Shí'èr zhāng

Dwanaście ozdób (十二章) to grupa starożytnych chińskich symboli i wzorów, które uważa się za niezwykle pomyślne. Były one wykorzystywane do ozdabiania tkanin w starożytnych Chinach, symbolizując autorytet i władzę, i były haftowane na szatach liturgicznych. 

Według Księgi Dokumentów, cesarz Shun, jeden z legendarnych Trzech Władców i Pięciu Cesarzy, wspominał o Dwunastu Ozdobach , uważając je za starożytne w swoich czasach. Tradycja ustna utrzymuje, że żył on między 2294 a 2184 rokiem p.n.e. Według księgi cesarz życzył sobie, aby symbole te były używane na oficjalnych szatach państwowych.

„Chciałbym” – powiedział Cesarz – „zobaczyć symboliczne postacie starożytnych: słońce, księżyc, gwiazdy, górę, smoka i kwiecistego ptaka, które są przedstawione na górnej szacie; puchar świątynny, trawę wodną, ​​płomienie, ziarno ryżu, topór i symbol wyróżnienia, które są wyhaftowane na dolnej szacie; chcę, aby wszystkie te elementy były przedstawione w pięciu kolorach, tak aby tworzyły oficjalne szaty; od Ciebie zależy, czy je wyraźnie dopasujesz”. Tylko Cesarz miał prawo nosić komplet dwunastu emblematów namalowanych lub wyhaftowanych na jego szatach ceremonialnych.

Gdy Dwanaście ozdób było używanych w różnych ilościach, mogło to oznaczać różne pozycje społeczne; na przykład w 59 r. n.e., w okresie wschodniej dynastii Han, określono, że 12 ozdób dotyczących słońca, księżyca i gwiazdy musi być używanych dla cesarzy, podczas gdy 9 ozdób dotyczących gór i smoków powinno być używanych przez 3 radnych, książąt i książąt. 9 ministrów i niższych rangą urzędników musiało używać 7 ozdób dotyczących bażantów. 

Dwanaście ozdób znajduje się w godle narodowym Chin zatytułowanym „Dwanaście symboli”, który był godłem państwowym w latach 1913–1928. 

Symbolika

Portret mianfu cesarza Wanli z dwunastoma ozdobami

„Dwanaście symboli” służyło jako insygnia panujących cesarzy, cesarzowej i najbliższych członków rodziny cesarskiej. 

Portret cesarza Wanli (1563–1620) w jego mianfu przedstawia wszystkie dwanaście ozdób: 

Na górnej szacie

• słońce (日; rì) z trójnożną wroną
• księżyc (月; yuè) z księżycowym królikiem w środku, który nieustannie wbija eliksir życia
• trzy gwiazdy (星辰; xīngchén), które mogą być również gwiazdami Fu Lu Shou symbolizującymi szczęście, dobrobyt i długowieczność
• święte góry (山; shān), które symbolizują stabilność i spokój
• smok (龍; lóng ), symbol zdolności adaptacji i siły
• bażant (華蟲), który jest jednak feniksem (鳳凰; fenghuang), symbolem pokoju i wyrafinowania

Smok i feniks symbolizują świat przyrody. W terminologii yin i yang smok jest męskim yang, a feniks żeńskim yin. Dlatego cesarza często utożsamiano ze smokiem, a cesarzową z feniksem. Odzwierciedlało to również szaty, które nosili.

Dwanaście symboli – godło narodowe Chin w latach 1913–1928

Na dolnej szacie

• dwa kubki (宗彝; zōng yí), będące naczyniem ofiarnym, czasami ozdobione wzorami przedstawiającymi tygrysa i małpę, symbolizują wierność i szacunek
• gałązka rzęsy wodnej lub alg (藻; zǎo ), symbol jasności i czystości
• ogień (火; huǒ), który symbolizuje jasność.
• ziarna ryżu (粉米; fěn mǐ), które symbolizują pożywienie i rolnictwo kraju, ale także bogactwo
• topór (黼; fǔ), symbol odwagi i determinacji, ale także sprawiedliwości wykonawczej.

Figura亞(黻; fú) pod toporem przedstawia dwa zwierzęta złączone ze sobą tyłkami. Symbolizuje to zdolność do wyraźnego odróżniania dobra od zła.

Wpływy

Yi Won, przewodniczący Jongmyo Daejae w 2008 roku, ma na sobie myeonbok z Dwunastoma Symbolami. Nosi również meyollugwan (nakrycie głowy) z dwunastoma łańcuchami z przodu i z tyłu.

---

- W Japonii cesarz Monmu wprowadził Dwanaście Ozdob za pośrednictwem Kodeksu Taihō.

- Gojong z Korei użył Dwunastu Ozdób na swoim stroju intronizacyjnym (tj. myeonbok, 면복/冕服), gdy proklamował się cesarzem Korei w 1897 roku, co było zgodne z systemem ubioru starożytnych Chin. W myeonbok koreańskich królów można było używać tylko 9 symboli (tj. gujanbok, myeonbok z dziewięcioma emblematami) zamiast 12, ponieważ tylko chiński cesarz mógł nosić dwanaście ozdób. Dopiero po proklamowaniu przez Gojonga Cesarstwa Koreańskiego, równego Chinom, pozwolono mu nosić 12 symboli. 

Meyonbok, przedstawiający Dwanaście Symboli, jest nadal używany na koreańskim dworze cesarskim podczas ceremonii kultu przodków Jongmyo Daejae.

W dzisiejszych czasach te haftowane chińskie symbole straciły na znaczeniu i służą głównie do ozdabiania ubrań. Niektóre z nich zostały również zaadaptowane do mody zachodniej, na przykład na koszulkach i tatuażach.