Zhuangyuan, lub jangwon w języku koreańskim i trạng nguyên w języku wietnamskim, tłumaczony na język angielski jako główny absolwent, primus lub optimus, był tytułem nadawanym uczonemu, który uzyskał najwyższy wynik na najwyższym poziomie egzaminu cesarskiego, egzaminu metropolitalnego (w dynastii Tang) i egzaminu pałacowego (w dynastii Song) w cesarskich Chinach, egzaminów Gwageo w Korei za czasów Goryeo i Joseon oraz w Wietnamie.
W Chinach Fu Shanxiang jest znany jako pierwszy (i ostatni) żeński zhuangyuan (nü zhuangyuan) w historii Chin, ale za czasów Niebiańskiego Królestwa Taiping, a nie w ramach regularnych egzaminów cesarskich. Po zdobyciu Nankinu przez Taipingów, w styczniu 1853 roku zorganizowano egzamin dla kobiet, w którym Fu uzyskała najwyższy wynik.
W Wietnamie pierwszym de facto trạng nguyên był Lê Văn Thịnh, uczony z dynastii Lý. Był głównym negocjatorem, który przekonał Songa do zwrotu Wietnamowi 6 dystryktów Quảng Nguyên (dziś prowincja Hà Giang). Niemniej jednak pierwszym Wietnamczykiem, który był trạng nguyên, był w rzeczywistości Khương Công Phụ za chińskiej dynastii Tang.
Pierwszą kobietą trạng nguyên (nữ trạng nguyên ) była Nguyễn Thị Duệ , która później została małżonką cesarza Mạc Mạc Kính Cung. Wcześniej była małżonką cesarza Lê Thần Tônga i pełniła funkcję urzędniczki w odrodzonej dynastii Lê po upadku dynastii Mạc.
Za panowania dynastii Nguyễn tytuł trạng nguyên nie został oficjalnie zniesiony, jednak jego standardy były tak wysokie, że praktycznie niemożliwy do spełnienia.
W starożytnych Chinach było w sumie 596 zhuangyuanów.
W sumie w starożytnym Wietnamie było 56 trạng nguyên.
We współczesnym języku chińskim określenie „zhuangyuan” odnosi się do osoby, która uzyskała najwyższą ocenę na teście lub, bardziej ogólnie, do osoby, która jest w czołówce w swojej dziedzinie. W Chinach kontynentalnych termin ten najczęściej stosuje się w odniesieniu do najwyższego wyniku na poziomie prowincji w obszarze nauk społecznych (文科) lub nauk ścisłych (理科) corocznego egzaminu wstępnego na uczelnię Gaokao.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz