierwszej jhānie”.

Żeby doświadczyć jhāny, konieczne jest czasowe porzucenie pięciu przeszkód (pragnienia zmysłowego, złej woli, lenistwa i senności, zamartwiania się i gonitwy myśli, oraz zwątpienia). Jednakże jeśli lgniecie do jhāny, macie wtedy pragnienie zmysłowe i niezdrowy stan umysłu. Musicie się tego wyzbyć, żeby móc wejść w jhānę.

Metoda wchodzenia w jhānę zaczyna się od generowania medytacji dostępu. Zaczynasz, siedząc w wygodnej, wyprostowanej pozycji. Powinna być wygodna, bo jeżeli bólu jest zbyt wiele, awersja naturalnie rozwinie się w umyśle. Możecie być w stanie siedzieć tak, że to świetnie wygląda, ale jeżeli kolana was dręczą, będzie ból i nie będzie żadnych jhān. Trzeba znaleźć wygony sposób siedzenia. Ale pozycja musi być także wyprostowana i czujna, ponieważ z reguły pobudza to waszą energię w korzystny sposób i utrzymuje was rozbudzonymi. Jeżeli jest wam zbyt wygodne, zmoże was lenistwo i senność, które są niezdrowym stanem umysłu, całkowicie bezużytecznym dla wchodzenia w jhāny.

Zatem pierwszy wymóg dla wchodzenia w jhāny to ustawienie w ciała w pozycji, w której można zostać na długo, bez konieczności poruszenia. Jeżeli macie problemy z kręgosłupem, albo inne przeszkody, które uniemożliwiają wam siedzenie prosto, wtedy musicie znaleźć jakaś inną uważną pozycję, którą możecie wygodnie utrzymać.

Nie chodzi o to, że nie wolno wam się ruszyć. Może być tak, że przyjmiecie pozycję i odkryjecie, że „to kolano mnie wykończy. Muszę się ruszyć bo jest za dużo awersji”. Jak musisz się ruszyć, to się rusz. No dobra, bądź w tym uważny. Intencja, żeby się poruszyć pojawi się przed samym ruchem. Zauważ intencję, potem poruszaj się bardzo uważnie i z powrotem usadów się w nowej pozycji i odnotuj, ile zajmie umysłowi, żeby z powrotem znaleźć się w tym miejscu spokoju, w którym był, zanim nastąpił ruch. To bardzo ważne, żeby nie ruszać się bez uważności.

Ten proces zachęci was do tego, żeby znaleźć pozycję, w której nie musicie się ruszać, bo zauważycie ilość zakłócenia, które wprowadza nawet drobny ruch. A żeby skoncentrować się w stopniu pozwalającym na ukazanie się jhān, potrzebny jest wam bardzo spokojny umysł.

Generowane koncentracji dostępu (do jhāny), może być przeprowadzone na wiele sposobów. Dzisiaj będę mówił głównie o generowaniu koncentracji za pomocą oddechu, praktyka ta znana jest jako ānāpānasati. Pierwsze słowo, ānāpāna, oznacza wdech i wydech, podczas gdy słowo sati oznacza uważność. Praktyka ta jest zatem uważnością oddechu. Podczas praktyki ānāpānasati kierujecie swoją uważność na oddech. Prawdopodobnie lepiej jest, gdy obserwujecie doznanie oddechu w nozdrzach i na górnej wardze, a nie w przeponie czy gdzie indziej. Lepiej, ponieważ jest to trudniejsze, tym samym musicie się bardziej skupić. Jako że chcemy uzyskać koncentrację dostępu, wybieramy coś, co da się zrobić, ale co nie jest też zbytnią łatwizną, no i to robimy. Kiedy obserwujesz oddech w okolicach nosa musisz naprawdę przywiązywać uwagę.

Robiąc to, będziecie oglądać doznania, a potem wasz umysł odpłynie. Potem ściągniecie go z powrotem, a on znowu odpłynie. Potem ściągniecie go, a on odpłynie, ściągniecie, a on odpłynie. Jednak w końcu, może nie podczas następnego siedzenia, albo nawet następnego dnia, ale w końcu, zobaczycie, że umysł zostaje jakby automatycznie nakierowany na oddech. Najpierw znosiło was na jedną stronę, potem na druga, ale w końcu tutaj jesteście i wiecie, że tutaj jesteście. Wszystkie myśli stają się teraz szepczące, jedynie sączą się w tle. Mogą to być myśli w stylu „Jejku teraz to naprawdę jestem z oddechem” w przeciwieństwie do „Kiedy dojadę nad morze, to pierwsza rzecz jaką zrobię to…”

Kiedy myśli są tylko delikatne i już cię tak naprawdę nie odciągają, wtedy jesteś z doznaniem oddechu. To znak, że dotarliście do koncentracji dostępu. Jakiejkolwiek metody użyliście, żeby dojść do koncentracji dostępu, znakiem, że tam dotarliście, jest bycie w pełni obecnym tu i teraz z przedmiotem medytacji. Więc jeśli robicie mettę, po prostu jesteście w pełni z uczuciem metty, nic was nie rozprasza. Jeżeli robicie medytację skanowania doznań w ciele, znaczy to, że jesteście całkowicie z tymi doznaniami, kiedy przesuwacie przez ciało swoją uwagę.

Nie macie zewnętrznych myśli, nie planujecie, nie martwicie się, nie jesteście źli, nie chcecie czegokolwiek. Jesteście po prostu całkowicie tam, gdziekolwiek jest przedmiot medytacji.

Jeżeli waszą praktyką jest ānāpānasati, to są dodatkowe znaki wskazujące na to, że dotarliście do medytacji dostępu. Możecie odkryć, ze oddech stał się bardzo spokojny, zamiast normalnego oddechu, zauważycie, że oddychacie bardzo płytko. Może nawet wydawać się, że w ogóle przestaliście oddychać.

To są oznaki dotarcia do medytacji dostępu. Jeżeli oddech robi się bardzo płytki i czujecie, że przestaliście oddychać, naturalną rzeczą jest wziąć fajny, głęboki wdech i zacząć wszystko jeszcze raz. Źle! To raczej osłabi waszą koncentrację. Biorąc fajny, głęboki oddech, zejdziecie na niższy poziom koncentracji. Po prostu zostańcie z płytkim oddechem. Jest w porządku. Nie trzeba wam dużo tlenu, bo jesteście bardzo wyciszeni.

Jeżeli oddech staje się bardzo, bardzo subtelny, albo nawet całkiem zniknie, zamiast brać głęboki wdech, przesuńcie waszą uwagę na przyjemne doznanie. To jest kluczowa sprawa. Obserwujecie oddech, dopóki nie dotrzecie do koncentracji dostępu, a potem puszczacie oddech i przesuwacie uwagę na przyjemne doznanie. Nie ma za bardzo sensu oglądanie oddechu, który stał się aż tak ekstremalnie subtelny, lub całkiem zniknął. Nie ma już nic do oglądania. Przesuńcie waszą uwagę na przyjemne doznanie, najlepiej miłe doznanie w ciele. Będziecie potrzebowali solidnej dawki uwagi, bo obserwowanie miłego, łagodnego doznania w ciele nie jest nawet w połowie tak ekscytujące, jak oglądanie wdechów i wdechów. Macie to miłe, fizyczne doznanie, które po prostu tutaj siedzi, musicie być bardzo skoncentrowani, żeby z tym zostać.

Pierwsze pytanie, które może się nasunąć, gdy mówię “przesuńcie uwagę na miłe doznanie” brzmi: “jakie miłe doznanie?”. Wygląda na to, że gdy docieracie do koncentracji wstępowania (upacāra samādhi), jest wielce prawdopodobne, że w jakimś miejscu w waszej fizycznej istocie będzie przyjemne doznanie. Spójrzcie na posągi Buddhy, ma na twarzy uśmiech. To nie tylko z powodów artystycznych, uśmiech jest tam jako nauka. Uśmiechajcie się podczas medytacji, ponieważ kiedy osiągniecie koncentrację wstępowania, wystarczy, że tylko o włos przesuniecie uwagę i znajdziecie przyjemne doznanie.

Teraz, gdy mówię wam „uśmiechajcie się, gdy medytujecie", wasza reakcja jest pewnie „nie mam ochoty uśmiechać się, gdy medytuję”. Wiem to, bo gdy mi powiedzieli, żebym się uśmiechał, moją reakcją było „kiedy ja nie lubię się uśmiechać”. Dobra, więc nie lubicie się uśmiechać. Mimo to, jeżeli włożycie na twarz sztuczny uśmiech, gdy zaczniecie medytację, w momencie, gdy dotrzecie do koncentracji wstępowania, ten uśmiech wyda się wam prawdziwy.

Jeżeli potraficie uśmiechać się podczas medytacji, dobrze się to sprawdza przy generowaniu przyjemnych doznań, na których możecie się skupić, kiedy dotrzecie do koncentracji wstępowania; po prawdzie to uśmiech sprawdza się może dla jednej czwartej moich uczniów. Zbyt wielu ludzi w tej kulturze otrzymało polecenie, „Uśmiechaj się czy chcesz, czy nie”, waszą reakcją jest „Nie, nigdy tego nie zrobię”. W porządku, wiec nie uśmiechacie się podczas medytacji. Musicie znaleźć jakieś inne przyjemne doznanie.

Przyjemne doznania mogą wystąpić właściwie wszędzie. Najczęstszym miejscem, gdzie ludzie znajdują przyjemne doznanie, kiedy docierają do koncentracji wstępowania, są dłonie. To, co chcecie zazwyczaj zrobić z dłońmi, gdy medytujecie, to ustawić je w ładnej pozycji i tak zostawić. Tradycyjna postawa to dłoń położona na dłoni ze stykającymi się lekko kciukami. To jest naprawdę doskonała postawa, bo ma tendencję, żeby cofnąć wam łopatki i ładnie wyciągnąć kręgosłup. Kiedy dłonie są tak trzymane, wielu ludzi w końcu znajduje mrowiące, miłe, przyjemne doznanie, pojawiające się w dłoniach. Możecie ustawić też ręce zupełnie inaczej, byle tylko wam pasowało. Potem, jak wejdziecie w koncentrację dostępu, jeżeli znajdziecie w dłoniach miłe, przyjemne doznanie, po prostu przerzućcie całą waszą uwagę z oddechu na to doznanie i całkowicie skupcie się na tym, jakie to doznanie jest przyjemne.

Inne powszechne miejsce, gdzie ludzie znajdują przyjemne doznanie, to środek serca, szczególnie, jeżeli używają metty, jako metody wstępowania. Przenieście jedynie swoją uwagę na przyjemność tego doznania. Inne miejsca, w których ludzie znajdują przyjemne doznanie, obejmują trzecie oko, czubek głowy, barki, itd. Właściwie to jakąkolwiek byście wybrali część ciała, znam tyle osób, którzy byli w stanie znaleźć w tej części doznanie, na którym potrafili się skupić dość długo, żeby powstała pierwsza jhāna. Nie ważne, gdzie się przejawia przyjemne doznanie, ważne, że jest przyjemnym doznaniem, a wy jesteście w stanie skupić na nim swoją uwagę i – tutaj zaczyna się naprawdę trudna część – nie robić niczego poza tym.

Znajdujecie przyjemne doznanie i przesuwacie na nie swoją uwagę. Obserwujecie przyjemność przyjemnego doznania i nic poza tym nie robicie. Jeżeli potraficie to zrobić, przyjemne doznanie zacznie się intensyfikować, stanie się silniejsze. To nie stanie się w sposób linearny. Być może trochę urośnie, potem znowu trochę urośnie, poczeka i znowu wzrośnie troszeczkę i w końcu nagle wystartuje i zabierze was do czegoś, co ewidentnie jest odmiennym stanem świadomości.

W tym odmiennym stanie świadomości, będziecie opanowani przez uniesienie… euforię…ekstazę…rozkosz. To przekład pāḷijskiego słowa „pīti”. Pīti jest tym fizycznym doznaniem, które dosłownie porywa was i zabiera do odmiennego stanu świadomości. Towarzyszyć mu będzie emocjonalne doznanie radości i szczęśliwości. Pāḷijskie słowo to sukha, przeciwieństwo dukhy, czyli cierpienia i stresu. I, jeśli pozostajecie zunifikowani w tym doznaniu pīti i sukhy, to jest to pierwsza jhāna.

Więc, żeby streścić metodę wchodzenia w pierwszą jhānę; siadacie w miłej, wygodnej, wyprostowanej pozycji i generujecie koncentrację wstępowania poprzez umieszczenie i utrzymywanie uwagi na jednym obiekcie medytacji. Gdy koncentracja dostępu wzrasta, wtedy przesuwacie uwagę z oddechu (lub czegokolwiek, co było wasza metodą) na przyjemne doznanie i podtrzymujecie swoją uwagę na tym doznaniu i nie robicie niczego poza tym.

Trudna część to ta o nie robieniu niczego poza tym. Umieszczacie swoją uwagę na przyjemnym doznaniu i nic się nie dzieje, więc możecie sobie pomyśleć: „Powiedział, że coś miało się wydarzyć”. Nie, nie mówiłem nic o stwarzaniu komentarza do oglądania przyjemnego doznania. Albo możecie umieścić uwagę na przyjemnym doznaniu, ono zacznie rosnąć, więc pomyślicie sobie: „Oj, oj, coś się dzieje!”. Nie. Albo to trochę wzrośnie i się zatrzyma, a wy spróbujecie mu dopomóc. Nie. Żadna z tych rzeczy nie działa. Macie po prostu obserwować przyjemne doznanie. Zatopcie się całkowicie w przyjemnej właściwości przyjemnego doznania. I mam na myśli tylko to, co właśnie wam mówię: przyjemną właściwość przyjemnego doznania. I nie chodzi mi o umiejscowienie przyjemnego doznania, ani jego intensywność, ani czas trwania. Nie chodzi mi o to, czy ono rośnie czy zmniejsza się czy pozostaje takim samym. Tylko skupcie się całkowicie na przyjemnym aspekcie przyjemnego doznania i jhāna sama się pojawi.

Jedyne, co możecie zrobić to przygotować warunki do pojawienia się jhāny, poprzez kultywowanie spokojnego i cichego umysłu skupionego na doznaniu przyjemności. A potem po prostu puśćcie – niech będzie to spokojny, cichy umysł skupiany na doznaniu przyjemności – i jhāna się pojawi. Każda próba robienia czegoś więcej nie działa. Tak naprawdę to musicie stać się istotą, która po prostu jest, w odróżnieniu od ludzkiej krzątaniny (gra słów human being and human doing). Musicie stać się istotą, która jest zwyczajnie skupiona na przyjemnym doznaniu, które istnieje, a jhāna pojawi się sama z siebie.

Oto instrukcje do pierwszej jhāny. To trochę niemądre dawać je w pierwszym dniu odosobnienia, bo nie jest prawdopodobne, byście dotarli tam w bliskiej przyszłości. Raczej usiądziecie i zaczniecie przestawiać zawartość lodówki lub coś równie absurdalnego. To normalne. Ponieważ nie wiem, kiedy właściwie wkroczycie w stan koncentracji wstępowania, daję wam te instrukcje pierwszego dnia, żebyście je już usłyszeli. I kiedy uświadomicie sobie, że wkroczyliście w koncentrację wstępowania, będziecie wiedzieli, co robić: przesunąć uwagę na przyjemne doznanie i nie robić niczego poza tym.

Ale nie oczekujcie, że niezbędna koncentracja pojawi się w jakiejkolwiek najbliższej przyszłości. Po prawdzie, to nie oczekujcie niczego. Oczekiwania są absolutnie najgorszą rzeczą, jaką możecie zabrać ze sobą na odosobnienie. A kiedy koncentracja dostępu się pojawi, rozpoznajcie ją i przesuńcie swoją uwagę na przyjemne doznanie. Nie usiłujcie robić jhān. Nie możecie. Możecie tylko utrzymywać uwagę na przedmiocie medytacji i rozpoznać moment, gdy nadejdzie pora przestawić uwagę na inny obiekt. To są instrukcje. Czy są jakieś pytania?

15 kwi 2025

Jhany cz.2

 CZĘŚĆ DRUGA

NIMITTA

OSTATNIA PROSTA DO JHĀNY
Gdy oddech znika i błogość zaczyna przepełniać umysł, wtedy zazwyczaj pojawia się nimitta.

Termin nimitta, użyty w tym kontekście odnosić się będzie do „świateł”, które przejawiają się w umyśle. Chciałbym tu jeszcze raz podkreślić, że nimitty nie są obiektami wizualnymi, to znaczy, że nie są postrzegane przez zmysł wzroku. Na tym etapie medytacji zmysł wzroku nie funkcjonuje. Nimitty są czysto mentalnymi obiektami, których doznaje umysł. Zwykle jednak kojarzone są jako światła.

To co się będzie działo to próba interpretacji przez percepcje tego czysto mentalnego zjawiska. Percepcja funkcjonuje jako pewna aktywność umysłu, której zadanie polega na interpretacji lub kojarzeniu odpowiednich doświadczeń, tak by mogły zostać zrozumiane. Działa to na zasadzie porównywania, interpretując konkretne doświadczenie z poprzednim, podobnym, które zapamiętaliśmy i nadaliśmy pewną kategorię. Ponieważ jednak tak rzadko doświadcza się zjawisk czysto mentalnych, dlatego też percepcja ma problem ze skojarzeniem tego z czymkolwiek podobnym. To dlatego nimitty zdają się być tak przedziwne, jak coś czego nigdy wcześniej się nie doświadczyło. W przeróżnych klasyfikacjach naszego umysłu nimittom najbliżej będzie do zwykłych świateł, które można zaobserwować w codziennym życiu, jak włączone przednie lampy samochodu, latarka w mroku, czy też pełnia księżyca na nocnym niebie. Tego rodzaju skojarzenia ze światłem, będą najbliższym choć niedoskonałym porównaniem i interpretacją jakie percepcja może zaoferować odnośnie nimitt. Tak więc doświadczając nimitty dostrzeżemy światło, czyli taki rodzaj jasności jaki dostrzegany może być jedynie w umyśle.

Zrozumienie tego, że wszyscy, którzy doświadczyli nimitty, odbierają ją dokładnie tak samo było fascynującym odkryciem. Jedyna różnica polega na odmiennych interpretacjach tego samego zjawiska przez medytujących. Niektórzy dostrzegają nimittę w umyśle jako czyste, białe światło inni widzą ją w złotym kolorze, a jeszcze inni w ciemno-niebieskim. Jedni dostrzegają koło, inni być może bardzej podłużny kształt, niektórzy widzą gładkie krawędzie, a inni poszarpane. Formy przejawiających się nimitt, opisywane przez medytujących są przeróżne i niezliczone. Ważne jest, aby wiedzieć, że kolor, kształt i tak dalej nie mają większego znaczenia. To percepcja praktykującego tworzy cechy nimitty, nadając im kolor i kształt, tak by można je było łatwiej przyswoić.

GDY NIMITTA POJAWIA SIĘ ZBYT WCZEŚNIE
Czasem, na wczesnym etapie medytacji może pojawić się w umyśle „światło”. U takich osób, za wyjątkiem tych którzy są bardziej zaawansowani w medytacji, tego rodzaju „bezczelni intruzi” będą charakteryzowali się sporą dozą niestabilności. Jeśli ktoś zwróci uwagę na tego rodzaju światło, doprowadzi to donikąd. To nie jest odpowiedni czas na nimittę. Lepiej traktować ją jako rozkojarzenia i powrócić do podstawowego obiektu poprzedniego etapu medytacji.

Z początku zignoruj nimittę. Gdy pojawi się ona na etapie pięknego oddechu, nie wiadomo dokładnie co z nią zrobić, ponieważ oddech jeszcze nie został uspokojony aż do zaniku. Tym sposobem nimitta zachowuje się niczym intruz, przeszkadzając w głównym zadaniu jakim jest utrzymywanie uważności na pięknym oddechu. Jeśli ktoś świadomie przeniesie uwagę z oddechu na taką nimittę, zwykle nie potrwa ona długo. Umysł nie jest dość wyrobiony by utrzymać takiego rodzaju subtelną nimittę. Potrzeba więcej praktyki z oddechem. Zatem najlepszym sposobem jest zignorować taką wczesną nimittę i pozwolić uwadze praktykować z pięknym oddechem.

Gdy ktoś w ten sposób postępuje, nimitta powraca ze zwiększoną siłą i jasnością. Ponownie ją zignoruj. Gdy wróci trzeci raz, jeszcze silniejsza i jaśniejsza, znów wróć do oddechu. Praktykując w ten sposób, w końcu w twą świadomość wedrze się niezwykle silna i bardzo jasna nimitta. Na taką możesz zwrócić swoją uwagę. Po prawdzie tego rodzaju nimitty nie można zignorować i zwykle potrafi ona doprowadzić do jhany.

To co opisano powyżej można porównać do kogoś, kto puka do twych drzwi. Może to być denerwujący sprzedawca, więc ignorujesz pukanie i wracasz do swoich spraw. Zwykle tak to się kończy. Czasem jednak ktoś puka po raz drugi, głośniej i dłużej. Wtedy też to ignorujesz i wracasz do swoich zajęć. Ktoś wali w drzwi jeszcze głośniej i mocniej. To oznacza, że muszą to być twoi dobrzy znajomi, więc otwierasz drzwi i wpuszczasz ich do środka i bawicie się razem przednio.

WPRZĘGNIJ NIMITTĘ W ŚRODEK SWEGO ODDECHU.
Kolejna metoda radzenia sobie ze zbyt wczesnymi nimittami, które powstają na etapie pięknego oddechu polegać będzie na włączeniu je do wnętrza oddechu. Można ćwiczyć umysł w wizualizacji tego co się aktualnie przejawia, porównując to do klejnotu, który mieści się wewnątrz płatków lotosu. Błyszczący klejnot będzie nimittą, natomiast kwiatem lotosu będzie piękny oddech. Jeśli umysł nie jest gotowy by pozostać z nimittą, powinien mieć oddech jako rodzaj zakotwiczenia.

Zdarza się, że umysł jest tak nieprzygotowany, że to oddech zdaje się przybliżać do nimitty i wtedy to nimitta znika pozostawiając jedynie piękny oddech. Ten zdawałoby się krok wstecz nie przeszkadza w procesie medytacji. Przeważnie umysł jest odpowiednio przygotowany na nimittę, a ta wzmacnia się i rozszerza, jednocześnie wypychając oddech, który zaczyna znikać z pola świadomości, pozostawiając już tylko samą nimittę. Ta metoda jest bardzo skuteczna, ponieważ nie powoduje żadnego poruszenia czy też przenoszenia umysłu z jednego obiektu na inny. Jakikolwiek ruch tego typu jest zawsze nieporadny i może znacznie przeszkodzić w medytacji. Zamiast tego, po prostu następuje pasywne przyglądanie się temu jak następuje przejście z pięknego oddechu na nimittę, a może w tą i z powrotem, dzięki czemu proces może się udoskonalać i cofać się, całkiem spontanicznie, zgodnie z naturą, a nie według własnego widzimisię.

DLA ZAAWANSOWANYCH W MEDYTACJI
Ta rada będzie jedynie dla zaawansowanych w medytacji, a mam tu na myśli takich, którzy mieli już styczność z doświadczaniem jhān, i wspominam o tym po to, by przekaz ten był kompletny. Kiedy ktoś potrafi wchodzić w jhāny i doświadczył ich niedawno, tego umysł jest nadal nieporuszony i pełen siły, nawet przed rozpoczęciem formalnej praktyki, zatem można pominąć kilka z wymienionych wczesnych etapów. Taki ktoś może wzbudzić w sobie nimittę niemal natychmiast po rozpoczęciu medytacji. Umysł jest tak przyzwyczajony do nimitty i tak przychylnie do niej nastawiony, że dosłownie wskakuje w nimittę, a ona mimo to pozostaje stabilna. Wkrótce też jhāna zostaje osiągnięta. Dla tak zaawansowanych medytujących, im wcześniej pojawi się nimitta, tym lepiej.

GDY NIMITTA SIĘ NIE POJAWIA
Dla niektórych, kiedy zniknie oddech, nimitta się nie pojawia. Osoby takie nie potrafią dostrzec żadnego światła w umyśle. Zamiast tego mają w sobie poczucie głębokiego spokoju, pustki, nicości. Może to być bardzo korzystny stan i nie powinien być on lekceważony, jednak nie będzie to jhāna. Co więcej, nie ma tam energii by iść gdzieś dalej. Jest to swego rodzaju ślepy zaułek, dość subtelny warto nadmienić, ale nie można go nijak rozwinąć w sobie. Istnieje kilka metod na ominięcie tego stanu, wytwarzając warunki do powstania nimitty i wejścia głębiej we wchłonięcia medytacyjne.

DOSKONAL WYSTARCZAJĄCEJ ILOŚCI RADOSNEGO UNIESIENIA I BŁOGOŚCI (PĪTISUKHA).
Stan wspomniany powyżej pojawia się, ponieważ nie rozwinęło się w sobie wystarczającej ilości pītisukhi w powiązaniu z oddechem. Nie pojawiło się wystarczająco dużo radości w momencie gdy znikał oddech, więc uważność nie miała wyraźnego obiektu piękna, na którym umysł mógłby spocząć. Gdy ktoś taki to zrozumie, wtedy zwróci on baczniejszą uwagę na rozwój błogości w trakcie obserwacji oddechu, aż wypraktykuje się silne poczucie piękna. Na przykład, można uznać oddech za posłańca kwiatów i drzew, przynoszącego tlen jako dar podtrzymujący twoje życie. Oddech jednoczy ciebie w sposób fundamentalny ze światem roślin, poprzez wzajemne komplementowanie się dzięki podmuchom powietrza. Jakąkolwiek strategię ktoś przyjmie, poprzez zwrócenie uwagi na piękno jakie idzie z oddechem, należy pozwolić na rozkwit tak estetycznemu odczuciu. To na co zwraca się swą uwagę, to zwykle wzrasta.

W poprzednim rozdziale, nadmienione było ostrzeżenie by nie bać się błogości w medytacji. Uważam tę radę za tak istotną, że chciałbym powtórzyć ją ponownie niemal słowo w słowo.

Nie bój się przyjemności w trakcie medytacji. Zbyt wielu praktykujących odrzuca szczęście myśląc, że jest nieistotne, bądź też, co gorsza, twierdząc, że nie zasługują na przyjemność. Szczęście w medytacji jest ważne! Co więcej, zasługujesz na błogi odlot. Przyjemny odjazd bazujący na oddechu to istotna część ścieżki. Zatem gdy w końcu pojawi się przyjemność wraz z oddechem, powinieneś odpowiednio zadbać i strzec tego uczucia.

KIEROWANIE WYSIŁKU NA ROZPOZNAJĄCY UMYSŁ
Innym powodem dla którego nimitta może się nie pojawiać jest to, że nie przyłożono wystarczającej ilości energii w kierunku rozpoznawania. Jak wyjaśniono w poprzednim rozdziale, w sekcji zatytułowanej "Co jeśli pītisukha się nie pojawiła?", błogość jest generowana poprzez wkładanie wysiłku w stronę rozpoznającego umysłu.

Zazwyczaj większość naszej mentalnej energii jest tracona w trakcie „robienia”, to znaczy planowania i zapamiętywania, kontrolowania i myślenia. Jeśli ktoś wziąłby całą tę energię ze sfery „robienia” i włożył ją w „rozpoznawanie”, w uważność, wtedy umysł stałby się pełen jasności i energii spowodowanej błogością. Gdy jest dużo radości, gdy pītisukha jest silna, oraz w momencie zaniku oddechu, jest spora szansa że dojdzie do pojawienia się nimitty. Więc być może powodem dlaczego nimitta nie pojawia się jest to, że marnuje się zbyt dużo energii na kontrolę, nie poświęcając wystarczająco dużo energii rozpoznawaniu.

WYSTRZEGAJ SIĘ NIEZADOWOLENIA.
Jeśli oddech zniknął, ale nie pojawiła się nimitta, wtedy należy uważać, aby nie popaść w niezadowolenie. Niezadowolenie potrafi zniszczyć wszelką, nawet niewielką pītisukhę jaka powstała i będzie podjudzać umysł do wzburzenia. To właśnie przez niezadowolenie jakiekolwiek pojawienie się nimitty będzie jeszcze mniej prawdopodobne. Trzeba więc uzbroić się w cierpliwość i zacząć szukać rozwiązania tak by móc stać się świadomie i trwale zadowolonym. Poprzez samo zwrócenie uwagi na zadowolenie, proces ten będzie się samoczynnie pogłębiał. W miarę jak zadowolenie będzie rosło w siłę, powstanie błogość. Wraz z powiększającą się błogością, pojawia się nimitta.

ZWRÓĆ WIĘKSZĄ UWAGĘ NA OBECNĄ CHWILĘ

Inną przydatną metodą by wzbudzić nimittę, w momencie gdy już zaniknie oddech, jest zwrócenie większej uwagi na chwili obecnej! Świadomość chwili obecnej jest pierwszym etapem tej metody medytacyjnej. W praktyce jednak, w trakcie kolejnych kroków, gdy w medytacji zaczyna się zwracać uwagę na inne rzeczy, wtedy też świadomość teraźniejszości może być nieco zaniedbywana. Może być też tak, że uważność chwili obecnej stała się nieco "rozmazana", zamiast być precyzyjnie ukierunkowana. Poprzez samo zwrócenie na to uwagi i dostrzeżenie tego problemu, łatwiej będzie dopasować skupienie uważności, będąc niczym ostrze noża skierowane na to, co tu i teraz. To tak jak ustawianie ostrości w kamerze, zamazany obraz staje się bardzo wyraźny. Kiedy uwaga skierowana jest wyraźnie na chwili obecnej, wtedy doświadcza ona zwiększenia mocy. Pītisukha przyjdzie wtedy gdy nastąpi wyostrzenie uwagi, a zaraz za nią podąży też nimitta.

ODPOWIEDNIA NIMITTA I NIEPRZYDATNA NIMITTA
Rozwijanie nimitty pod postacią światła jest bardzo pomocne. Te "świetlane nimitty" to najlepszy pojazd potrafiący przetransportować medytującego w jhāny.

Mimo to możliwym jest, choć zdarza się to rzadko, by wejść w jhany za pomocą „doznaniowych nimitt”. Oznacza to tyle, że taki ktoś nie widzi świateł przejawiających się jako mentalne zjawiska, choć potrafi odczuć błogość w umyśle. Ważne jest, aby pamiętać, że zmysł dotyku został przekroczony i taki rodzaj "odczuwania" błogości doświadczany jest jedynie przez zmysł umysłu. Jest to także czysto mentalny obiekt, ale postrzega się go jako odnoszący się ściśle do fizycznego doznania błogości. To jest de facto najprawdziwsza z nimitt. Jednak znacznie trudniej się z nią pracuje jako z nimittą, w trakcie wchodzenia w jhany, choć nie jest to niemożliwe. Z tych to powodów, jeśli ktoś faktycznie chce osiągnąć jhāny, zaleca się takiej osobie rozwijanie nimitt związanych ze światłami.

Istnieją pewne wizualne nimitty, które są bezużyteczne na ścieżce do jhān. Dobrze jest poznać te "bezużyteczne" nimitty, tak by nie tracić na nie czasu.

WIZJE
Czasami może się zdarzyć, że pojawiać się zaczną dość wyraźnie całe sceny w umyśle. Mogą to być krajobrazy, budowle czy ludzie. Mogą to być rzeczy znajome lub dziwne i nieznane. Oglądanie tych wszystkich wizji może być całkiem fascynujące, ale mało pożyteczne. Co więcej, nie niosą one ze sobą jakiegokolwiek znaczenia, na pewno nie należy ich traktować jako prawd objawionych! Doświadczenie pokazuje, że wizje powstałe na tym etapie potrafią notorycznie wprowadzać w błąd, wszystkie są więc niegodne zaufania. Oczywiście jeśli ktoś lubi tracić czas, może powłóczyć się z nimi przez chwilę. Ogólnie jednak zaleca się porzucić jakiekolwiek zainteresowanie wobec nich i powrócić do pięknego oddechu. Tak złożone nimitty są jedynie odbiciem skomplikowanego umysłu. Przed opuszczeniem obiektu medytacyjnego jakim jest oddech, umysł powinien być znacznie skuteczniej uspokojony do nieskomplikowanej prostoty. Jeśli ktoś potrafi utrzymywać uwagę na pięknym oddechu, nieprzerwanie przez dłuższy czas, wtedy taki ktoś ćwiczy swoją nieskomplikowaność. W momencie, gdy oddech znika, pojawia się prosta, jednolita nimitta, z którą można przejść do następnych etapów.

FAJERWERKOWA NIMITTA
Niedopracowana nimitta, która nadal jest zbyt skomplikowana, nazwa się "nimittą fajerwerkową". Jak sama nazwa wskazuje, składa się z wielu błysków światła, które przychodzą i odchodzą, nigdy nie trwają długo i charakteryzują się dużą ruchliwością. Może być kilka błysków światła w tym samym czasie, nawet w różnych kolorach. Fajerwerkowa nimitta jest znakiem, że umysł jest nadal zbyt skomplikowany i bardzo niestabilny. Jeśli ktoś chce, może cieszyć się tym widokiem przez krótką chwilę, ale nie powinien tracić na to zbyt wiele czasu. Należy ignorować wszelki splendor i ekstrawagancję nimitty fajerwerkowej, wrócić do oddechu, i rozwijać więcej jednopunktowości i spokoju.

WSTYDLIWA NIMITTA
Następny typ nimitty można nazwać "nieśmiałą” albo „wstydliwą nimittą". Będzie to jeden błysk czystego światła, który szybko zapala się i zaraz znika. Po kilku chwilach, następuje kolejny, pojedynczy błysk. Za każdym razem trwa to nie dłużej jak sekundę lub dwie. Takie nimitty znacznie lepiej rokują. Prostota takiej nimitty oznacza, że umysł jest ustabilizowany na jednym punkcie. Jej moc jest znakiem, że pītisukha jest całkiem silna. Ale niezdolność do pozostawania na dłużej w świadomości oznacza, że poziom spokoju nie jest jeszcze wystarczający. W takiej sytuacji nie trzeba już wracać do pięknego oddechu. Zamiast tego, należy cierpliwie czekać, rozwijając uspokojenie, dzięki czemu umysł stanie się bardziej otwarty na tak nieśmiałą nimittę. Jak zostanie wyjaśnione szerzej nieco później, ten rodzaj nimitty znika, ponieważ umysł neurotycznie wyolbrzymia jej pojawienie się, reagując zwykle podnieceniem lub strachem.

Rozwijając w sobie bardziej trwały spokój, oraz utwierdzając się w przekonaniu, że nie będzie się już reagowało w jakikolwiek sposób, wtedy wstydliwa nimitta zacznie powracać i pozostawać na dłużej za każdym razem. Wkrótce takie nimitty tracą swoją nieśmiałość i odczuwając akceptację poprzez spokój umysłu, pozostają przez długi czas. Należy zatem wypróbować najpierw takiego rodzaju podejście. Jeśli nimitty nadal będą "nieśmiałe", bez oznak, które świadczyłyby że pozostają na dłużej, wtedy powinno się powrócić do pięknego oddechu i ignorować wstydliwe nimitty. Dopiero gdy ktoś rozwinie w sobie wyciszenie umysłu, dzięki pięknemu oddechowi, wtedy będzie można wrócić do nieśmiałych nimitt aby sprawdzić, czy tym razem się ustabilizują.

PUNKTOWA NIMITTA
Kolejnym rodzajem nimitty jest "punktowa nimitta”, czyli proste i silne światło, ale zbyt małe, choć zdolne utrzymać się nawet kilka sekund. Ta nimitta może stać się bardzo przydatna. To pokazuje, że jednopunktowość jest bardzo dobra, spokój jest wystarczający, ale brakuje jeszcze nieco pītisukhi. Wszystko co trzeba zrobić, to delikatnie spojrzeć wgłąb nimitty punktowej, pozwalając uważności ześrodkować się na niej, co będzie wyglądało, jakby świadomość zaczynała się zbliżać do nimitty albo jakby to nimitta zaczynała rosnąć. Gdy tylko nimitta się nieco rozszerzy, należy skupić uwagę w sam jej środek, a nie na krawędzie, ani tym bardziej patrzeć poza krawędzie. Utrzymując tak wyraźnie skoncentrowany umysł na środku nimitty, zwiększa się jej nasilenie, wzrasta także pītisukha. Wkrótce nimitta rozwija się stając się najlepszą nimittą ze wszystkich.

NAJLEPSZA NIMITTA
Najlepsze nimitta ze wszystkich, to taka która nadaje się do wejścia w jhānę. Z początku przypominać może księżyc w pełni na bezchmurnym, nocnym niebie. Pojawia się bez jakichkolwiek gwałtownych zmian, powoli zastępując zanikający piękny oddech. Może ustanowić swoją obecność w przeciągu trzech lub czterech sekund, aby ustabilizować się, pozostając nieruchomą i bardzo piękną przed oczami umysłu. Pozostając tak, bezwysiłkowo, zaczyna jaśnieć, stając się coraz bardziej świetlistą. Wkrótce zdaje się być jaśniejsza niż słońce w południe, promieniując z siebie błogość. Będzie czymś najpiękniejszym co się kiedykolwiek widziało. Tego rodzaju piękno i nasilenie może być wręcz trudne do wytrzymania. Można się nawet zastanawiać czy jest możliwe by odczuwać tak intensywną błogość.

Po prawdzie jest to jak najbardziej możliwe. Nie ma ograniczeń odnośnie tego typu odczuwanych błogostanów. Wtedy też nimitta eksploduje, zatapiając w jeszcze większej ilości rozkoszy lub ma się wrażenie wpływania w sam środek promieniującej ekstazy. Jeśli ktoś nadal pozostanie z tym, będzie już w jhānie.

ROZJAŚNIAJĄC NIMITTĘ
Zdanie sobie sprawy, że nimitta w rzeczywistości jest tylko obrazem umysłu będzie doniosłym wglądem. Podobnie jak widzi się odbicie swojej twarzy, gdy patrzy się w lustro, tak samo, używając głębokiej ciszy tego etapu medytacyjnego jako zwierciadła, można przejrzeć się w obliczu własnego umysłu. Nimitta to obraz jaki powstał dzięki praktyce przedstawiający nasz własny umysł.

ZNACZENIE NIENAGANNEJ MORALNOŚCI
Gdy pojawia się przytłumiona nimitta, a nawet brudna, oznacza to, że czyjś umysł jest przytłumiony, a nawet brudny! Dzieje się tak ponieważ ktoś taki musiał mieć na pieńku z utrzymaniem nienagannej moralności, być może był na kogoś zły, a może zbyt egoistyczny. Na tym etapie medytacji, patrzy się bezpośrednio na umysł i nie ma możliwości oszustwa. Widać więc umysł takim, jaki naprawdę jest. Tak więc, jeśli nimitta jest niewyraźna i ciężka, należy przyjrzeć się własnemu działaniu w życiu codziennym i zmienić je na lepsze. Warto podjąć decyzję odnośnie przestrzegania kilku wskazań moralnych, zmienić mowę na bardziej uprzejmą i być bezinteresownym w pomocy innym. Etap medytacji, w którym pojawiają się nimitty wyraźnie świadczy o tym, że właściwe zachowanie w sferze moralnej jest niezbędnym składnikiem udanej praktyki.

Nauczając na wielu odosobnieniach medytacyjnych w przeciągu wielu lat, zauważyłem pewną prawidłowość. Istnieje pewien rodzaj praktykujących, którzy robią postępy i przychodzi im to łatwo, doświadczając wspaniałych rezultatów. Są to jednocześnie ci, którzy potrafią z radością dzielić się z innymi, których natura nie pozwoliłaby na zranienie choćby najmniejszej istoty, których mowa jest miła, a ich charakter łagodny i pogodny. Prowadzą piękny styl życia, który wytwarza w nich piękne umysły. Ich piękne umysły wspierane są poprzez zgodny z moralnością styl życia. Zatem gdy osiągną ten etap medytacji i ich umysł przejawia się pod postacią nimitty, to jest to obraz tak jaskrawy i czysty, że z łatwością doprowadza ich do jhāny. To pokazuje, że jeśli chce się łatwo osiągać rezultaty w medytacji, nie można prowadzić beztroskiego stylu życia, koncentrując się wyłącznie na swoich zachciankach. Z drugiej strony, pozytywne zmiany w swoim zachowaniu i jednoczesne rozwijanie współczucia potrafi przygotować umysł do medytacji.

Zatem najlepszym sposobem, by rozświetlić przytłumioną i brudną nimittę, to zmiana swego postępowania i oczyszczenie moralne w życiu codziennym czyli poza formalną medytacją.

SKUPIAJĄC SIĘ NA PIĘKNYM ŚRODKU
Mimo tego o czym wspomniano powyżej, jeśli czyjeś zachowanie w codziennym życiu nie jest jakoś nad wyraz zdeprawowane, będzie miał możliwość rozświetlenia w trakcie medytacji zabrudzonej nimitty. Osiąga się to poprzez skoncentrowanie uwagi na środku nimitty. Większa część nimitty może jawić się jako przygaszona, ale w centralnym punkcie nimitta jest zawsze najjaśniejsza i najczystsza. Można powiedzieć, że jest to miękki środek sztywnej i nieużytecznej nimitty. Gdy ktoś zacznie koncentrować się na tym środku, zacznie on się rozszerzać jak balon, aż dojdzie do pojawienia się drugiej, czystszej i jaśniejszej nimitty. Jeśli znów będzie się patrzeć w sam środek drugiej nimitty, czyli w miejsce, gdzie jest ona najjaśniejsza, rozszerzając ją ponownie jak balon, spowoduje pojawienie się trzeciej nimitty, jeszcze czystszej, jeszcze jaśniejszej. Wystarczy patrzeć na środek, by skutecznie rozświetlić nimittę. Należy praktykować w ten sposób, aż nimitta stanie się zachwycająco promienna.

Gdy ktoś rozwinął w swoim życiu nieustannie obwiniający się umysł, który obsesyjnie stara się znaleźć wady w tym lub owym, dla takiej osoby będzie niemal niemożliwe umiejscowienie pięknego środka zabrudzonej nimitty i ustanowienie tam swojej uważności. Ktoś taki stał się uwarunkowany przez wybieranie wad w rzeczach do tego stopnia, że będzie to niemal na przekór jego naturze, by skupić się wyłącznie na pięknym środku, ignorując wszystkie te zabrudzenia i zamglenia. Dowodzi to raz jeszcze, jak niewłaściwe postawy w życiu mogą stać się przeszkodą w wykształceniu głębokiej medytacji. Należy więc rozwijać bardziej wyrozumiałe podejście do życia, będąc tolerancyjnym w stosunku do dualizmu dobra i zła, które zawsze przejawia się w życiu. Nie będąc obsesyjnym na punkcie negatywności, ani hura-optymistycznym odnośnie tego co pozytywne, należy po prostu być zrównoważonym i starać się „akceptować” wszystko co oferuje rzeczywistość. Wtedy będzie można zobaczyć zarówno piękno pośród błędów, jak też będzie można dostrzec piękny środek w zamazanej i zabrudzonej nimitcie.

Istotne jest, aby posiadać jasną i świetlistą nimittę, taką dzięki której będzie można wejść w jhānę. Przygaszone i brudne nimitty są jak stary, poobijany samochód, który zepsuje się w drodze. Przytłumiona nimitta, jeśli jej nie rozświetlimy, zwykle zniknie po pewnym czasie. Tak więc, jeśli ktoś nie jest w stanie rozświetlić nimitty, powinien wrócić do pięknego oddechu i wzbudzić w sobie więcej energii w kierunku piękna! Rozwiń większą pītisukhę, czyli rodzaj ogromnego szczęście i wielkiej radości w związku z oddechem. W trakcie kolejnego zaniku oddechu i pojawienia się nimitty, nie będzie ona już przygaszona, a przejawi się jako coś pięknego i jaśniejącego. W ten sposób rozświetlić można nimittę poprzez piękny oddech.

STABILIZUJĄC NIMITTĘ
Gdy nimitta jest bardzo jasna, jest także bardzo piękna. Zwykle jawi się nieziemsko piękna w swej głębi, będąc najwspanialszą rzeczą jakiej się kiedykolwiek doświadczyło. Bez względu na kolor jaki posiada nimitta, taki rodzaj barwy jest tysiąc razy bogatszy niż cokolwiek, co się kiedykolwiek widziało. Takie niesamowite piękno pochwyci całą uwagę praktykującego, co pozwoli utrwalić nimittę . Im piękniejsza nimitta, tym bardziej prawdopodobne jest, że nimitta będzie stabilna i nie będzie skakała. Zatem jedną z najlepszych metod by ustabilizować nimittę tak, by utrzymywała się przez długi czas, jest rozświetlenie nimitty aż do promienności, co wyjaśniono nieco wyżej.

Niemniej jednak, niektóre promieniste nimitty mogą nie trwać zbyt długo. Wpadają w sferę mentalnego pola świadomości z silną pītisukhą, ale nie utrzymują się dłużej niż olśniewająca, spadająca gwiazda na nocnym niebie. Te nimitty posiadają moc, ale brak im odpowiedniej stabilności.

W celu stabilizacji takich nimitt, ważne jest, aby wiedzieć, że posiadają dwóch wrogów, którzy potrafią je rozproszyć, a mianowicie strach i podniecenie.

STRACH
Z tych dwóch wrogów, strach jest znacznie bardziej powszechny. Strach może się pojawić wtedy gdy ktoś zda sobie sprawę z potężnej mocy i błogości tych nimitt.

W momencie gdy rozpoznamy, że istnieje coś o wiele bardziej potężnego od nas samych, pojawiający się strach będzie całkiem naturalną odpowiedzią. Co więcej, tego typu doświadczenie jest tak obce, że można odnieść wrażenie, że czyjeś bezpieczeństwo osobiste jest poważnie zagrożone. Może się zdać jakoby traciło się wszelką kontrolę. Tak też się stanie – mając błogą nadzieję – jeśli tylko praktykujący byłby w stanie puścić swoje "ja" i w pełni zaufać nimitcie! Wtedy też można doświadczyć, że wszelkie pragnienia i chęć kontroli powściągnięte są przez ponadświatową błogość. W konsekwencji, wiele z tego co uznawane było do tej pory jako własne „ja” zacznie znikać pozostawiając prawdziwe poczucie wolności. Ten strach to bojaźń przed utratą części własnego "ja", które jest podstawową przyczyną paniki, gdy pojawia się potężna nimitta.

Ci, którzy zrozumieli choć trochę z nauczania Buddhy o anatcie, czyli o braku "ja", będzie im łatwiej wyjść poza strach, tak by przyswoić nimittę. Zdają sobie oni sprawę, że nie ma niczego co należałoby chronić, mogą więc pozbyć się chęci kontroli, pokładając swe zaufanie w pustce. Wtedy też będą w stanie bezosobowo podziwiać piękno i moc nimitty, która tym sposobem zacznie się stabilizować. Nawet samo intelektualne zrozumienie, że nie ma czegoś takiego jak „osoba”, pomoże przezwyciężyć strach przed odpuszczaniem, który jest generowany przez najskrytszego z kontrolerów. Natomiast ci, którzy nie potrafią jeszcze uznać prawdy o braku „ja”, mogą przezwyciężyć ten strach zastępując go znacznie silniejszym odbiorem błogości, tak jak jest to wyjaśnione w porównaniu o dziecku na basenie.

W momencie gdy dziecko, które dopiero co poczuło się w miarę pewnie w pozycji stojącej na suchym lądzie, widzi po raz pierwszy basen z wodą, może się zacząć bać. Ta nieznana sfera zagraża jego bezpieczeństwu, więc będzie głęboko zaniepokojone tym, jak jego małe ciałko miałoby sobie poradzić w tak płynnym środowisku. Dziecko to będzie się po prostu bało utraty kontroli. Więc włoży ono jeden palec do wody i szybko go wyciągnie. Poczuje, że wszystko jest w porządku. Zanurzy więc trzy palce w wodzie, być może na nieco dłużej. To też będzie całkiem miłe. Następnie więc zanurzy całą stopę. Potem całą nogę. Wraz ze wzrostem zaufania basen zacznie być postrzegany jako potencjalne miejsce fajnej zabawy. Te oczekiwania spędzenia przyjemnie czasu przeważą nad odczuciem strachu. Dziecko wskoczy do wody by zanurzyć się całe. Potem tak świetnie się będzie bawić, że nawet rodzice nie będą potrafili przekonać jego do wyjścia z wody.

Podobnie rzecz się ma, gdy pojawia się strach odnośnie potężnych nimitt. Jedyne co można zrobić to po prostu pozostać tam na pewien czas. Przypominać to może zanurzanie jednego palca w wodzie i wyciągnięcie go w mgnieniu oka. Wtedy taki ktoś rozmyśla jak się z tym czuł. Mówiąc, że czuło się wspaniale to zdecydowanie za mało! Więc następnym razem, ktoś taki, prowokowany wcześniejszym doświadczeniem poczuje się nieco pewniej, pozostając tam na dłużej. To jest jak zanurzanie trzech palców w wodzie, a być może też całej stopy. Z biegiem czasu będzie się pozostawało z silną nimittą jeszcze dłużej, co będzie przypominało wkładanie całej nogi w wodzie i generowało jeszcze więcej przyjemności. Dzięki takiej stopniowej metodzie, wzrośnie szybko zaufanie, a oczekiwanie na więcej błogości stanie się tak duże, że gdy tylko pojawi się lśniąca nimitta, taki ktoś wskoczy prosto w nią, zanurzając się w niej w pełni. Co więcej, jest to tak świetnie spędzony czas, że tylko z wielkim trudem będzie można zmusić takiego kogoś do wyjścia.

Innym zręcznym środkiem by przezwyciężyć strach na tym etapie, zwłaszcza gdy strach nie jest zbyt silny, byłoby dokonanie pewnej niewielkiej ceremonii w umyśle a mianowicie uroczystego przekazania zaufania. Do tej pory było się niejako kierowcą tego pojazdu zwanym medytacją, teraz nadszedł moment przekazania całkowitej kontroli nimitcie. Można sobie wyobrazić przekazanie pęku kluczy, wręczając go potężnej nimitcie, tak jak posiada się zaufanie do najlepszego przyjaciela gdy daje mu się przejechać własnym samochodem. Tym wyobrażonym gestem przekazywania kluczy, ofiarowuje się kontrolę. Potem puszcza się wszelkie kierowanie i kontrolę, mając pełne zaufanie do nimitty. Taka forma zawierzenia, przeniesiona z siebie samego na nimittę zazwyczaj prowadzi do stabilności nimitty jak też do jej późniejszego pogłębienia.

W rzeczywistości, pokłada się wiarę w „rozpoznanie”, zabierając ją „działaniu”. To jest przewijający się motyw całej ścieżki medytacyjnej. Należy się ćwiczyć od samego początku w pasywnej świadomości, czyli zdolności do bycia przejrzyście uważnym bez jakiejkolwiek ingerencji w przedmiot świadomości. Energia, wraz z wiarą, sprowadza się do uważności i odchodzi od aktywności. Gdy ktoś uczy się spokojnie obserwować zwykły obiekt, jak na przykład oddech, bez wtrącania się, wtedy biorczej lub pasywnej świadomości przedstawia się nieco bardziej uwodzicielski obiekt jakim jest piękny oddech. Jeśli ktoś przejdzie ten test, wtedy wyzwanie w postaci nimitty będzie tym obiektem, który stanie się ostatecznym sprawdzianem dla biorczej świadomości. Gdy będzie się zaangażowanym w nimittę, nawet z odrobiną kontroli, wtedy oblewa się egzamin i jest się wysłanym z powrotem do pięknego oddechu czyli zajęć korepetycyjnych. Im więcej ktoś medytuje, tym bardziej uczy się zwiększonej uważności w trakcie odpuszczania wszelkiego działania. Gdy ta umiejętność jest w pełni udoskonalona, łatwiej będzie przejść test końcowy i ustabilizować nimittę dzięki nieskazitelnej, pasywnej świadomości.

Można przywołać tu porównanie do lustra. Gdy ktoś patrzy w lustro na odbicie własnej twarzy, a obraz przesuwa się na boki, to jest całkiem zbyteczna próba stabilizacji obrazu poprzez usilne trzymanie lustra! W rzeczywistości, jeśli ktoś tak będzie postępował, odbicie będzie ruszało się jeszcze bardziej. Widok w zwierciadle porusza się, ponieważ przeglądający się w nim podmiot jest w ruchu. Lustro nie rusza się samo z siebie więc nie musi być przytrzymywane. To przeglądający się powoduje problemy.

Nimitta to prawdziwe zwierciadło umysłu, obraz tego, co jest rozpoznawane. Gdy ten odbijający się obraz, czyli nimitta, porusza się na boki, wtedy jakiekolwiek próby ustabilizowania nimitty poprzez usilne trzymanie jej są daremne! W rzeczywistości, jeśli ktoś tak będzie postępował, nimitta będzie ruszała się jeszcze bardziej. Nimitta porusza się, ponieważ przeglądający się w niej podmiot jest w ruchu. W momencie gdy ktoś zda sobie z tego sprawę, porzuca wszelkie działanie i trzymanie, a zamiast tego zwraca uwagę na rozpoznawanie, pozwalając także i temu się wyciszyć. To, co odbiera, nie porusza się, a wraz z tym nieruchomieje nimitta. Podobnie jak odbicie własnej twarzy w lustrze, kiedy przeglądający się jest nieporuszony, takie też będzie jego lustrzane odbicie.

PODNIECENIE
Wspomniałem wcześniej o tym, że kolejnym wrogiem stabilnej nimitty jest podniecenie lub pobudzenie, co mam w zwyczaju nazywać reakcją "Och!" Oczywiste jest to, że gdy doświadcza się postępów w medytacji i zaczyna dziać się coś niesamowitego, praktykujący może stać się bardzo podekscytowany. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy pojawia się wspaniała nimitta, która jest bardziej promienna niż słońce i piękniejsza od najwspanialszych kwiatów! Najpowszechniejszą reakcją umysłu w takim momencie będzie wykrztuszenie jedynie: "Och!" Niestety, zaraz po tym "Och" nimitta znika i może być nieosiągalna przez dłuższy czas, nawet na okres kilku miesięcy. W celu uniknięcia takiej katastrofy, należy mieć w pamięci słynne porównanie Ajahn Chaha z książki „Spokojny leśny staw”.2

Późnym popołudniem, mnisi mieszkający w lasach zwykle udają się wgłąb dżungli, by pobyć w samotności, wyszukując odpowiedniego miejsca jak rzeka lub staw. Potrzebują wody zarówno do picia, jak i kąpieli oraz prania swych szat. Po nasyceniu się i umyciu, oddalają się nieco od wody, otwierają swój parasol, owijając wokół niego moskitierę i spędzają resztę dnia na medytacji. Ajahn Chah mówił kiedyś, że kilka razy siadał, będąc w swojej moskitierze, mając otwarte oczy i obserwował liczne zwierzęta, które o zmierzchu także przychodziły z głębokiej dżungli do wodopoju by się nasycić oraz wykąpać. Jednak zwierzęta wychodziły tylko wtedy gdy Chah siedział nieruchomo. Jeśli poruszył się choćby odrobinę, zwierzęta potrafiły wyczuć jego obecność, uciekając do dżungli i nie wracając przez wiele dni. Ajahn Chah potrafił siedzieć nieruchomo, tak, że zwierzęta z dżungli nie odczuwały, że tam był. Mógł on wtedy oglądać jak piją wodę i bawią się w niej, czasem kłócą, a on cieszył się ze wszelkich wybryków tych nieujarzmionych dzieci natury.

Czasami, Ajahn Chah siedział przez bardzo długie okresy czasu zupełnie nieruchomo. Wtedy też, gdy częściej spotykane zwierzęta kończyły swe harce przy jeziorze, zza dzikich i mrocznych kniei dżungli wyłaniały się dziwne i niespotykane zwierzęta, które ostrożnie podchodziły do wodopoju. Te istoty, o ile w ogóle były zwierzętami, były tak piękne i rzadkie, że nikt nigdy nie powiedział mu o ich istnieniu. A nawet gdyby ktokolwiek próbował je opisać, to nikt by tego nie zrozumiał. Chah nie znał ich nazw, o ile w ogóle były kiedykolwiek nazwane. Gdy wyłaniały się z dżungli, ich uszy nasłuchiwały wszelkich szmerów całej okolicy, a czułe nosy węszyły w poszukiwaniu niebezpieczeństwa. Gdyby wtedy Ajahn Chah wmieszał się w to, nawet odrobinę, na przykład cicho mówiąc, "Och", istoty te z pewnością odczułyby jego obecność i natychmiast uciekły z powrotem do dżungli, nie wracając tam przez wiele miesięcy. To były najbardziej nieśmiałe ze wszystkich istot żyjących w dżungli, jednocześnie będąc najrzadszymi i najpiękniejszymi. Były to zwierzęta tak zadziwiające, że aż trudne do opisania.

W tym porównaniu, leśny staw reprezentuje umysł, a mnich siedzący na brzegu wody oznacza uważność. Gdy uważność jest nieruchoma, "zwierzęta" takie jak piękny oddech i pītisukha wyjdą z "dżungli" aby "bawić" się nad brzegiem umysłu. Uważność musi pozostać stabilna, gdyż inaczej piękny oddech i pītisukha natychmiast uciekną z powrotem do dżungli, nie wracając tak prędko. Ale jeśli ten, kto rozpoznaje, czyli świadomość, pozostanie zupełnie nieruchoma, po tym jak piękny oddech i pītisukha zakończą swe harce w umyśle, wtedy to piękna, nieśmiała nimitta ostrożnie przybliży się, by zabawić na chwilę w umyśle. Jeśli tylko nimitta wykryje, że uważność nie jest stabilna, jeśli usłyszy myśli rozpoznającego, który powie "Och", to ta nieśmiała nimitta natychmiast ucieknie z powrotem do dżungli, i nie pojawi się ponownie przez bardzo długi czas. Uważność zepsuła świetną okazję tym, że się poruszyła.

Tak więc kiedy potężne i piękne nimitty zaczną się pojawiać, należy przypomnieć sobie to porównanie i zacząć obserwować je w ciszy, tak jak Ajahn Chah, siedząc w całkowitym bezruchu przy odludnym, leśnym jeziorze. Należy powstrzymać wszelką ekscytację. Wtedy będzie można dostrzec zadziwiającą i cudowną nimittę, która będzie bawić w umyśle na tak długo, aż stanie się gotowa do przejścia w jhānę.

PRZESZKADZAJĄC STAILNEJ NIMITCIE
Gdy nimitta jest stabilna i promienna, ktoś taki jest u wejścia do Jhāny. Należy czekać, w ten sposób ćwicząc swą cierpliwość. Powinno się także utrzymywać stabilność, poprzez brak jakiegokolwiek działania, do momentu aż przyczyny i warunki będą sprzyjające do przejścia w jhānę. Niestety na tym etapie niektórzy z medytujących popełniają błąd przeszkadzając procesowi poprzez "wyglądanie" poza obrzeża nimitty.

Gdy nimitta zdaje się być trwała i jasna, ktoś może zacząć interesować się jej kształtem i rozmiarem. Czy jest ona okrągła czy może podłużnego kształtu? Czy krawędzie są gładkie czy poszarpane? Czy jest mała czy duża? W momencie gdy ktoś zacznie patrzeć na krawędzie, uważność traci swą jednopunktowość. Krawędź to miejsce gdzie przejawia się dualizm, to co wewnątrz i na zewnątrz. Ten rodzaj podziału, dwoistości, jest przeciwieństwem pojedynczości. Jeśli spojrzy się na krawędzie, nimitta stanie się niestabilna, może nawet zniknąć. Należy utrzymywać uważność w samym środku nimitty, z dala od jej brzegów, tak że wszelkie postrzeganie krawędzi zniknie w braku dualizmu jednopunktowości. Podobnie, jeżeli ktoś zechce rozszerzać lub zmniejszać nimittę, wtedy również poświęcona zostanie podstawowa charakterystyka, mianowicie punktowość. Rozszerzanie i kurczenie wiąże się z postrzeganiem wielkości, należy więc zacząć zdawać sobie sprawę z krawędzi, będzie też potrzebna świadomość przestrzeni, która leży poza nimittą. Poprzez takie nie służące niczemu rozszerzanie i kurczenie znów wpada się w potrzask dualizmu i utraty jednego punktu.

Jeśli zatem nimitta będzie stabilna i świetlista, po prostu bądź cierpliwy. Nie ruszaj się. Tym sposobem buduje się czynniki jhāny jakimi są pītisukha oraz jednopunktowość. Gdy wytworzy się je z wystarczającą ilością mocy, rozwiną się w jhānę samoczynnie.

WZMIANKA O ŚWIETLISTYM (LUB PEŁNYM BLASKU) UMYŚLE
Istnieje często powtarzany cytat pochodzący z sutt, który będzie tu pomocny, a który jest często mylnie interpretowany. Urywek pochodzi z pierwszego rozdziału ANGUTTARA NIKAYI:

Ten umysł, o mnisi, jest pełen blasku. Jest jednak brudzony przez nachodzące go zanieczyszczenia. Niepouczony, pospolity człowiek nie jest w stanie pojąć tego, co naprawdę się przejawia. Dlatego powiadam wam, że niepouczony, pospolity człowiek nie jest w stanie rozwijać umysłu.

Ten umysł, o mnisi, jest pełen blasku. Potrafi być uwolniony od nachodzących go zanieczyszczeń. Pouczony, uczeń szlachetnych jest w stanie pojąć to, co naprawdę się przejawia. Dlatego powiadam wam, że pouczony, uczeń szlachetnych jest w stanie rozwijać umysł.
Accharāsaṅghātavaggo (AN.01.06 – Kolekcja mów o natychmiastowym momencie)

Na etapie pięknej i stabilnej nimitty, przejawiać się ona będzie jako pełna blasku i niezwykle promienna. Nimitta, jak już wyjaśniono, jest obrazem umysłu. Zatem jeśli ktoś doświadcza tego rodzaju nimitty, bierze ją jako pełen blasku (lub promienny) umysł tak jak jest to wspomniane w cytacie z Anguttara Nikayi powyżej. Ta nimitta promienieje, ponieważ umysł został wyzwolony z pięciu przeszkód. Wtedy taki ktoś rozumie, że nimitta – czyli ten pełen blasku umysł, uwolniony od pięciu przeszkód - jest portalem do przejścia w jhānę. Wtedy też można jasno zrozumieć, co to naprawdę znaczy "rozwój umysłu".

WCHODZENIE W JHĀNĘ
Gdy nimitta jest promienna i stabilna, jej energia zaczyna się kumulować z chwili na chwilę. To jest jak nakładanie warstwy spokoju, na spokój, na spokój, aż spokój staje się ogromny! Gdy spokój staje się potężny, pītisukha także staje się ogromna, a nimitta rośnie w swej jasności. Jeśli ktoś potrafi utrzymać jednopunktowość poprzez koncentrowanie się na samym środku nimitty, wtedy jej siła osiągnie poziom krytyczny. Będzie można poczuć jak rozpoznający jest wciągany w nimittę, wpadając w najwspanialszy rodzaj błogości. Ewentualnie, można poczuć, że nimitta się przybliża, aż całkowicie otoczy rozpoznającego, pochłaniając go w kosmicznej ekstazie. Następuje wejście w jhānę.

JHĀNY „YO, YO” I GRA W WĘŻE I DRABINY.
Czasem zdarza się, że niedoświadczony medytujący wpada w nimittę, by wrócić natychmiast do miejsca, gdzie rozpoczął. Nazywam to jhāną "yo-yo", od dziecięcej zabawki, w której ciężarek-szpulka zawieszona na sznurku nawija się w górę i w dół. Nie jest to prawdziwa jhāna, bo nie trwa długo, ale jest tak blisko, że tak ją zwykłem nazywać. Tutaj gnieździ się wróg, co wyjaśniłem powyżej, czyli ta "ekscytacja", która powoduje że uważność odbija się z powrotem od jhāny. Taka reakcja jest całkowicie zrozumiała, ponieważ błogość, której ktoś taki doświadcza w momencie wpadnięcia w nimittę jest tak wielka, że trudno sobie wyobrazić większy błogostan. Jeśli ktoś myślał, że najlepsze co może go spotkać to orgazm, to po odkryciu jhān zdaje sobie sprawę, że doznania związane ze stosunkiem seksualnym są trywialne w porównaniu z błogością wchłonięć medytacyjnych. Jhāny mają tak ogromną siłę, że po prostu cię rozwalą swoją błogością. Nawet po jhānie yo-yo, ludzie często wybuchają płaczem z radości, mówiąc, że było to najpiękniejsze doświadczenie ich życia. Dlatego zupełnie normalne jest to, że ci którzy rozpoczynają praktykę z pewnością doświadczą jhāny yo-yo jako pierwszej. Bądź co bądź, potrzeba nieco szkolenia, aby móc poradzić sobie z tak niezwykle silnymi stanami szczęścia. Potrzeba też sporej dawki mądrości by odpuścić podniecenie, gdy jedna z najwyższych nagród duchowości jest na wyciągniecie ręki.

Dla tych, którzy są na tyle „starzy”, by pamiętać „węże i drabiny”, prostą grę planszową dla dzieci, w której rzut kostką poruszał pionkiem, będą pewnie pamiętać także to, że najbardziej pechowym było przedostatnie pole, tuż przed metą. Dziewięćdziesiąte-dziewiąte pole było złączone z głową jednego z najdłuższych węży. Jeśli ktoś wylądował na setnym polu, ten wygrywał. Ale kto zatrzymał się na 99-tym, musiał spaść tam gdzie kończył się wąż czyli na sam początek planszy! Jhāna yo-yo jest jak lądowanie na dziewięćdziesiątym dziewiątym polu gry "węże i drabiny". Jest się bardzo blisko "wygranej" czyli wejścia w jhānę, zabrakło naprawdę niewiele, lecz niestety zatrzymało się na głowie węża, czyli na podekscytowaniu, które powoduje, że spadamy, a raczej odbijamy się z powrotem na sam początek.

Pomimo tego wszystkiego, należy wyraźnie podkreślić, że jhāny yo-yo są tak bliskie prawdziwych, że nie wolno ich lekceważyć. W ich trakcie doświadcza się niesamowitej błogości i ogromnego ładunku radości. To sprawia, że ktoś może czuć się uwznioślony jak balon meteorologiczny, przez wiele godzin sunąc wysoko po niebie, zupełnie nie dbając o sprawy przyziemne, posiadając w sobie tyle energii, że nie można zasnąć. Takie doświadczenie będzie czymś najważniejszym w życiu takiego człowieka. Potrafi ono go całkowicie zmienić.

Dzięki odrobinie szkolenia oraz mądrej refleksji odnośnie własnego doświadczenia, będzie można wejść w nimittę lub być osnutym przez nią, bez jakiegokolwiek odbijania się. Wtedy to otworzy się niesamowity świat jhān.