Wielka cesarzowa wdowa

Wielka cesarzowa wdowa (także wielka cesarzowa wdowa lub wielka cesarzowa matka ) (chiń. i jap.:太皇太后; pinyin: tàihuángtàihòu; rōmaji: taikōtaigō; koreań.: 태황태후 (太皇太后); romaja: Tae Hwang Tae Hu; wietnam.: Thái Hoàng thái hậu (太皇太后) – tytuł nadawany babci lub kobiecie z tego samego pokolenia chińskiego, japońskiego, koreańskiego lub wietnamskiego cesarza w chińskiej sferze kulturalnej.

Niektóre wielkie cesarzowe-wdowy sprawowały regencję w dzieciństwie cesarza. Niektóre z najwybitniejszych cesarzowych-wdów przedłużały swoją regencję poza okres, w którym cesarz był już wystarczająco dorosły, by samodzielnie rządzić. Według tradycyjnych chińskich historyków było to postrzegane jako źródło politycznych zawirowań.

Poniższy schemat bazuję na przykładzie Chińskich wielkich cesarzowych wdów

Dynastia Han

• Wielka cesarzowa wdowa Lü Zhi (188 p.n.e. – 180 p.n.e.), za panowania cesarzy Qianshao i Houshao
• Wielka Cesarzowa Wdowa Bo (156 p.n.e. – 155 p.n.e.), za panowania cesarza Jing
• Wielka Cesarzowa Wdowa Dou (141 p.n.e. – 135 p.n.e.), za panowania cesarza Wu
• Wielka Cesarzowa Wdowa Shangguan (74 p.n.e. – 37 p.n.e.), za panowania cesarza Xuana i cesarza Yuana
• Wielka Cesarzowa Wdowa Qiongcheng (33 p.n.e. – 16 p.n.e.), za panowania cesarza Chenga
• Wielka cesarzowa wdowa Wang Zhengjun (7 p.n.e. – 13 n.e.), za panowania cesarzy Ai i Ping
• Wielka Cesarzowa Wdowa Fu (帝太太后 zamiast太皇太后) (7 p.n.e. – 3 p.n.e.), za panowania cesarza Ai

Cao Wei

• Wielka Cesarzowa Wdowa Bian (226–230), za panowania cesarza Minga

Dynastia Jin (266–420)

• Wielka cesarzowa wdowa Li Lingrong (397–400), za panowania cesarza An

Dynastia Liu Song

• Wielka Cesarzowa Wdowa Xiao Wenshou (422–423), za panowania cesarza Shao
• Wielka Cesarzowa Wdowa Lu Huinan (464–466), za panowania cesarza Qianfei

Dynastia Chen

• Wielka cesarzowa wdowa Zhang Yao’er (566–568), za panowania cesarza Fei

Północna dynastia Wei

• Wielka Cesarzowa Wdowa Helian (452–453), za panowania cesarza Wenchenga
• Wielka Cesarzowa Wdowa Feng (471–490) za panowania cesarza Xiaowena
• Wielka cesarzowa wdowa Lou Zhaojun (559–560), za panowania cesarza Feia

Północna dynastia Qi

• Wielka Cesarzowa Wdowa Hu (577) za panowania cesarza Youzhu

Północna dynastia Zhou

• Wielka Cesarzowa Wdowa Ashina (579–581), za panowania cesarza Jing

Dynastia Tang

• Wielka Cesarzowa Wdowa Guo (824–848), za panowania cesarzy Jingzonga, Wenzonga, Wuzonga i Xuanzonga
• Wielka Cesarzowa Wdowa Zheng (859–865), za panowania cesarza Yizonga

Dynastia Song

• Wielka Cesarzowa Wdowa Cao (1067–1085), za panowania cesarza Shenzonga
• Wielka cesarzowa wdowa Gao Taotao (1085–1093), za panowania cesarza Zhezonga
• Wielka Cesarzowa Wdowa Wu (1189–1197) za panowania cesarza Guangzonga
• Wielka Cesarzowa Wdowa Xie (1194–1203) za panowania cesarza Ningzonga
• Wielka cesarzowa wdowa Xie Daoqing (1274–1276) za panowania cesarza Gonga; poprzedni dwaj cesarze byli jej wnukami, ale uciekali przed Mongołami

Dynastia Liao

• Wielka Cesarzowa Wdowa Xiao Yanmujin (zm. 933) za panowania cesarza Taizonga
• Wielka Cesarzowa Wdowa Xiao Noujin (1055–1057), za panowania cesarza Daozonga
• Wielka Cesarzowa Wdowa Xiao Dali (1101–1118), za panowania cesarza Tianzuo

Dynastia Jin (1115–1234)

• Tangkuo, wielka cesarzowa wdowa pałacu Qingyuan (1135–1136), za panowania cesarza Xizonga
• Heshilie, wielka cesarzowa wdowa pałacu Mingde (1135–1143), za panowania cesarza Xizonga

Dynastia Yuan

• Wielka Cesarzowa Wdowa Dagi (1321–1322), za panowania cesarza Yingzonga
• Wielka cesarzowa wdowa Budashiri (1333–1338), za panowania cesarza Huizonga

Dynastia Ming

• Wielka Cesarzowa Wdowa Zhang (1435–1442) za panowania cesarza Zhengtonga
• Wielka Cesarzowa Wdowa Zhou (1487–1504), za panowania cesarza Hongzhi
• Wielka Cesarzowa Wdowa Wang (1505–1518), za panowania cesarza Hongzhi i cesarza Zhengde
• Wielka Cesarzowa Wdowa Shou'an (1521-1522), za panowania cesarza Jiajing
• Wielka Cesarzowa Wdowa Zheng (1565–1630) (tytuł pośmiertny), nadany przez cesarza Hongguang

Dynastia Qing

• Wielka Cesarzowa Wdowa Zhaosheng (1661–1688) za panowania cesarza Kangxi
• Wielka Cesarzowa Wdowa Ci'an (1875–1881), za panowania cesarza Guangxu (Zaitian)
• Wielka Cesarzowa Wdowa Cixi (1875–1908), za panowania cesarza Guangxu i Xuantong (Puyi)